# YÖK'ün yurt dışında üniversite eğitimiyle ilgili yaptığı denklik düzenlemesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11004
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Millî Eğitim Bakanlığı (Yusuf Tekin)
- **Veriliş tarihi:** 3 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 23 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3506db74-371e-4fc7-87fc-018ea85fab1d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11004-yok-un-yurt-disinda-universite-egitimiyle-ilgili-yaptigi-denklik-duzenlemesine-iliskin

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 3 Nisan 2024 tarihinde 7/11004 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 111 gün sonra, 23 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Sayın Yusuf Tekin tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Basında yer alan bilgide; "Yükseköğretim Kurumu'nun yurtdışında eğitim görmek isteyenlere diploma denkliği için YKS sınavında kaydolacakları bölümü kazanma şartı getirdi. Çoğu okuldan kabul alan ama YKS konusunda hiçbir hazırlığı olmayan gençler sınava 2.5 ay kala endişeli. Yükseköğretim Kurumu, 15 Mart 2024 tarihinde aldığı karar ile yurtdışında öğrenim görecek öğrencilerin diplomalarının denklik kabulü için yeni kriterler belirledi. Buna göre her öğrenci yurtdışında eğitim görmek istediği bölüme gidebilmek için Türkiye'de YKS'ye girmek ve aynı bölümü kazanmak zorunda. Ayrıca tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukukta gideceği üniversitelerin YÖK'ün tanıdığı sıralamalardan en az ikisinde ilk 1000'in içinde olması gerekiyor. YÖK yönetmelik değişikliğiyle uygulamayı hayata geçirince yurtdışında okuma hayali kuran binlerce öğrenciyi bir düşüncedir aldı. Zira bu şartları karşılamazlarsa diplomaları Türkiye'de geçerli olmayacak. Her bölüm için geçerli olan bu kural haricinde asgari sıralama şartına tabi bölümler için de sistem şöyle işliyor: Tıp için en düşük 50 bin, diş hekimliği için en düşük 80 bin, eczacılık için en düşük 100 bin, hukuk için en düşük 125 bin, mimarlık için en düşük 250 bin, mühendislik ve öğretmenlik için ise en düşük 300 binlik bir sıralamada yer almak gerekiyor. İlk 400 şartı öte yandan tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk bölümleri özelinde denklik alabilmek için ilgili üniversitenin YÖK'ün tanıdığı dört sıralama kuruluşundan (Academic Ranking of World Universities (ARWU), CWTS Leiden Ranking Academic Ranking, OS World University Rankings, Times Higher Education (THE) World University Ranking) en az ikisinin sıralamasında ilk 1000'de olması gerekiyor. Kaydolunan üniversite ilk 1000"de bulunsa da denklik başvurusunda bulunan öğrenci, gerekli görülürse bir seviye tespit sınavına da tabi tutulabilir. Sınavsız direkt denklik alabilmek için ise üniversitenin en az üç kuruluşun sıralamasında ilk 400'de bulunması şart koşuluyor. YÖK yeni düzenleme nedeniyle ilk defa ikinci geç başvuruları açtı. (Oksijen notu: Başvuru tarihleri 25-

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

/ool

28 Mart olarak açıklandı.) YKS'ye 2.5 ay kala değişiklik yapıldı. Bu gelişme yurtdışında okumak isteyen öğrencilerin bütün planlarını bozdu. Çünkü bu öğrenciler International Maturita gibi birçok farklı eğitim programında ders görüyor. Bu sistemlerde bilimsel yayınlar çıkarıyorlar, makaleler yazıyorlar, sosyal sorumluluk projeleri yürütüyorlar. MEB müfredatında olmayan ve uluslararası üniversitelerde kabul edilen dersleri henüz lisedeyken işliyorlar. Özetle YKS sistemine çok uzaklar. Sınava yalnızca 2.5 ay kala YKS'ye katılım zorunluluğu getirilmesi, öğrencilerde "Bu sürede nasıl hazırlanacağım" endişesinin yaşanmasına neden oldu. Yurtdışı eğitim danışmanlığı şirketi Academix'in genel müdürü Engin Coşar; farklı ülkelerde, vasat üniversitelerde tıp gibi bölümlerde okuyup denklik alınmasını kendisinin de makul bulmadığını belirtiyor ama düzenlemeyi de doğru bulmuyor: "YÖK'ün getirdiği sıralama kriteri çok katı. Sıralama kuruluşlarını baz almak çok sağlıklı değil. Çünkü her biri farklı kriterleri değerlendiriyor. Ayrıca belli bir alanda uzmanlaşan üniversitelerin bu listelere girmesi mümkün değil. Örneğin İngiltere'deki The University of Law yalnızca hukuk alanında uzmanlaşan bir kurum ve ülkedeki avukatların yüzde 75-80i buradan mezun. Ancak bu üniversite sıralamalara giremiyor. Çünkü bu sıralamalarda yer almanız için birçok fakültenizin olması ve birçok yayın yapılması gerekiyor." Kesin doğruları göstermiyor "Sıralamaların çok kesin doğruları göstermediğini Türkiye'den bir örnekle de somutlaştırabiliriz: Galatasaray Üniversitesi (GSÜ) Hukuk Fakültesi, ülkenin en iyilerinden biri ve 2023"te ilk 340"tan öğrenci aldı. GSÜ, göreceli olarak küçük bir okul olduğundan bu listede yer almıyor. Ama 38 bin 705"le kapatan Atatürk Üniversitesi ise daha çok bölüme ve akademisyene sahip olduğundan bu sıralamalara girebiliyor. Herkesin kafası şu aşamada çok karışmış halde. Veliler ve öğrenciler de haklı olarak kaygı duyuyor." "Şu an yaşanan mağduriyet moral bozucu. Çünkü öğrenciler başvurularını çoktan yaptı. Hatta büyük bir kısmı kabullerini de aldı. Onlar üniversite hazırlıklarını yaparken birden sınav zorunluluğu getirildi ve aldıkları kabullere sevinemiyorlar bile. Dershane arayışı ve YKS hazırlığı sürecine girmeleri gerekiyor. Erkek öğrenciler özelinde bir başka problem ise eğer YK S"ye girmezlerse karşılarına çıkması muhtemel askerlik yükümlülüğü. Denklik alamadığınız takdirde yükseköğretim görmemiş sayılıyorsunuz ve yoklama kaçağı durumuna düşüyorsunuz." YÖK. tekrar değerlendirmeli "Bu çocuklar tatilde ailelerini ziyarete geldiğinde pasaport kontrolünde ne olacağını şu an bilmiyor. Beklenti ise bu yıl üniversiteye girecek öğrencilerin muaf olması yönünde. Aksi takdirde geleceklerine yönelik acele kararlar almaya itilecekler. Ya kazandıkları okullara gitmeyecekler ya bir yıl daha YKS'ye hazırlanacaklar ya da bir daha Türkiye'ye dönmemeyi göze alacaklar. Bu değişiklik ötelenmeli. YÖK bir değerlendirme daha yapmalı." ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?

2. Eğer bu iddialar doğruysa konu ile ilgili açılmış bir soruşturma var mıdır?

3. Yurt dışında öğrenim görmek isteyen kişilerin denklik kabulü için Türkiye'de YKS'ye girmek ve aynı bölümü kazanmak zorunda olması gerektiği iddiası doğru mudur? Eğer bu iddialar doğruysa bu işlemin gerekçesi nedir?

4. Soru önergesinin yazıldığı tarih itibariyle denklik almayı bekleyen yurttaş sayısı kaçtır?

5. Son 5 yılda denklik nedeniyle tarafınıza başvuru yapan yurttaş sayısı kaçtır?

6. Son 5 yılda denklik verilen kişi sayısı kaçtır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi o: a) 25.12.2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1347085 sayılı yazınız.

b) 26.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1386420 sayılı yazınız.

c) 26.02.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1387152 sayılı yazınız.

ç) 17.04.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1411080 sayılı yazınız.

Bakanlığımıza İlgi (a-b-c-ç)'de kayıtlı yazıyla iletilen Uşak Milletvekili Ali KARAOBA'nın 7/7497, Ankara Milletvekili Kürşad ZORLU'nun 7/9589 ve 7/11007, İzmir Milletvekili Mustafa BİLİCİ'nin 7/9712, Van Milletvekili Sinan ÇİFTYÜREK"in 7/9720 ve Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU'nun 7/11004 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.

Yükseköğretim Kurulu Başkanlığından alınan 27227 sayılı konuya ilişkin yazıları Ekte yer almaktadır.

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı

Sayı (O :E-57802651-610-27227

Konu :Soru Önergeleri (Strateji Geliştirme Başkanlığı)

Kocaeli Milletvekili Ömer Faruk GERGERLİOĞLU tarafından verilen 7/11004 esas sayılı soru önergesi Kurulumuz Başkanlığınca incelenmiştir.

Konuya ilişkin soru önergesine verilecek cevaplara esas teşkil etmek üzere Kurulumuz Tanıma ve

Denklik Hizmetleri Dairesi Başkanlığının vermiş olduğu bilgiler yazımız ekinde sunulmaktadır. Bilgilerinize arz ederim.

Prof. Dr. Metin TOPCUOĞLU

Başkan Vekili Ek: Yazı (2 Sayfa)

YÜKSEKÖĞRETİM KURULU BAŞKANLIĞI Tanıma ve Denklik Hizmetleri Daire Başkanlığı

Sayı (o:E-16270968-610-26083 07.05.2024

Konu :Soru Önergesi (7/11004)

STRATEJİ GELİŞTİRME DAİRESİ BAŞKANLIĞINA

İlgide kayıtlı yazınız ve ekinde yer alan soru önergesi incelenmiştir. Soru önergesinde sorulan hususlara ilişkin olarak:

1. 28 Mart 2024 tarihinde Kurulumuzun resmi internet sitesinde yayımlanan duyuruya göre, "15 Mart 2024 tarihli ve 32490 sayı ile Resmi Gazetede Yayımlanarak Yürürlüğe Giren "Yurtdışı Yükseköğretim Diplomaları Tanıma ve Denklik Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik Hükümlerinin Uygulanmasına İlişkin Usul ve Esaslar" kamuoyuna ilan edilmiştir. Bu usul ve esasların 3. maddesinin birinci fıkrasına göre; tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programlarından yapılan denklik başvurularında, adayın mezun olduğu yurtdışı yükseköğretim kurumu Yükseköğretim Kurulu tarafından kabul edilen dünya üniversite sıralama kuruluşlarının en az ikisinde ilk 1000'de yer alıyorsa ilgili kişinin başvurusu, YKS şartı aranmaksızın denklik incelemesine tabi tutulacaktır. Ancak, ikinci fikraya göre de; orta öğretimini Türkiye'de tamamlayıp birinci fıkra dışındaki yurt dışı yükseköğretim kurumlarının tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programlarından mezun olanlar ise, öğrenime başladıkları yıla ait YKS'de ilgili program için aranan sıralama şartını sağlamaları durumunda denklik başvurusunda bulunabileceklerdir.

2. İddialara konu işlem bir mevzuat değişikliğinden ibaret olduğu için, herhangi bir soruşturma konusunu oluşturmamaktadır.

3. Bütün başarı sıralaması gerektiren programlar için değil; tıp, diş hekimliği, eczacılık ve hukuk programları için eğer yurtdışı yükseköğretim kurumu kayıt tarihi itibariyle sıraladırmalarda iki kuruluşta ilk 1000'lik dilime girmiyorsa aday YKS'ye girmek ve Türkiye'deki o programdaki başarılı şıralaması şartını sağlaması gerektiği doğrudur. Ancak bu şart diplomasını ülkemizde denk kılmak isteyenler açısından getirilmiş olup, bu yönde herhangi bir talebi bulunmayan kişiler için elbette ki böyle bir şart getirilmiş değildir. İşlemin gerekçesi, kamu sağlığı ve kamu düzeninin işleyişi açısından hayati ehemmiyeti haiz mesleklerin yetiştirildiği bu programlardan yapılacak denklik işlemlerinde, ülkemizdeki üniversitelere yerleşilebilmesi için aranan asgari başarı kriterinin yurt dışındaki mezunlardan da aranması ve bu sayede ilgili programlar için asgari bir öğrenci başarı profilinin yakalanmasıdır. 4. 06.05.2024 tarihi itibariyle, öğrenim belgelerinin ilgili ülke nezdinde araştırılmasına ilişkin cevap bekleyen 3686 başvuru, araştırması iletilmiş ve ilgili Komisyonlarımızca incelemesi sürdürülen 250, akademik görüş bekleyen 658 başvuru, başvurularıyla ilgili olarak eksik evrak tespiti yapılan ve söz konusu evrakın başvuru sahibi tarafından tamamlanması için bekleyen 1583 başvuru bulunmaktadır. 5. Son 5 yılda Kurulumuza toplam 42.242 denklik başvurusu yapılmıştır.

6. Son 5 yılda Kurulumuzca 22.014 denklik belgesi düzenlenmiştir.

Sonnur ÇETİN Daire Başkanı

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “YÖK'ün yurt dışında üniversite eğitimiyle ilgili yaptığı denklik düzenlemesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11004, 3 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11004-yok-un-yurt-disinda-universite-egitimiyle-ilgili-yaptigi-denklik-duzenlemesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3506db74-371e-4fc7-87fc-018ea85fab1d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.