# Ottowa Sözleşmesi kapsamında temizlenen mayınlara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11210 - **Veren:** Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari) - **Muhatap:** Millî Savunma Bakanlığı (Yaşar Güler) - **Veriliş tarihi:** 5 Nisan 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 31 Mayıs 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/44a643d2-5717-4d9b-97e1-018ee187b586 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11210-ottowa-sozlesmesi-kapsaminda-temizlenen-mayinlara-iliskin > Onur Düşünmez (DEM Parti), 5 Nisan 2024 tarihinde 7/11210 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Savunma Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 31 Mayıs 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Milli Savunma Bakanı Yaşar GÜLER tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96" ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. Onur DÜŞÜNMEZ Hakkari Milletvekili Dünyada büyüyen mayın sorununa karşı; anti-personel mayınlarının kullanılması, stoklanması, üretilmesi ve transferinin yasaklanması ve imhasını içeren ve I Mart 1999 tarihinde yürürlüğe giren Ottowa Sözleşmesi, Türkiye tarafından Eylül 2003'te imzalandı, Mart 2004'te yürürlüğe girdi. Ottowa Sözleşmesi kapsamında, ilk dört yıl içinde depolanmış mayınların imha edileceği ve ilk 10 yıl içinde de toprak altındaki mayınlar temizleneceği taahhüt edilmişti. Ancak 2004 yılında taahhüt etmiş olunan temizleme işlemini yüzde 10 oranında gerçekleştirildi. Türkiye'nin sözleşme yükümlüğünü yerine getirmek için 2014 Mart ayında istediği 8 yıllık ek süre talebi kabul edilerek son tarih 1 Mart 2022'ye uzatılmıştı. Ancak, temizliğin bu tarihe kadar da tamamlanamayacağı öngörülmesinden dolayı Türkiye, I Mart 2022ile31 Aralık 2025 arasını kapsayan 3 yıl 9 aylık yeni bir ek süre talebinde bulundu. Ayrıca, bu süre sonunda da tekrar ek bir uzatmaya ihtiyaç duyacağını bildirdi. Türkiye'nin 31 Aralık 2025 tarihini takiben isteyeceği üçüncü ek sürenin periyodu henüz bilinmiyor. Ancak, bu talep dördüncü bir mayın faaliyet dönemini de beraberinde getireceği öngörülmektedir. Türkiye'nin istediği üç yıllık ek süre talep raporunda, temizlik önceliğinde sınırların ilk sıraya alınması Ottowa Sözleşmesi'nin ruhuna aykırıdır. NEO Mayınlar Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde bulunmaktadır. 1950"lilerden itibaren mayın döşenmesi işleminin söz konusu olduğu bu iller, üç dört kuşaktır kara mayınlarıyla yaşamaktadır. Mayın kaynaklı binlerce can kaybı ve yaralanmaların yaşandığı milyonlarca metrekare toprak, bir an önce kara mayınlarından temizlenmelidir. Mayınlı alanların temizliğinde yaşanan her gecikme, önlenebilir olan daha fazla mağduriyet ve kayıpla sonuçlanacaktır. Bu bağlamda; I) Türkiye tarafından Eylül 2003'te imzalanan ve Mart 2004'te yürürlüğe giren Ottowa Sözleşmesi kapsamında taahhüt edilen işlemler nelerdir? 2024 yılına kadar imzalanan sözleşmeye istinaden yaptığınız çalışmalar nelerdir? 2) Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Gaziantep, Hakkari, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Siirt, Şanlıurfa, Şırnak, Tunceli ve Van illerinde bulunan mayınların temizlenme işlemi hangi aşamadadır. Bu mayınların temizlenme işleminin bitmesi için belirlediğiniz tarih nedir? 3) Hangi iç bölgelerde ve sınır bölgelerinde, tehlike saçmaya hazır halde ne kadar antipersonel kara mayını, anti-tank mayını ve savaş artığı patlayıcı bulunmaktadır? 4) 2024 yılına kadar söz konusu bölgelerde ne kadar mayın temizlenmiştir? 5) Mayın mağdurlarına ilişkin olarak tarafınızca kapsamlı veri toplanmış mıdır? Şimdiye kadar kaç insanımız mayınlar sebebi ile hayatını kaybetmiş, yaralanmış, zarar görmüştür? 6) Mayınların yol açtığı sorunların araştırılması, kamuoyuna aktarılması, toplumsal duyarlılığın geliştirilmesi ve mayınlı bölgelerde bulunan halkın özellikle de çocukların eğitilmesi amacıyla tarafınızdan herhangi: bir risk eğitimi programı düzenlenmiş midir? Düzenlenmemişse uygulamaya konulacak mıdır? ## Bakanlığın cevabı Hakkari Milletvekili Onur DÜŞÜNMEZ tarafından TBMM Başkanlığına verilen ve Milli Savunma Bakanı tarafından cevap verilmesi talep edilen, 7/112 10 sayılı yazılı soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. Anti-personel kara mayınlarının aranıp bulunarak temizlenmesi, imha edilmesi faaliyetlerini de kapsayan "Ottowa Sözleşmesi" ne ülkemiz 2004 yılından itibaren taraf olmuştur. Bu itibarla, başta Doğu ve Güney sınırlarımız olmak üzere iç bölgeleri de kapsayacak şekilde mayın temizlik faaliyetleri emniyetli ve yoğun bir şekilde icra edilmeye devam etmektedir. Uluslararası Standartlara göre yapılan Türkiye'nin temizleme çabaları ve performansı ilgili otoriterler tarafından övgü ile takdir edilmektedir. 2023 yılı "Clearing the Mines" raporunda Türkiye en çok mayın imha eden ülke olarak kayıtlara geçmiştir. Bu kapsamda yaklaşık 45 milyon m? alan mayından arındırılmıştır. Yaşar GÜLER Bakan Milli Savunma Uzmanı Telefon No: Dahili 2261 Mevzuat Dairesi Başkanlığı Soru Önergeleri Şube Müdürlüğü Santral: (0312) 466 0737 Belgegeçer No: (0312) 417 94 41 İnternet Adresi:www.msb. gov.tr Yaşar GÜLER Bakan --- **Kaynak gösterme:** Onur Düşünmez (DEM Parti, Hakkari). “Ottowa Sözleşmesi kapsamında temizlenen mayınlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11210, 5 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11210-ottowa-sozlesmesi-kapsaminda-temizlenen-mayinlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/44a643d2-5717-4d9b-97e1-018ee187b586 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.