# Sivas'ın Hafik ilçesinde bulunan tarihi bir kilise binasının satılığa çıkarılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/10877
- **Veren:** George Aslan (DEM Parti, Mardin)
- **Muhatap:** Kültür ve Turizm Bakanlığı (Mehmet Nuri Ersoy)
- **Veriliş tarihi:** 29 Mart 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 144 gün sonra, 20 Ağustos 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/82923984-618e-4501-9e9d-018e8a5cb072
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10877-sivas-in-hafik-ilcesinde-bulunan-tarihi-bir-kilise-binasinin-satiliga-cikarilmasina-iliski

> George Aslan (DEM Parti), 29 Mart 2024 tarihinde 7/10877 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 144 gün sonra, 20 Ağustos 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Sayın Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak

George ASLAN cevaplandırılmasını arz ederim.

Türkiye'de internet yoluyla satılığa çıkarılan kilise haberleri sık sık basına düşmektedir. Geçtiğimiz yıllarda Mardin'in Artuklu ilçesinde bulunan 1700 yıllık geçmişe sahip Mor Yuhanna Süryani Ortodoks Kilisesi, tapusunun elinde bulunduğunu iddia eden bir kişi tarafından internet sitelerinde satışa çıkarılmıştı. Benzer şekilde geçtiğimiz yıllarda Bursa'da Ermenilere oOâat bir kilise yine internet üzerinden satışa (oçıkarılmıştı. Son olarak Sivas'ın Hafik ilçesinde 19*uncu yüzyılda yapıldığı tahmin edilen ve bir zamanlar Ermeniler tarafından kullanılan Surp Garabet (Tarihi Tuzhisar Kilisesi), sahibi olduğunu iddia eden bir kişi tarafından emlak danışmanına verilerek 16 milyon TL bedelle satışa çıkarılmıştır.

Hristiyanların kutsal ibadet yerleri olan kilise ve manastırların şahıslarca satışa çıkarılması Hristiyan yurttaşları rencide eden bir durumdur. Söz konusu kilise ve manastırların satılığa çıkarılmasının önlenmesi ve ülkenin ortak değeri olan bu tarihi ibadethanelerin korunması iktidarın sorumluluğundadır.

Bu bağlamda;

1. Sivas'ın Hafik ilçesinde bulunan Surp Garabet Kilisenin basına yansıdığı üzere internet üzerinden satışa çıkarıldığına ilişkin bilginiz var mıdır?

2. Adı geçen kilisenin tapusunun şahsa ait olduğu iddiası doğru mudur? Doğruysa kilisenin tapusu nasıl ve hangi şartlarda şahsa geçmiştir?

3. Tapusu Bakanlığınıza ait kaç kilise ve manastır mevcuttur? Akp iktidarları döneminde tapusu şahıslara geçmiş veya satılığa çıkarılmış kilise ve manastır sayısı kaçtır?

4. Kilise, manastır ve diğer din ve inançlara ait ibadethanelerin kişiler tarafından satışının engellenmesi için herhangi bir çalışmanız var mıdır?

5. Surp Garabet Kilise ve benzer şekilde tapusu şahıslara geçmiş olan kilise ve manastırların sahiplerine iadesi için çalışmalarınız var mıdır/olacak mıdır?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)ca;

Sivas ili, Hafik ilçesi, Göydün köyündeki Surp Asdvadzadzin Kilisesi (Göydün Kilisesi) özel mülkiyete aittir. Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 27.02.2019 tarihli kararıyla 1. Grup Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür Varlığı olârak tescil edilmiş ve koruma alanı belirlenmiştir. Taşınmazın dosyasında internetten satışa çıkarıldığına ilişkin 04.04.2024 tarihli AGOS gazetesi haberine rastlanılmıştır.

2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun "Hak ve sorumluluk" başlıklı 1/inci maddesinde; "Malikler bu varlıkların üzerindeki mülkiyet haklarının tabii icabı olan ve bu Kanun'un hükümlerine aykırı bulunmayan bütün yetkilerini kullanabilirler." hükmü bulunduğundan, taşınmaz kültür varlığı olarak tescil edilen özel mülkiyetteki taşınmazların satışına yönelik bir hüküm bulunmamakta olup Bakanlığımızdan izin alınması gerekmemektedir.

Söz konusu Kilise'nin özel mülkiyete kaydedilmesine dair tapulama işlemi Bakanlığımız sorumluluğunda değildir.

5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu'nun 45'inci maddesinde "Genel bütçe kapsamındaki kainu idarelerinin edindiği taşınmazlar Hazine adına, diğer kamu idarelerine ait taşınmazlar ise tüzel kişilikleri adına tapu sicilinde tescil olunur. Hazine adına tescil edilen taşınmazlar Maliye Bakanlığı tarafından yönetilir. Bu tescil işlemleri, adına tescil yapılan idarenin taşınmazın bulunduğu yerdeki ilgili birimine bildirilir..." hükmü yer almaktadır. Bakanlığımız Genel Bütçe kapsamında sayılan kamu idareleri arasında yer aldığından mülk edinme hakkı bulunmamaktadır. 2863 sayılı Kanun kapsamına giren özel mülkiyete ait taşınmazlar, Bakanlığımızca kamulaştırılarak Maliye Hazinesi adına tescil edildikten sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca Bakanlığımıza tahsis edilmektedir.

2863 sayılı Kanun'un 11'nci maddesinde "...Taşınmaz kültür ve tabiat varlıklarının malikleri bu varlıkların bakım ve onarımlarını Kültür ve Turizm. Bakanlığının bu Kanun uyarınca bakım ve onarım hususunda vereceği emir ve talimata uygun olarak yerine getirdikleri sürece, bu Kanun'un bu konuda mâliklere tanıdığı hak ve muafiyetlerden yararlanırlar. Ancak, Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile Birinci ve İkinci Derece Arkeolojik Sit Alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla iktisap edilemez. Malikler bu varlıkların üzerindeki mülkiyet haklarının tabii icabı olan ve bu Kanun'un hükümlerine aykırı bulunmayan Post bütün yetkilerini kullanabilirler..." denilerek, maliklerin 2863 sayılı Kanun'a aykırı olmayan mülkiyet haklarından faydalanabilecekleri açıkça belirtilmiştir.

Bakanlığımızca korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarını korumak, geliştirmek, yaşatmak ve gelecek kuşaklara aktarmak için yürütülen faaliyetler kapsamında özel mülkiyete ait olan taşınmazların kamulaştırılması, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu'nun 15'inci maddesinin "Kısmen veya tamamen gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetine geçmiş olan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıkları ile koruma alanları Kültür ve Turizm Bakanlığınca hazırlanacak programlara uygun olarak kamulaştırılır." hükmü ve 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 3'üncü maddesinin "İdarelerce yeterli ödenek temin edilmeden kamulaştırma işlemlerine başlarilamaz" hükmü kapsamında ödenekler ölçüsünde gerçekleştirilmektedir.

Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)ca;

Vakıflar Genel Müdürlüğü adına kayıtlı kullanılabilir durumda kilise ve manastır niteliğinde herhangi bir taşınmaz mevcut değildir. 2002-2024 yılları arasında satışa çıkarılmış kilise ve manastır vasıflı herhangi bir taşınmaz bulunmamaktadır.

Kilise, manastır ve diğer dini inançlara ait ibadethanelerin kişiler tarafından satışına ilişkin; evveliyatında vakıf geçmişi olan taşınmazların takibatı yapılmakta olup bu taşınmazların vakıflarına tekrar kazandırılması yönünde mevzuat çerçevesinde çalışmalar yapılmaktadır.

Vakıflar Genel Müdürlüğü ve mazbut vakıflarla ilgisi bulunan taşınmazlar üzerinde 5737 sayılı Kanun hükümleri çerçevesinde gerekli çalışmalar yürütülmektedir. e

Mehmet Nuri ERSOY
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** George Aslan (DEM Parti, Mardin). “Sivas'ın Hafik ilçesinde bulunan tarihi bir kilise binasının satılığa çıkarılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10877, 29 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10877-sivas-in-hafik-ilcesinde-bulunan-tarihi-bir-kilise-binasinin-satiliga-cikarilmasina-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/82923984-618e-4501-9e9d-018e8a5cb072

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
