# BM tarafından kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin bazı maddelerine ülkemizin çekince koymasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10942 - **Veren:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 5 Nisan 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 28 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/df1649d6-2a63-483e-9fe3-018ee176d80e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10942-bm-tarafindan-kabul-edilen-cocuk-haklarina-dair-sozlesme-nin-bazi-maddelerine-ulkemizin-ce > Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti), 5 Nisan 2024 tarihinde 7/10942 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 28 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim. Çocuk Haklarına Dair Sözleşme Birleşmiş Milletler Genel Kurulu tarafından 20 Kasım 1989'da tarihinde kabul edilmiştir. Türkiye Cumhuriyeti'nin de imzaladığı Sözleşmenin girişinde şu ifadeler yer almaktadır: "Birleşmiş Milletlerin, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi"nde ve Uluslararası İnsan Hakları Sözleşmelerinde herkesin, bu metinlerde yer alan hak ve özgürlüklerden ırk, renk, cinsiyet, dil, din, siyasal ya da başka görüş, ulusal ya da toplumsal köken, mülkiyet, doğuştan veya başka durumdan kaynaklanan ayırımlar dahil, hiçbir ayırım gözetilmeksizin yararlanma hakkına sahip olduklarını benimsediklerini ve ilân ettiklerini kabul eder". Sözleşmeye göre çocukların hak ve özgürlükleri hiçbir ayrım olmadan kabul edilmelidir. Fakat Türkiye Cumhuriyeti çocukların anadillerini kullanmalarını güvence altına alan 17., 29. Ve 30. Maddelere çekince koymuştur. Sözleşmenin 17. Maddesinde, kitle iletişim araçlarını azınlık grubu veya bir yerli ahaliye mensup çocukların dil gereksinimlerine özel önem göstermeleri konusunda teşvik edilmesi; 29. maddesinde, çocuğun ana—babasına, kültürel kimliğine, dil ve değerlerine, çocuğun yaşadığı veya geldiği menşe ülkenin ulusal değerlerine ve kendisininkinden farklı uygarlıklara saygısının geliştirilmesi; 30. maddesinde ise çoğunluğun dışındaki halklara mensup çocukların kendi kültüründen yararlanma, kendi dinine inanma ve uygulama ve kendi dilini kullanma hakları düzenlenmektedir. Yani Türkiye Cumhuriyeti çocukların kültür ve dil haklarıyla ilgili maddelere çekince koymuştur. €-posta: vezircoskun. parlak &tbmm.govtr Adres: TBMM Halkla İlişkiler Binası 6.Kat.B602 Bu bilgiler doğrultusunda, ,- Türkiye Cumhuriyeti'nin Sözleşmenin 17. 29. Ve 30. Maddelerine çekince koymasının hukuki ve siyasal nedenleri nelerdir? 2- Yeryüzünde doğan her bir insan, içinde doğduğu toplumun ve ailesinin anadilini öğrenerek büyür. Bir çocuğun anadilini öğrenme ve o dille iletişim kurma hakkı bir devletin hukuk düzenine ne gibi bir zarar verebilir? 3- Türkiye Cumhuriyeti'nin dil ve kültür haklarının kullanılmasından dolayı çekince koyduğu başka uluslararası sözleşme var mıdır, varsa hangileridir? 4- Sözleşmenin imzalandığı dönemin siyasi koşullarıyla günümüzün koşulları birbirinden farklıdır. Çekince konan maddelerden bu çekincenin kaldırılmasına dair bir çalışmanız olacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/10942 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Hakkari Milletvekili Sayın Vezir Coşkun PARLAK''a Ait 7/10942 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız hizmetlerinin sunulmasında Anayasamızın 3 üncü maddesi gereğince resmi dilimiz olan Türkçe kullanılmaktadır. Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme, en çok taraf olunan insan hakları sözleşmesi olmakla birlikte Sözleşmeye çekince koyan birçok ülke bulunmaktadır. Türkiye, Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesinin 17, 29 ve 30 uncu madde hükümlerine, "Türkiye Cumhuriyeti Anayasası ve 24.07.1923 tarihli Lozan Anlaşması hükümlerine ve ruhuna uygun olarak yorumlama hakkını saklı tutmaktadır." şeklinde çekince koymuştur. Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımız hizmetlerinin sunulmasında din, dil, ırk, kültür vb. konularda herhangi bir ayrım yapılmamakta olup, her kesimin hizmetlerimize ulaşabilmesi için gerekli önlemler alınmaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Vezir Coşkun Parlak (DEM Parti, Hakkari). “BM tarafından kabul edilen Çocuk Haklarına Dair Sözleşme'nin bazı maddelerine ülkemizin çekince koymasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10942, 5 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10942-bm-tarafindan-kabul-edilen-cocuk-haklarina-dair-sozlesme-nin-bazi-maddelerine-ulkemizin-ce (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/df1649d6-2a63-483e-9fe3-018ee176d80e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.