# Sosyal ve ekonomik destek hizmetlerinden yararlanan çocuklara ve yoksulluğun önlenmesi için yürütülen çalışmalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11042 - **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 17 Nisan 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 10 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/41372932-fd8e-4bcd-9bf7-018eebbd0f5b - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11042-sosyal-ve-ekonomik-destek-hizmetlerinden-yararlanan-cocuklara-ve-yoksullugun-onlenmesi-ici > Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 17 Nisan 2024 tarihinde 7/11042 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 10 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir Göktaş tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. UNICEF'in "Zenginliğin Ortasında Çocuk Yoksulluğu" araştırmasına göre; Türkiye çocuk yoksulluğunda AB ve OECD ülkeleri arasında Kolombiya'dan sonra ikinci sırada yer almıştır. Raporda yer alan verilere göre; 2014-2021 yılları arasında Türkiye'deki çocuk yoksulluğu oranı artış göstermiştir. Bakanlığınızca açıklanan verilere göre ise; 2020 yılında 129 bin 422 SED hizmetinden yararlanırken 2022 yılında bu sayı 157 bine 2023 yılında ise 170 bine kadar ulaşmıştır. Bu bağlamda; 1. Bakanlığınızca açıklanan verilere göre; Sosyal ve Ekonomik Destek hizmetinden yararlanan çocuk sayısındaki artışın da işaret ettiği çocuk yoksulluğunun giderilmesi ve önlenmesi adına yürüttüğünüz bir çalışma mevcut mudur? 2. 2023 yılı için Türkiye'de çocuk yoksulluğuna ilişkin Bakanlığınızca bir araştırma yapılmış mıdır? Yapıldı ise; elde edilen veriler nelerdir? 3. 2024 yılı Nisan ayı itibarıyla Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmetinden yararlanan çocuk sayısı kaçtır? 4. 2024 yılı Nisan ayı itibarıyla; ekonomik sebepler ile ailesinin yanından ayrılan çocuk sayısı kaçtır? 5. Artan çocuk yoksulluğu sebebi ile işçileştirilen çocuk sayısındaki artışa ilişkin bir veri var mıdır? Var ise; 2024 yılı Nisan ayı itibarıyla işçileştirilen çocuk sayısı kaçtır? Bu hususun önüne geçmek adına bir yapmayı düşündüğünüz bir çalışma var mıdır? Wil Adalet Bakanlığı'nın açıkladığı verilere göre suça sürüklenen çocuklara isnat edilen suçlar arasında ikinci sıra mal varlığına karşı suçların yer almasının ekonomik sebepleri ve çocuk yoksulluğu ile ilişkisi hakkında bir araştırmanız mevcut mudur? Ekonomik sebepler ile suça sürüklenen çocuk sayısındaki artışın önüne geçmek adına Bakanlığınızca yürütülen bir çalışma var mıdır? Çocuk yoksulluğunun eğitimin önünde bir engel teşkil etmesini engellemek, okul çağındaki çocukların eğitim için gerekli her türlü ihtiyaçlarının karşılanmasını sağlamak adına Milli Eğitim Bakanlığı ile birlikte yürüttüğünüz bir çalışmanız mevcut mudur? Artan çocuk yoksulluğunun halk sağlığına olan etkilerinin araştırılması ve ekonomik sebeplerin çocuk sağlığının önüne geçmemesi adına Sağlık Bakanlığı ile birlikte yürüttüğünüz bir araştırma ve proje var mıdır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/11042 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ'a Ait 7/11042 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz Bakanlığımız internet sayfasında https:/www.aile.gov.tr/sgbd/arge-raporlar/ linkinde yayımlanan Türkiye Geneli Bilgilendirme Kitapçığında yer almaktadır. Ülkemizde bugüne kadar yürütülen çocuk işçiliğini önlemeye yönelik çalışmalar ve Hükümetin 2023 vizyonuyla uyumlu olarak, 138 ve 182 sayılı ILO Sözleşmelerinin uygulanmasını da içeren, çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik olmak üzere "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı" oluşturulmuştur. Ayrıca EU IPA 11 kapsamında Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının ortak yararlanıcısı olduğu "Türkiye'de Çocuk Haklarının Desteklenmesi Projesi" uygulamaya konmuştur. Projenin amaçlarından biride çocuk işçiliğinin takibi ve önlenmesine yönelik Bakanlık kapasitesinin artırılarak çocuk işçiliğinin önlenmesidir. Proje Kasım 2021-Kasım 2024 yıllarını kapsamaktadır. Çocuk işçiliği alanında hizmetlerimiz sürekli olarak geliştirilmekte olup tespit edilen çocukların uygun sosyal hizmet ve yardımlardan yararlandırılmasına yönelik ülke genelinde "Çocuklar Güvende" ekipleri kurulmuştur. Söz konusu ekipler aracılığı ile alan taramaları yapılmakta, tespit edilen çocukların ve ailelerinin uygun bulunan sosyal hizmet ve yardımlara yönlendirilmesi sağlanmaktadır. Ekiplerce; eğitim çağında olup okula devam etmediği tespit edilen çocuklar eğitim-öğretim sistemine kazandırılmaktadır. Örgün eğitim çağını tamamlamış çocuklar mesleki eğitime yönlendirilmektedir. Korunma ihtiyacı olan çocukların tespit edilmesi durumunda bu çocuklar çocuk bakım kuruluşlarımızda koruma altına alınmaktadır. Ayrıca çocukların ailelere yönelik psikososyal destek ve bilinçlendirme çalışmaları yürütülmektedir. Ayrıca hanelerde çocukların hayat standartlarını yükseltmek ve gelişimlerini desteklemek amacıyla önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Çocuklarımızın sosyal ve ekonomik yoksunluk nedeni ile mağdur olmaması, kurum bakımına alınmadan ailesi yanında desteklenmesi amacıyla Sosyal ve Ekonomik Destek Hizmeti (SED) yürütülmektedir. Ailelere sağlanan SED hizmeti ile çocuklar öz aile veya yakınları yanında desteklenmekte, aile birliği ve bütünlüğü korunmaktadır. Bununla birlikte hizmetten yararlanan ailelerden istihdama katılabilecek durumda olanların İŞKUR meslek edindirme kurslarına yönlendirilerek kendi hayatlarını sürdürebilecekleri iş ve meslek edindirilmelerine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. SED hizmeti ile çocuklar için ekonomik destek sağlanması yanında alanda çalışan meslek elemanları tarafından ailenin ihtiyaç duyduğu konularda psikososyal müdahale de yapılmaktadır. Yapılan inceleme ve değerlendirme sürecinde aile içinde tespit edilen sorunların çözümü amacıyla mesleki çalışmalar yapılmaktadır. Aile içi sorunların çözümlenmesi, ailenin ve çocuğun çevreye uyumu, çocuğun okula uyumu ve eğitime devamı, kriz durumundaki kişilere psikososyal destek sağlamak, ailelerin ebeveynlik becerilerinin artırılması vb. konularında mesleki destek sağlanmaktadır. Ayrıca ihtiyaç duyulan vakalarda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereği danışmanlık, eğitim ve sağlık tedbiri alınabilmektir. Bununla birlikte SED hizmetine ihtiyaç duyan hanelere, doğrudan çocuklarımızın âile bütünlüğü içerisinde korunması, sağlıklı gelişimleri ve eğitim yaşantılarının desteklenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından çocuk odaklı 17 sosyal ve finansal destek programı uygulanmaktadır. Diğer taraftan Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Çocuklara yönelik; sosyal güvencesi olmayan ve 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ailelere, çocukların örgün eğitime devam etmeleri ve okulun açık olduğu aylarda bir ay içerisinde 4 günden fazla devamsızlık yapmamaları kaydıyla Şartlı Eğitim Yardımı ve her eğitim-öğretim yılı başında ve yıl boyunca 3294 sayılı Kanun kapsamında bulunan ihtiyaç sahibi ailelerin ilk ve ortaöğretimde okuyan çocuklarının SYD Vakıfları tarafından kırtasiye, önlük, çanta vb. temel okul ihtiyaçları karşılanmak amacıyla Eğitim Materyali Yardımı yürütülmektedir. Ayrıca eğitim yardımları kapsamında Ücretsiz Ders Kitabı Yardımı, Öğle Yemeği Yardımı, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Öğrenci Barınma Taşıma Yemek Yardımı, Kur'an Kursu Destek Programı, Eğitim Yardımları Kapsamında Ulaşım Giderlerine Yönelik Yardım programları da yürütülmektedir. Öte yandan nüfusun en yoksul kesiminde yer alan ailelere, 0-6 yaş arası çocuklarını düzenli olarak sağlık kontrollerine götürmeleri, gebe kadınların düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları ve doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri şartları ile Şartlı Sağlık Yardımı yapılmaktadır. Bakanlığımızca yürütülmekte olan Türkiye Aile Destek Programının Çocuk Desteği Bileşeni kapsamında hak sahibi hanelere hanedeki çocuk sayısına göre ek ödeme yapılmaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Sosyal ve ekonomik destek hizmetlerinden yararlanan çocuklara ve yoksulluğun önlenmesi için yürütülen çalışmalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11042, 17 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11042-sosyal-ve-ekonomik-destek-hizmetlerinden-yararlanan-cocuklara-ve-yoksullugun-onlenmesi-ici (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/41372932-fd8e-4bcd-9bf7-018eebbd0f5b Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.