# TAKE Projesi kapsamında çiftçilere verilen tohumlara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11094
- **Veren:** Mehmet Tahtasız (CHP, Çorum)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 15 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 27 Mayıs 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5cfb9ed7-fb20-461c-a9b3-018ee22b26be
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11094-take-projesi-kapsaminda-ciftcilere-verilen-tohumlara-iliskin

> Mehmet Tahtasız (CHP), 15 Nisan 2024 tarihinde 7/11094 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 27 Mayıs 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğü'nün 96"ncı maddesi gereğince Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanması konusunda gereğini arz ederim.

Mehmet TAHTASIZ Çorum Milletvekili

2 Nisan 2024 tarihinde ilimiz Çorum?da Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi (TAKE) Projesi kapsamında yüzde 50 hibeli Ayçiçeği ve Nohut tohumu dağıtımı yapılmıştır.

Bu doğrultuda;

1. Çorum ve Türkiye genelinde TAKE projesi kapsamında yüzde 50 hibeli verilen tohumların toplam miktarı nedir?

2. Bahse konu tohumlar hangi firmalardan, hangi miktarda temin edilmiş ve karşılığında toplamda ne kadar ödeme yapılmıştır?

3. Tohum temin edilen firmalar hangi yöntem ve hangi kriterlerle belirlenmiştir? Tohum alımı için ihale yapılmış mıdır?

4. Çorum İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yüzde 50 hibeli dağıtılan ayçiçeği ve nohut tohumu miktarı nedir? Bu tohumlardan kaç çiftçimiz yararlanmıştır?

5. Çorum'da dağıtılan nohut tohumlarının çiftçiler tarafından beğenilmediği, tohumların standartların altında büyüklüğe sahip olduğu ve bu nedenle birçok çiftçinin tohumu almaktan vazgeçtiğine dair iddialar var. Bu iddialarla ilgili bir araştırma yapılmış mıdır?

6. Çiftçilere dağıtılmak üzere temin edilen tohumlar hangi kriterlere göre seçilmekte ve çuvallanan tohumların kontrolü nasıl sağlanmaktadır?

## Bakanlığın cevabı

Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde boş ya da nadas alanlar ve işlemeli tarıma uygun olmayan alanlarda uygun üretim teknikleri kullanılarak bitkisel üretimin artırılması amacıyla Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi (TAKE) Projesi yürütülmektedir.

Çorum ilinde 2024 yılında TAKE projesi kapsamında 1.228 üreticimizle "Ayçiçeği Yetiştiriciliği" ve 939 üreticimizle "Nohut Yetiştiriciliği" projesi uygulanmaktadır.

Proje kapsamında üreticilerimize 6.068.453 TL (K.D.V. dâhil) tutarındaki 124.500 kg nohut tohumu ve 7.586.362 TL (K.D.V. dâhil) tutarındaki 1.250 ünite yağlık ayçiçeği tohumu 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuat çerçevesinde 2017 Sayılı Çorum Tarım Kredi Kooperatifinden temin edilmiştir.

Ülkemizde tohumlukların nasıl ve hangi şartlarda tescil edilerek kayıt altına alınacağı, kayıt altına alınan çeşitlerin nasıl çoğaltılacağı, üretilen tohumların nasıl ambalajlanacağı, etiketleneceği ve piyasaya arz edileceği 5553 sayılı Tohumculuk Kanunu ve ilgili mevzuat kapsamında belirlenmiştir.

Projede kullanılan 9050 hibeli sertifikalı tohumlar 5553 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat çerçevesinde 2023 yılında üretilmiş, teknik şartnameye uygun olarak muayene kabul komisyonları tarafından kontrol edilmiş, ambalajlı ve etiketlidir.

Proje kapsamında kullanılan sertifikalı nohut tohumlarının Samsun Tohum Sertifikasyon Test Müdürlüğümüzün tohumluk analiz raporunda; safiyet oranı ?099,3, yabancı madde oranı 960,5, diğer tür tohum oranı 900,2, çimlenme oranı "094, anormal tohum oranı 964, ölü tohum oranı "62 tespit edilmiştir. Ayrıca, teknik personellerimizce yapılan saha kontrollerinde tohum çıkışlarının 995-100 oranında gerçekleştiği gözlemlenmiştir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mehmet Tahtasız (CHP, Çorum). “TAKE Projesi kapsamında çiftçilere verilen tohumlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11094, 15 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11094-take-projesi-kapsaminda-ciftcilere-verilen-tohumlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5cfb9ed7-fb20-461c-a9b3-018ee22b26be

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.