# ÇEDES Projesi kapsamında yapılan faaliyetlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/10996 - **Veren:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin) - **Veriliş tarihi:** 18 Mart 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 127 gün sonra, 23 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e48e915e-f0f2-4193-b787-018e559527fb - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10996-cedes-projesi-kapsaminda-yapilan-faaliyetlere-iliskin > Gökhan Günaydın (CHP), 18 Mart 2024 tarihinde 7/10996 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 127 gün sonra, 23 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını talep ederim. Saygılarımla. ökhan GÜNAYDIN bul Milletvekili CHP Grup Başkanvekili Eğitim ve öğretim faaliyeti çocukların sağlıklı zihinsel gelişiminin sağlanması, yaşıtlarıyla sosyal bir ortamda bir arada yaşaması, sorunları tanıyıp çözebilmesi, kendi potansiyelini keşfedip geliştirmesi için olanak sağlamalıdır. Eğitim, çocuğun kendini gerçekleştirmesi ve birey olurken ihtiyaç duyduğu sağlıklı sosyal ve psikolojik ortamı sağlaması ile öne çıkar. Bugün kamu okullarının büyük çoğunluğu bu beklentileri karşılayamadığı gibi Bakanlığınızın çeşitli uygulamaları nedeniyle bu perspektiften de gittikçe uzaklaşmaktadır. Bilimsel eğitim anlayışından uzaklaşılmasına yönelik kamuoyunda tepkiyle karşılanan uygulamalar "Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum" (ÇEDES) protokolüne bağlı olarak atılmaktadır. Bakanlığınız ile Diyanet İşleri Başkanlığı ve Gençlik ve Spor Bakanlığı arasında 03.11.2021 tarihinde imzalanan ÇEDES protokolünün kapsamı 2023 yılında yapılan ek protokol ile genişletilmiştir. Ancak, özellikle protokolün kapsamı genişletilen haliyle ilk pilot uygulaması için İzmir'de 842 okulda "manevi danışmanlık" hizmeti altında imam, müezzin, vaiz, din hizmetleri uzmanı ve Kuran kursu öğreticisi görevlendirmesi yapılması konunun bilimsel laik eğitim savunucuları tarafından daha fazla gündeme getirilmesini sağladı. Her ne kadar ÇEDES protokolünün amacı, öğrencileri "bilime sevdalı, kültüre meraklı ve duyarlı; milli, ahlaki, insani, manevi ve kültürel değerlere göre" yetiştirmek olarak açıklansa da proje, din görevlilerinin öğrencilere "Değerler Eğitimi" vermesine olanak sağlamakta ve uygulamalar bu amacın ötesinde kaygı verici boyutlara varmaktadır. Geçtiğimiz hafta ulusal basın yayın organlarına yansıyan İzmir Menemen Müftülüğünün, ÇEDES kapsamında çocuklarımızı tarihimizde Menemen olayı olarak anılan ve Teğmen Kubilay'ın ölümüyle sonuçlanan gerici ayaklanmadan yargılanan Şeyh Esad Erbili'nin mezarına götürmesi kabul edilemezdir. Aynı şekilde, Çorum'un ilçesi Mecitözü Müftülüğü, öğrencilerle Elvan Çelebi türbesini ziyaret etmiş, Adana Yüreğir Gençlik Merkezi, Yüreğir İmam Hatip Ortaokulu öğrencilerini Çobandede türbesine götürmüş ve Bursa Gürsu Gençlik Merkezi de öğrencilerle Hz. Üftade türbesine gitmiştir. Isparta'da bulunan Yaka Şehit Mustafa Baş Ortaokulu'nda yaşanan bir başka uygulama ise çocuklara hayvan sevgisinin öğretilmesi gereken yaşta "kurban ibadeti" adıyla dini eğitim verilmesidir. Öğrencilere ilk olarak kurban pazarlığı yaptırılmış, bunun ardından ise maketten yapılan küçükbaş hayvanların kesilmesi gösterilmiştir. Bu sırada eline gerçek bıçak verilen bir öğrenci hayvanı kesiyormuş gibi yaparken, diğer öğrenciler ise bu sırada dua okumuştur. Yakın zamanda gerçekleştirilen ve yurdun dört bir yanından alınan bu haberler, ÇEDES protokolünün "bilime sevdalı" eğitim verme anlayışının gerçeği yansıtmadığını göstermektedir. Yalnızca basın yayın organlarına yansıyan haberlerden elde edilen uygulamalar dışında net bir bilgiye ulaşılamazken bu uygulamaları kaygıyla izlemekteyiz ve toplumsal sorumlulukla çocuklarımızın bilimsel, laik eğitim ve öğretimlerini sürdürmesine sahip çıkacağız. Bu bağlamda; Il. Yukarıda sıralanan uygulamalar ile Bakanlığınız nasıl bir perspektifle hareket etmektedir? 2. Bu uygulamalar ile hedeflenen amaçlar nedir? Gerçekleştirilen uygulamalar pedagojik yaklaşımla değerlendirilmiş midir? 3. Gerçekleştirilen uygulamaların hedefleri ve çıktıları neler olmuştur? 4. ÇEDES protokolü Diyanet İşleri Başkanlığına bağlı tüm teşkilatın talep ettiği gibi çocuklarımız üzerinde uygulamalarda bulunabilmesini mi sağlamaktadır? 5. Bu protokole bağlı olarak gerçekleştirilen faaliyetler Bakanlığınız tarafından denetlenmekte midir? Eğer öyleyse Bakanlığınızın bu konudaki izinleri merkezi karar doğrultusunda mı alınmaktadır? 6. Yine ÇEDES protokolü kapsamında tarikat ve cemaatlerle de iş birliğine gidilmekte midir? 7. Menemen Müftülüğünün çocuklarımızı gerici bir ayaklanmadan yargılanan bir şeyhin mezarına götürmüş olmasını hangi gerekçe ile açıklamaktasınız? ## Bakanlığın cevabı İlgi o :a) 17.04.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1411080 sayılı yazınız. b) 25.04.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1414268 sayılı yazınız. c) 30.04.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1416256 sayılı yazınız. Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili Gökhan GÜNAYDIN'ın 7/10996, Adana Milletvekili Ayhan BARUT'un 7/11001, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7/11084, Mersin Milletvekili Perihan KOCA'nın 7111205 ve Bursa Milletvekili Nurhayat ALTACA KAYIŞOĞLU'nun 7/11208 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek*te sunulmuştur. TC 7/1096 Ge (29 MİLLİ EĞİTİM BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Kanunu ile öğrencilerimizin milli, manevi, ahlaki, insani, kültürel değerlerimizi benimseyen, koruyan, geliştiren ve geleceğin becerileriyle donanmış, bilime sevdalı, kültüre meraklı ve duyarlı, bedensel ve sosyal bakımdan dengeli bireyler olarak yetiştirilmesi amaçlanmaktadır. ÇEDES Projesi öğretim programında yer alan kök değerler ile evrensel ve toplumsal değerleri kapsamaktadır. Değerler eğitiminin çerçevesi: adalet, dostluk, dürüstlük, öz denetim, sabır, saygı, sevgi, sorumluluk, vatanseverlik, yardımseverliktir. Kurs programı ve etkinlikler bu kapsamda yürütülmektedir. Proje, Milli Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği ile Milli Eğitim Bakanlığı Sosyal Etkinlik İzinleri Yönergesi doğrultusunda, yürütülmektedir. Bakanlığımızın görev ve yetki alanları içerisinde; ilgili mevzuata uygun; denetlenebilir ve şeffaf bir şekilde yürütülmekte olan "Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum"(ÇEDES) Projesi, okullarımızın kendi öğretmenleri tarafından uygulanmaktadır. Proje kapsamında gerçekleştirilen uygulamaların hedefleri ve çıktıları; • Ayın teması ile ilgili resim, şiir, hikâye, fotoğraf, afiş, slogan, kısa film yarışmaları, • Çevre bilinci, atıkların dönüşümü ve sıfır atık kampanyaları, • Gençlik ve Spor Bakanlığı iş birliği ile binlerce sportif faaliyet ve turnuvalar, • Hasta, yaşlı, gazi, şehitlik, huzur evi ve hayvan barınağı ziyaretleri, • Bilinçli internet kullanımı, siber zorbalık, medya okuryazarlığı, işaret dili eğitimleri, • Şehir ve kültür gezileri, • Sosyal sorumluluk projeleri yapılmış ve yapılmaya devam etmektedir. İzmir Valiliğince konuya ilişkin olarak; Söz konusu faaliyetin İzmir İl Milli Eğitim Müdürlüğü uhdesinde ve ÇEDES projesi kapsamında gerçekleştirilen bir faaliyet olmadığı, İzmir İl Müftülüğü tarafından eğitim öğretim saatleri dışında gerçekleştirildiği bildirilmiştir. --- **Kaynak gösterme:** Gökhan Günaydın (CHP, İstanbul). “ÇEDES Projesi kapsamında yapılan faaliyetlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/10996, 18 Mart 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-10996-cedes-projesi-kapsaminda-yapilan-faaliyetlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e48e915e-f0f2-4193-b787-018e559527fb Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.