# İzmir ili Aliağa ilçesinde yapılan gemi söküm faaliyetlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11070
- **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 18 Nisan 2024
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72f6b199-23e8-4c4c-80e1-018ef1a4f4dc
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11070-izmir-ili-aliaga-ilcesinde-yapilan-gemi-sokum-faaliyetlerine-iliskin

> İbrahim Akın (DEM Parti), 18 Nisan 2024 tarihinde 7/11070 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki soruların Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

İbrahim Akın İzmir Milletvekili

İzmir Aliağa'da bulunan gemi söküm tesisi asbest, yetersiz kapasite, arıtma sistemlerindeki yetersizlik tartışmalarıyla sık sık gündeme gelmesine rağmen, tesise yeni gemilerin getirildiğine dair haberler kamuoyunda endişe yaratmaktadır. 9 Nisan'da yola çıkan, İtalyan Deniz Kuvvetleri'ne ait olduğu öğrenilen Sauro sınıfı 3 denizaltının yanı sıra, 2 devriye gemisi ile 2 fırkateyn sökülmek üzere Aliağa'ya getirilmiştir.

Hali hazırda gemi söküm pazarında en ucuz ülkelerden biri olma konumunu koruyan Türkiye, AB standartları nedeniyle birçok ülkenin sökümünü reddettiği gemilerin Türkiye'ye getirilmesine göz yummaktadır. İtalya Savunma Sanayi Ajansı'nın düzenlediği ihaleyi 1,7 milyon avroya Ege Çelik Endüstrisi şirketi almış, söz konusu ihale ve verilen izinler bölgede yaşayanların ve sökümde çalışacak işçilerin sağlıklarına oluşturacağı tehdit göz ardı edilerek verilmiştir.

Konu ile ilgili Greenpeace İtalya açıklama yapmış, söz konusu gemilerin asbestin yanı sıra arsenik, kurşun ve ağır metaller içerdiğini, gemi sintinesi, su, balast ve çamurdan kaynaklanan petrol türevli katı ve sıvı atıkların kıyı kirliliğine katkıda bulunacağını dile getirmiştir. Öte yandan Aliağa'daki geri dönüşüm tersanelerinin çevresel etki değerlendirme gerekliliklerinden muafiyetini hatırlatmış, tesislerin yüksek düzeyde hava, toprak ve su kirliliğinin yanı sıra asbest yönetimi ileişçi sağlığı ve güvenliği konularında ciddi usulsüzlüklere sahip olduğunu kamuoyuna açıklamıştır.

Bu bağlamda;

I- Söküm işini gerçekleştirecek olan tesis hangisidir? Söz konusu tesisin kapasitesi ve uygulamaları Avrupa Birliği normları ile uyumlu halde midir?

2- 3 denizaltı, 2 devriye gemisi ve 2 fırkateyn Türkiye'ye getirilmeden önce içerdiği asbest ve diğer tehlikeli atıklara dair tehlikeli madde envanter raporu tutulmuş mudur? Bu raporda yer alan bilgiler nelerdir? Kamuoyu ile neden paylaşılmamaktadır?

3- Söz konusu deniz araçlarının notifikasyon onayı var mıdır?

4- Söz konusu deniz araçlarının Aliağa'ya gelmeden önce gas free belgesi sunulmuş mudur?

5- Söz konusu deniz araçlarına ilişkin söküm izni verilmiş midir?

6- Söz konusu deniz araçlarının radyasyon ölçümü yapılmış mıdır? Sonuçları nelerdir? WoJo

7- Söz konusu deniz araçlarının geri dönüşüm ve atık bertaraf süreçlerine ilişkin planlar sunulmuş mudur?

8- Söz konusu deniz araçlarında bulunan boyaların potansiyel olarak asbest içerdiği hakkında söküm tesisi bilgilendirilmiş midir?

9- Asbest sökümünde görev alacak olan işçilerin sağlığına ve güvenliğine dair alınan önlemler nelerdir?

10- İşçilerin, çevre halkının ve çevrenin maruz kalacağı su ve hava kirliliğine dair çalışma yapılmış mıdır? Yapıldıysa, sonuçlarına ilişkin ilgili kimseler bilgilendirilmiş midir?

11- Söküm işlemleri sırasında alınacak çevresel önlemler nelerdir?

12- Ege Çelik Endüstrisi'nin faaliyetleri bakanlığınızca denetlenmekte midir? En son denetim ne zaman gerçekleştirilmiştir? Denetim raporu tutulmuş mudur?

13- Kamuoyunun ve sivil toplumun Aliağa'da gemi söküm faaliyetlerine ilişkin endişesi bakanlık tarafından dikkate alınmış mıdır?

14- Bakanlığınız, Aliağa'da gemi söküm tesislerinde karşılaşılan çevresel sorunlara ilişkin ne tür önlemler almaktadır? Sorunların iyileştirilmesine dönük çalışmalar söz konusu mudur?

---

**Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “İzmir ili Aliağa ilçesinde yapılan gemi söküm faaliyetlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11070, 18 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11070-izmir-ili-aliaga-ilcesinde-yapilan-gemi-sokum-faaliyetlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/72f6b199-23e8-4c4c-80e1-018ef1a4f4dc

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.