# Kocaeli'nin İzmit ilçesinde yaşanan deniz kirliliğine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10803 - **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 27 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 259 gün sonra, 11 Aralık 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aac6a4c9-9048-4da6-89c5-018e840d3417 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10803-kocaeli-nin-izmit-ilcesinde-yasanan-deniz-kirliligine-iliskin > Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 27 Mart 2024 tarihinde 7/10803 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 259 gün sonra, 11 Aralık 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Basında yer alan bilgide: "Kocaeli İzmit Körfez'i sahilinde denizin renginin kahverengiye dönmesi ve denizin üzerinde müsilaja benzeyen birikintileri olması vatandaşları tedirgin etti. İzmit Körfez'i sahilinde, tedirgin edici bir olay meydana geldi. İzmit Körfez'i sahilinin bazı bölümlerinde bugün öğleden sonra denizin rengi kahverengiye döndü, denizin üzerinde kalın bir kirlilik tabakası oluştu. Denizin renginin kahverengiye dönmesi ve denizin üzerinde müsilaja benzeyen birikintileri olması vatandaşları tedirgin etti." ifadelerine yer verilmiştir. Bu bağlamda; 1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur? 2. Eğer bu iddialar doğruysa konu ile ilgili açılmış bir soruşturma var mıdır? 3. Eğer bu iddialar doğruysa bahsi geçen kirliliğin sebebi nedir? 4. Konutile ilgili Kocaeli İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü numune almış mıdır? TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara ## Bakanlığın cevabı SORULAR: (7/10803 E.S.): Basında yer alan bilgide: "Kocaeli İzmit Körfezi sahilinde denizin renginin kahverengiye dönmesi ve denizin üzerinde müsilaja benzeyen birikintileri olması vatandaşları tedirgin etti. İzmit Körfez'i sahilinde, tedirgin edici bir olay meydana geldi. İzmit Körfez'i sahilinin bazı bölümlerinde bugün öğleden sonra denizin rengi kahverengiye döndü, denizin üzerinde kalın bir kirlilik tabakası oluştu. Denizin renginin kahverengiye dönmesi ve denizin üzerinde müsilaja benzeyen birikintileri olması vatandaşları tedirgin etti." ifadelerine yer verilmiştir. Bu bağlamda; 1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur? 2. Eğer bu iddialar doğruysa konu ile ilgili açılmış bir soruşturma var mıdır? 3. Eğer bu iddialar doğruysa bahsi geçen kirliliğin sebebi nedir? 4. Konu ile ilgili Kocaeli İl Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Müdürlüğü numune almış mıdır? (7/10805 E.S.): Kocaeli Dilovası organize sanayi bölgesinden Eynerce deresine zehirli atıkların atıldığı, derede yüksek miktarda beyaz köpükler oluştuğu gözlemlenmiştir. Çevrede bulunan hayvanların dereden akan suyu içtikten sonra öldükleri duyumları tarafıma iletilmiştir. Bu bağlamda; 1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur? 2. Eğer bu iddialar doğruysa konu ile ilgili açılmış bir soruşturma var mıdır? 3. Konu ile ilgili bakanlığınızın yapmış olduğu çalışmalar var mıdır? Varsa bunlar nelerdir? 4. Bahsi geçen Eynerce deresinden bakanlığınız tarafından numune alınmakta mıdır? Eğer alındıysa en son ne zaman numune alınmıştır? Eğer alındıysa numune sonuçları nelerdir? 5. Kocaeli Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü konudan haberdar mıdır? 6. Eynerce deresinde beyaz köpüklerin oluşmasının sebebi nedir? CEVAPLAR: -Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınan bilgide; (7/10803 E.S.): Büyükşehir Belediyesi tarafından İzmit Körfezinde rutin olarak gerçekleştirilen kontroller esnasında deniz yüzeyinde bazı bölgelerde renk değişimi gözlenmesine müteakip bu bölgelerden deniz suyu numuneleri alınarak Tübitak-MAM Deniz Araştırmaları ve Teknolojileri Laboratuvarlarında analiz edilmesinin sağlandığı, numuneler üzerinde yapılan mikroskobik incelemeler sonucunda, söz konusu renk değişiminin mevsimsel olarak fitoplankton çoğalmasından kaynaklandığının belirlendiği, incelemelerde bir dinoflagellat türü olan Prorocentrum micansın aşırı çoğaldığı ve red-tide olayına sebep olduğunun tespit edildiği, İzmit Körfezinde yerleşik tür olan fitoplanktonların aşırı çoğalmasıyla oluşan biyolojik oluşumların, besin elementleri yönünden zengin ve sıcaklığın da fazla olduğu ortamlarda iklim, oşinogrofi vb. etmenlerin de etkisiyle aşırı çoğalan bu türlerin su yüzeyinde toplanarak suyun renginin kahverengi veya kırmızı renkte gözükmesine sebep olduğu, körfezde özellikle bahar aylarında tekrarlayan bu durumun Marmara Deniziyle birlikte tüm dünya denizlerinin farklı kesimlerinde de gözlemlenen doğal bir oluşum olduğu, bu olayın en önemli sebeplerinden biri de uygun iklim koşullarında yüksek yağışla birlikte karadan besin elementlerinin (özellikle dereler vasıtasıyla) deniz ortamına girmesi sonucunda ortamda bulunan belirli fitoplankton türlerinin aşırı üremesine uygun hale geldiği, körfezin genel oşinografik özelliklerine bakıldığında, batıda Yelkenkaya Burnundan başladığı ve körfez sonuna yani İzmit merkez önlerine kadar dar ve uzun bir oluk şeklinde uzandığı, körfezin içinde bulunduğu coğrafi zorluk nedeniyle özellikle yaz aylarında suyun alt ve yüzey tabakasındaki akıntıların düşmesiyle beraber bu gibi kapalı ortam alıcı ortamlarda ötrofikasyon riskinin de arttığı, Belediye tarafından İzmit Körfezinde kesintisiz olarak yürütülen kontrol ve denetim faaliyetleriyle birlikte deniz çöpleriyle mücadele, acil müdahale, gemilerden atık alma, su kalitesi ve biyoçeşitliliğe yönelik bilimsel izleme, dip çamuru temizliği, farkındalık ve bilinçlendirme çalışmaları gibi pek çok proje ve yatırımın hayata geçirilerek havza bazında bütüncül bir yönetim anlayışı uygulandığı, Ayrıca, bölgedeki üniversiteler ve bilimsel kuruluşlarla beraber pek çok çalışma gerçekleştirildiği ve körfez özelinde bundan sonraki süreçte yapılacak çalışmalar kapsamında yol haritası oluşturmak üzere ODTÜ Deniz Bilimleri Fakültesiyle çalışma yürütüldüğü, belirtilmiştir. (7/10805): Dilovası İlçesi Organize Sanayi Bölgesinde; Kocaeli Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü teknik ekiplerince gece ve gündüz olmak üzere, sürekli ani denetimler yapılmaktadır. Gelen ihbarlar üzerine; sözü edilen Eynerce Deresi mevkiinde yapılan denetim esnasında derede herhangi bir kirlilik tespit edilememiştir. Ayrıca, Kocaeli Gebze Dilovası Organize Sanayi Bölgesi Atık su Arıtma Tesisi çıkışında; 7/24 Sürekli Atık su İzleme Sisteminin (SAİS) kurulu olduğu, tesisin atık su çıkışında belirtilen tarihlerde herhangi bir limit aşımının olmadığı tespit edilmiştir. Söz konusu mevkide, 2872 sayılı Çevre Kanunu ve bu Kanuna istinaden yürürlükte bulunan Yönetmelik Hükümleri doğrultusunda denetimlere devam edilecek olup, aykırı davranışlarda bulunan tesislerin tespiti halinde yasal mevzuat çerçevesinde gerekli idari yaptırımlar uygulanacaktır. --- **Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Kocaeli'nin İzmit ilçesinde yaşanan deniz kirliliğine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10803, 27 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10803-kocaeli-nin-izmit-ilcesinde-yasanan-deniz-kirliligine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/aac6a4c9-9048-4da6-89c5-018e840d3417 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.