# Emekli vatandaşların desteklenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11137 - **Veren:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 22 Nisan 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 11 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2b3c26ce-1499-4b5f-a40f-018f0602b314 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11137-emekli-vatandaslarin-desteklenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin > Mahmut Tanal (CHP), 22 Nisan 2024 tarihinde 7/11137 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 11 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özde ir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını Anayasa'nın 98 ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince saygıyla talep ederim. 1. Bakanlığınızın tarafından emekli vatandaşlarımızın desteklenmesine yönelik yürütülen bir çalışma var mıdır? Şayet varsa söz konusu çalışmanın detayları nedir? Emekli vatandaşlarımıza hangi konularda, nasıl bir destekleme sağlanacaktır? 2. Bakanlığınızca emekli vatandaşlarımızın kira, doğalgaz, elektrik, su, gıda ihtiyaçlarda desteklenmesine ilişkin bir çalışma yapıldığı, ancak bu çalışma ile belirlenecek desteklerin, emekli vatandaşlarımızın yaşadığı yere göre değişeceğine ilişkin iddialar doğru mudur? 3. Bakanlığınızca emekli ovatandaşlarımızın desteklenmesine ilişkin Oyapılacak çalışmaların yalnızca en düşük emekli maşı alan ve ikinci bir geliri olmayan emeklileri kapsayacağına ilişkin iddialar doğru mudur? Şayet doğru ise emekli vatandaşlarımızın geçinemediği için ikinci bir işte çalışmak zorunda kaldığı göz önüne alındığında işbu hususun Anayasamızın 5. maddesiyle hüküm altına alınan Devletin ekonomik ve sosyal engelleri kaldırma, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlama yükümlülüğünün ihlali anlamına gelmiyor mu? 4. Bakanlığınızca tüm emekli vatandaşlarımızı kapsayacak şekilde bir destekleme çalışması yapılacak mı? Yapılacaksa ne zaman yapılacaktır? Şayet yapılmayacaksa Bakanlığınızca emekli vatandaşlarımızın desteklenmesine ilişkin yapılacak çalışmada ülkemizin farklı yerlerinde yaşayan vatandaşlarımıza farklı oranlarda destek verilmesi, söz konusu desteğin yalnızca en düşük maaşı alan ve ikinci bir geliri olmayan emekli vatandaşlarımızı kapsayacak olması Anayasamızın 10. maddesinde düzenlenen kanun önünde eşitlik ilkesine aykırılık teşkil etmiyor mu? Bakanlığınızca bu konuda bir adım atılacak mı? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 30.04.2024 tarihli ve 1416256 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/11137 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/11137 Cevap Metni (2 Sayfa) Çocuk Gelişimcisi 553 Telefon No:(312) 705 58 09 Şanlıurfa Milletvekili Sayın Mahmut TANAL''a Ait 7/11137 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Ülkemizin yaşlanma alanındaki temel yaklaşımı; yaşlıların aileleri ve yakınlarıyla birlikte, bulundukları çevrede, aktif ve sağlıklı yaşlanma çerçevesinde yaşlanma sürecini geçirmelerini sağlamaktır. Yaşlıların bakımdan sağlığa, istihdamdan erişilebilir çevreye, her alanda haklarını etkin kullanmalarını sağlayarak, yaşam kalitesini artırmaya yönelik çalışmalar sürdürülmektedir. Bu doğrultuda politika ve stratejilerin belirlenmesi, sosyal hizmet faaliyetlerinin geliştirilmesi ve çeşitlendirilmesi için gerekli çalışmalar hak temelli bakış açısıyla, farklı yaşlı profillerinin farklı ihtiyaçları gözetilerek yürütülmektedir. Yaşlı bireylere yönelik yaşlı dostu hizmet modelleri çeşitlendirilmekte ve yaygınlaştırılmaktadır. Bu kapsamda bakım ihtiyacı olan yaşlılara kurumsal bakımın yanı sıra, evde bakım yardımı ve gündüzlü bakım hizmetleri gibi toplum temelli bakım hizmetleri bütünleşik olarak sunulmaktadır. Bu kapsamda 60 yaş ve üzeri bireylere yönelik olarak; 2024 yılı Nisan ayı itibarıyla Darülaceze Başkanlığı da dâhil olmak üzere Bakanlığımıza bağlı 168 resmi huzurevinde 14.644 yaşlı bireye; 265 özel huzurevinde 13.043 yaşlı bireye; Diğer Kamu Kuruluşlarına Ait 23 Huzurevinde 1.965 yaşlı bireye hizmet verilmektedir. Bakanlığımıza bağlı huzurevlerinde sunulan bakım hizmetlerinin yanı sıra hizmet alan yaşlı bireylerin aktif ve sağlıklı yaşlanmalarına katkı sunmak amacıyla sosyal, kültürel ve sportif faaliyetler de gerçekleştirilmektedir. Bu bağlamda; Bakanlığımıza oObağlı huzurevleri oarasında her yıl Bocce o Turnuvaları gerçekleştirilmektedir. Bugüne kadar 6 Bocce Turnuvası düzenmiş olup 2024 yılında 7.si düzenlenecektir. Huzurevlerinden hizmet alan yaşlı bireylerin teknolojiye uyum sağlamalarını kolaylaştırmak amacıyla Turkcell iş birliğinde "Dijital Bahar Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında 10 huzurevinde 11 Dijital Bahar Odası oluşturulmuş olup 2024 ve sonrasında söz konusu projenin yaygınlaştırılması planlanmaktadır. Ayrıca 2012 yılında başlatılan toplum temelli bakım hizmet modeli kapsamında geliştirilen 6 Yaşlı Yaşamevinde 20 yaşlı bireye ev ortamında hizmet sunulmaktadır. Yaşlı bireylere yönelik psikososyal rehabilitasyon, gündüzlü bakım ile rehberlik ve danışmanlık hizmetlerinin sunulduğu 38 Gündüzlü Bakım ve Aktif Yaşam Merkezinden 2024 yılı Nisan ayı itibarıyla 989 yaşlı vatandaşımız hizmet almaktadır. Bütünleşik bakım hizmet modeli kapsamında yaşlı bireylerin ailelerinin yanında, sosyal çevrelerinden ayrılmadan bakım hizmeti almalarını sağlamak üzere Evde Bakım Yardımına öncelik verilmektedir. Bu kapsamda yaklaşık 132 bin yaşlı birey (131.709) bu yardımdan faydalanmaktadır. Yaşlı bireylere, ailelerinin talepleri halinde yılda 45 güne kadar yatılı bakım merkezlerinde geçici misafir bakım hizmeti verilmektedir. 2016 yılında ülkemizde ikamet eden ve sosyal hizmete ihtiyaç duyan, 65 yaş ve üzeri yaşlı bireylerin korunması ve desteklenmesi amacıyla, biyo-psiko sosyal bakıma ihtiyacı olanların yaşadıkları mekânlarda gerekli olan bakımlarının yapılarak yaşam kalitelerini artırmak üzere Bakanlığımız tarafından Yaşlı Destek Programı (YADES) uygulanmaktadır. Yaşlı Destek Programı (YADES) kapsamında, belediyeler tarafından yürütülen evde bakım, gündüzlü bakım, evde sağlık, manevi destek, gönüllülük faaliyetleri gibi çeşitli toplum temelli hizmet modellerinin yaygınlaştırılması desteklenmektedir. Bugüne kadar YADES Projeleri ile 8 yılda toplam 45 milyon 297 bin TL finansman desteği sağlanmış olup 88.773 hanede 129.644 yaşlı bireye ulaşılmıştır. 2013 yılında Bakanlığımızca hayata geçirilen ücretsiz seyahat uygulaması ile şehir içinde karayolu, denizyolu ve demiryolu araçlarından 65 yaş ve üzeri bireyler ücretsiz yararlanmaktadır. 2015 yılında bu uygulamanın kapsamı özel halk otobüsleri ve deniz ulaşım araçlarını kapsayacak şekilde genişletilmiş, bu araçlara Bakanlığımız tarafından belediyeler aracılığıyla gelir desteği ödemesi başlatılmıştır. Ücretsiz seyahat gelir desteği ödemesi Bakanlığımız tarafından sürdürülmektedir. Üçüncü Yaş Üniversiteleri ile yaşlı bireylere hayat boyu öğrenme kapsamında kendilerini yenilemeleri ve geliştirmeleri için imkan sunulmakta ve sosyal hayata katılımları desteklenmektedir. Üçüncü Yaş Üniversitelerinin yaygınlaştırılması amacıyla 2021 yılından bu yana Bakanlığımız tarafından üniversitelerle iş birliği protokolleri yapılmaktadır. Hali hazırda 16 üniversite ile iş birliği protokolü bulunmaktadır. Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip ERDOĞAN'ın "Türkiye Yüzyılı" vizyonu doğrultusunda Bakanlığımız tarafından TÜİK iş birliğinde "Türkiye Yaşlı Profili Araştırması" gerçekleştirilmiş olup sonuçları 22 Mart 2024 tarihinde kamuoyuyla paylaşılmıştır. Araştırma sonuçlarından elde edilen bulgular doğrultusunda ülkemizdeki yaşlı bireylere yönelik kanıta dayalı politika ve hizmetlerin geliştirilmesi planlanmaktadır. Öte yandan, Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Bakanlığımızca mevcut sosyal yardımlarla desteklenen dezavantajlı vatandaşlarımızın yanında sosyal yardım programı özelinde belirlenen şartları taşımadığı için bu yardımlardan faydalanamayan belirli bir gelir seviyesinin altındaki vatandaşlarımızın da desteklenmeleri amacıyla Aile Destek Programı hayata geçirilmiştir. Türkiye Aile Destek Programı özelinde 3294 sayılı Kanun kapsamında olup hane içindeki kişi başına düşen aylık geliri, net asgari ücretin 1/3*ünden az olan hanelerden memurlar, noterler ve muhtarların yaşadığı haneler hariç olmak üzere tüm çalışanlar ve belirtilen gelir koşulunu sağlaması şartı ile tüm emekliler (SSK, BAĞKUR, Emekli Sandığı emeklileri) Aile Destek Programından faydalanabilmektedir. Türkiye Aile Destek Programından faydalanan haneler ayrıca Elektrik Tüketim Desteği programından da faydalanabilmektedir. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Mahmut Tanal (CHP, Şanlıurfa). “Emekli vatandaşların desteklenmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11137, 22 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11137-emekli-vatandaslarin-desteklenmesi-icin-yurutulen-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/2b3c26ce-1499-4b5f-a40f-018f0602b314 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.