# 7 Nisan 2024 tarihinde İstanbul'da gerçekleşen bir gösteri yürüyüşünde kolluk kuvvetlerinin kötü muamelede bulunduğu iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11181
- **Veren:** Mustafa Yeneroğlu (Bağımsız, İstanbul)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 15 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 156 gün sonra, 18 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b0562821-0634-4415-8313-018ee5b715dc
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11181-7-nisan-2024-tarihinde-istanbul-da-gerceklesen-bir-gosteri-yuruyusunde-kolluk-kuvvetlerini

> Mustafa Yeneroğlu (Bağımsız), 15 Nisan 2024 tarihinde 7/11181 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 156 gün sonra, 18 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98*inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Kaz —

07 Nisan 2024 Pazar günü, İstanbul Taksim Meydanında, İsrail ile ticaretin kesilmesi amacıyla "Filistin İçin Bin Genç Platformu" tarafından protesto gösterisi düzenlenmiştir. Bu protesto esnasında kolluğun oldukça sert müdahalesi olmuş, bazı kadın protestocular kolluk tarafından darp edilmiş, darp sırasında başörtüleri açılan kadınların ters kelepçelenerek otobüse bindirilmeleri sonrasında da başörtülerini düzeltmelerine izin verilmemiştir. Hukuka uygun olarak eylemde bulunan kişilere orantısız güç uygulanmıştır.

Hukuka aykırı olmayan bir toplantı ve gösteri yürüyüşünün, kolluk tarafından yasaya ve Anayasa'ya aykırı olacak bir şekilde bastırılması ve orantısız güç kullanılması vatandaşlar tarafından kayda alınmış ve bu görüntüler sosyal medyada yayınlanarak kamuoyuna yansımıştır.

İstanbul Valisi Davut Gül ise basına yaptığı açıklamada söz konusu barışçıl eylemler ve yasaya uygun protesto gösterileri "farklı şer odaklarının ittifakı" ve "beşinci kol faaliyetleri" olarak nitelendirmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi vermiş olduğu Cihan Tüzün, Songül Korkmaz vd. ve Mahmut Konuk emsal kararlarında Anayasa'nın sözüne ve ruhuna aykırı olarak toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin izne bağlandığına ve bu durumun Anayasanın 13. ve 34. maddelerine aykırı olduğuna hükmetmiştir.

Bu bağlamda;

1. Kolluk tarafından kaç kişi gözaltına alınmıştır? Gözaltına alınan kaç kişiye ters kelepçe takılmıştır? Kolluk tarafından hangi gerekçe ile gözaltı işlemi yapılmıştır?

2. Protesto gösterisi yapanlara uygulanan sert müdahalede, protesto gösterisi yapanları darp eden kolluk görevlilerinin tümü tespit edilmiş midir? Bu görevliler açığa alınmış mıdır? Bu kolluk görevlileri hakkında idari ve adli işlem yapılmış mıdır?

3. İstanbul Valisi Davut Gül'ün, silahsız ve saldırısız protesto gösterilerini "beşinci kol faaliyeti" olarak adlandırmasının hukuki bir dayanağı var mıdır?

4. 2021 yılında ilan edilen İnsan Hakları Eylem Planı'na dayanarak toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının güçlendirilmesi hedefi kapsamında Bakanlığınız tarafından hangi çalışmalar yapılmaktadır?

5. Anayasa Mahkemesi'nin kararı da dikkate alınarak bildirim sistemi kapsamındaki düzenlemelerin "izin" anlamına gelecek şekilde geniş yorumlanmasını engellemek amacıyla hangi yasal ve yapısal değişikliklerin yapılması planlanmaktadır?

6. Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkının demokratik işlevi ve etkisi de dikkate alınarak, idari makamların toplantı ve gösteri yürüyüşünün yapılacağı yeri, güzergâhı ve zamanını belirleme yetkilerini keyfi şekilde kullanmalarını engellemek amacıyla hangi tedbirlerin alınması planlanmaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası

4. Kat, Oda: B 404 Bakanlıklar/Ankara

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Mustafa YENEROĞLU'na ait 7/11181 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak usuller ile gerçek ve tüzel kişilerin düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yeri, zamanı, usul ve şartları, düzenleme kurulunun görev ve sorumlulukları, yetkili merciin yasaklama ve erteleme halleri, güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ile bu Kanunun

Uygulanmasına Dair Yönetmelikte detaylı olarak düzenlenmiştir.

Mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen hiçbir toplantı ve gösteri yürüyüşüne kolluk kuvvetlerince müdahalede bulunulmamaktadır. Kanunsuz olarak düzenlenen veya sonradan kanunsuz hale dönüşen eylemlerde, öncelikle güvenlik güçlerince topluluğun yetkilileri ile görüşülerek gösterilerin olaysız sonuçlanması sağlanmaya çalışılmakta, ancak müdahalenin kaçınılmaz olduğu durumlarda, mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu düzeninin tesis edilmesi açısından gösteriyi düzenleyen grupların dağılmalarını sağlamak amacı ile orantılı güç kullanımı ilkeleri çerçevesinde gerekli müdahalelerde bulunulmaktadır.

Bu kapsamda; 2023 yılında 31.777.544 kişinin katılımıyla 73.027 eylem/etkinlik gerçekleşmiş, bu eylemlerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan 960,3'üne (239 eylem) yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir.

01.01.2024 — 13.05.2024 tarihleri arasında 16.766.756 kişinin katılımıyla 43.621 eylem/etkinlik gerçekleşmiş, bu eylemlerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan 700,3'üne (136 eylem) yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir.

Ülkemizde gerçekleşen toplumsal eylem/etkinliklerin *099'undan fazlasının herhangi bir müdahale olmaksızın demokratik ve özgür bir ortamda gerçekleştiği görülmektedir. Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak mevzuatta belirtilen hususlar dışından herhangi bir kısıtlama uygulanmamaktadır.

Soru önergesinde bahsi geçen 06.04.2024 tarihinde İstanbul ili Beyoğlu ilçesinde organize edilen eylem için toplanan gruba, İstiklal Caddesi'nin İstanbul Valiliği tarafından ilan edilen Toplanma ve Basın Açıklaması Yapılacak Alanlar içerisinde olmadığı hatırlatılmış, bu nedenle yürüyüş yapılamayacağı bildirilmiştir. Grupla Meşrutiyet Caddesi Odakule İşhanı önünde basın açıklaması yapabilecekleri bilgisi paylaşılmıştır.

Grubun, Tünel istikametine doğru slogan atarak yürüyüşe geçmesi üzerine güzergâhın Toplantı ve Gösteri Yürüyüşü Yapılacak Alanlarından olmadığı uyarıları yapılmış, dağılmamakta ısrar eden 43 şahıs Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara Kep :emniyetgenelmudurlugu(Ohs01.kep.tr hakkında yakalama işlemi gerçekleştirilmiştir.

Ayrıca bahse konu eylem ile ilgili EGM/796839 sayılı 2024/4423 numarasıyla başlatılan idari soruşturma devam etmektedir.

Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı

Tarih: 18/09/2024 15:27 Sayı: E--120.07.03-14963507

Bakan https//eimza.egm.gov.tr

Adres Telefon Kep

Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara : 03124621783 : emniyetgenelmudurlugu(ğhs01.kep.tr e-mail : soruonergeleri(Değ;

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Yeneroğlu (Bağımsız, İstanbul). “7 Nisan 2024 tarihinde İstanbul'da gerçekleşen bir gösteri yürüyüşünde kolluk kuvvetlerinin kötü muamelede bulunduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11181, 15 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11181-7-nisan-2024-tarihinde-istanbul-da-gerceklesen-bir-gosteri-yuruyusunde-kolluk-kuvvetlerini (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b0562821-0634-4415-8313-018ee5b715dc

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
