# Şanlıurfa'da faaliyet gösteren bir şirkette çalışan işçilerin sendikalarını değiştirdikleri için baskı gördükleri iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/10944
- **Veren:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 26 Mart 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 178 gün sonra, 20 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e10f682c-0f3e-4bde-8656-018e7eb2cf5d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10944-sanliurfa-da-faaliyet-gosteren-bir-sirkette-calisan-iscilerin-sendikalarini-degistirdikler

> İskender Bayhan (EMEP), 26 Mart 2024 tarihinde 7/10944 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 178 gün sonra, 20 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Şanlıurfa Organize Sanayi Bölgesinde (OSB) faaliyet gösteren Özak Tekstil isimli şirkette çalışan işçiler, Öz-İplik İş sendikasından istifa ederek Birleşik Tekstil ve Dokuma İşçileri Sendikasına (BİRTEK-SEN) üye oldukları için patronlarından baskı görmüştür ve bir kadın işçi de işten çıkartılmıştır. Fabrikadaki 500'e yakın işçi, hem bu durumu hem de patronlardan gördükleri mobbing, baskı, taciz ve sömürüyü protesto etmek ve sendikalarının tanınmasını sağlamak amacıyla 27.11.2023 tarihinde iş bırakma eylemi kararı almışlardır. 500'e yakın işçi, hakları tanınmadığı gibi, işten çıkartılmışlardır.

80 gün süren hak arama mücadelesi boyunca; işçilerin barışçıl eylemleri engellenmiş, OSB kolluk ablukası altına alınmış, işçiler ve sendikalarının temsilcileri defalarca şiddetle gözaltına alınmış, Emek Partisi milletvekilleri tazyikli su ve biber gazına maruz bırakılmış, müftülük işçilerin camiyi kullanmasını engellemiş ve Şanlıurfa Valiliği şehirdeki bütün eylem ve etkinlikler ile bunlar için şehir dışından gelecek araçların şehre girişini yasaklamıştır.

Maruz bırakılan bu muamele ile ülkede ve dünyada gündem olan Özak Tekstil işçileri ve BİRTEK-SEN; ulusal ve uluslararası düzeyde sendikalardan, siyasi partilerden, demokratik kitle örgütlerinden büyük destek görmüştür. Söz konusu kurum ve kitle örgütleri, işçilerin haklarının tanınması için çeşitli protesto gösterileri düzenlemiş ve Bakanlığınıza da işçilerin taleplerinin dikkate alınması için çağrıda bulunmuştur. Türkiye Barolar Birliği ve ülkenin köklü hukuk kurumları yaptıkları açıklamalarda işçilerin başta çalışma, örgütlenme, toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı olmak üzere yaşadıkları hak ihlallerine dikkat çekmişlerdir.

Sendikal hakların ihlal edildiğine hiçbir şüphe bırakmayan bu olaylar neticesinde; Bakanlığınız bütün bu çağrılara rağmen işçilerin hak ve taleplerine kulak vermemiş, işçiler lehine harekete geçmemiştir. Ne var ki; Bakanlığınıza bağlı Rehberlik ve Teftiş Başkanlığının hazırladığı belirtilen 22.01.2024 tarih ve 52 sayılı raporuna istinaden Şanlıurfa Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü tarafından Sendikalar ve TİS Kanunu ile Kabahatler Kanununa dayanılarak BİRTEK-SEN'e 1 milyon 500 bin TL tutarında idari para cezası kesilmiştir. Gerekçe olarak ise BİRTEK-SEN"in işçilere sendikalarına üye olmak ve eylem yapmak üzere "baskı yapması" gösterilmiştir. Özetle Bakanlığınız, işçilerin sendikal haklarını tanımayan ve baskı yapan patron Özak Tekstil'e yaptırımda bulunmadığı gibi; tüm dünya tarafından hak ihlaline uğradığı tespit edilen işçilerin haklarını savunan sendikayı cezalandırmıştır.

Bu bağlamda;

1. Hak arayan işçiler direnişleri süresince; sendika değiştirerek BİRTEK-SEN 'e geçtikleri için patronun baskı ve mobbingine maruz kaldıklarını açıkça ve her alanda ifade etmelerine karşın sendikal baskı yapanın BİRTEK-SEN olduğu tespiti neye dayanılarak yapılmıştır?

2. İşçilerin istifa ettiği Öz-İplik İş'e yeniden üye olmaları için baskı yapan Özak Tekstil patronları için Bakanlığınızca bir teftiş yapılmış mıdır? Özak Tekstil patronlarına bu sebeple bir yaptırım uygulanmış mıdır?

3. Valilik, kolluk, müftülük gibi devletin her türlü gücünü işçilere karşı kullanma kudretine sahip olan Özak Tekstil, Bakanlığınız üzerinde de mi etki sahibidir?

4. Bakanlığınız sermayedarların örgütü müdür? İşçilerin hak ve taleplerinin korunması Bakanlığınızın görevleri arasında yer almakta mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 17.04.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1411080 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın İskender BAYHAN tarafından yöneltilen 7/10944 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Sendikal örgütlenme hakkı, işçilere, işverenlere ve kamu görevlilerine tanınan Anayasal bir haktır. 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda sendikaya üye olmanın serbest olduğu ve hiç kimsenin sendikaya üye olmaya veya olmamaya zorlanamayacağı, işçi veya işverenin sendikalaşma hakkı ve sendika özgürlüğü ile ilgili hükümleri belirtilmiştir. Ayrıca hükümlere uyulmaması durumunda, 6396 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanununda, 4857 sayılı İş Kanununda ve 5237 sayılı Türk Ceza Kanununda çeşitli yaptırımlar öngörülmüştür.

Bununla birlikte, Kanunlar ile işverenin; işe alırken, işe aldığı bir işçinin iş ilişkisi devam ederken veya iş ilişkisini sona erdirirken sendikal nedene dayanan ayrımcı bir tutuma girmesi yasaklanmış ve bu ayrımcılıklara karşı işçiye bir takım haklar öngörüldüğü gibi, işverenin idari veya cezai yaptırımlarla da karşılaşacağı hüküm altına alınarak, sendikal faaliyetin her türlü şiddet, baskı ve tehdit ortamından arındırılması amaçlanmıştır.

Bakanlığımıza intikal eden ihbar/şikayet başvurularından 6356 sayılı Sendikalar ve Toplu İş Sözleşmesi Kanunu açısından sendikal özgürlüklerin engellendiğine ilişkin başvuru konuları hakkında yapılan incelemelerde özellikle; işyerinde çalışan işçilerden sendikaya üye olan işçilerin sayısı, hangi tarihlerde üye oldukları, üyelikten çekilen işçilerin olup olmadığı, çekilenlerin işyerinde çalıştırılmaya devam edilip edilmediği, işyerinde çalışmakta olan sendika üyesi işçilerin bulunup — bulunmadığı, oaynı dönemde yetki prosedürünün işletilip işletilmediği, işyerinde önceki dönemlerde toplu iş sözleşmelerinin bağıtlanıp bağıtlanmadığı, yeni işçi alınıp alınmadığı ve alınmışsa yeni işçilerin sendikalı olup olmadığı gibi hususlar araştırılmakta, konuya ilişkin işyeri kayıt ve belgeleri incelenmekte, çalışanların ifadeleri alınmakta ve tüm bu hususlar birlikte değerlendirilerek çalışanlara baskı yapılıp yapılmadığı ortaya konulmaktadır. "

Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tek(312)296— 71 68

---

**Kaynak gösterme:** İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Şanlıurfa'da faaliyet gösteren bir şirkette çalışan işçilerin sendikalarını değiştirdikleri için baskı gördükleri iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10944, 26 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10944-sanliurfa-da-faaliyet-gosteren-bir-sirkette-calisan-iscilerin-sendikalarini-degistirdikler (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e10f682c-0f3e-4bde-8656-018e7eb2cf5d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
