# Sahte gübrelerin tespitine ve alınacak önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11226 - **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 22 Nisan 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 27 Mayıs 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f7a47ef-9442-4091-bfed-018f05f25a23 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11226-sahte-gubrelerin-tespitine-ve-alinacak-onlemlere-iliskin > Ömer Fethi Gürer (CHP), 22 Nisan 2024 tarihinde 7/11226 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 35 gün sonra, 27 Mayıs 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. Saygılarımla. 16.04.2024 Ömer Fethi Gürer . 2023 yılı ve 2024 yılının ilk 4 ayında tespit edilen sahte/taklit gübre miktarı ne kadardır? . Yukarıda belirtilen tarih aralığında tespit edilen sahte/taklit gübrelerin türlerine ve miktarlarına göre dağılımı nasıldır? (Örneğin, NK-Gübre, DAP gübre, vb.) Sahte/taklit gübrelerin tespit edildiği iller hangileridir? Sahte/taklit gübrelerin piyasaya sürülmesiyle ilgili hakkında yasal işlem başlatılan firma var mıdır, varsa sayısı kaçtır? Sahte/taklit gübrelerin piyasaya sürülmesine karşı ne gibi önlemler alınmaktadır? Gübrelerde sahteciliğin önlenmesi için DNA Bandrol sistemi dışında hangi yöntemler kullanılabilir? Sahte/taklit gübrelerle ilgili kamuoyunun bilinçlendirilmesi için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? ## Bakanlığın cevabı Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmelik hükümleri kapsamında il tarım ve orman müdürlüklerimizde görevli 1.585 gübre denetçisi tarafından 2023 yılında 52.254 adet ve 2024 yılı ilk 4 ayı itibarıyla 16.227 adet ürün denetimi gerçekleştirilmiş olup bu denetimler sonucunda; sahte gübre tespit edilen sorumlular hakkında hukuki ve idari işlem tahsis edilmiştir. Ülkemizde üretimi veya ithalatı yapılarak piyasaya arz edilen gübrelerin taşıması gereken şartlar ve buna ilişkin analiz metotları, belgelendirme, denetim ve piyasaya arzla ilgili usul ve esaslar; 23.02.2018 tarihli ve 30341 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tarımda Kullanılan Organik, Mineral ve Mikrobiyal Kaynaklı Gübrelere Dair Yönetmelik" ve 09.06.2021 tarihli ve 31506 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Tarımda Kullanılan Gübrelerin Piyasa Gözetimi ve Denetimi Yönetmeliği" ile belirlenmiştir. Söz konusu yönetmeliklerde belirlenen şartları taşıyan gübreler belgelendirilmek suretiyle piyasaya arz edilmesine müsaade edilmekte ve mevzuat kapsamında denetim ve kontrolleri yapılmaktadır. Gübrelerin paketleme aşamasından son kullanıcıya kadar takibinin sağlanmasına ilişkin usul ve esasları belirleyen "Piyasaya Arz Edilen Gübrelerin İzlenmesine Yönelik Tebliğ" 6.04.2017 tarihli ve 30030 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmesini takiben Gübre Takip Sistemi (GTS) uygulaması nitratlı gübrelerde 01.01.2018, diğer gübrelerde ise 01.07.2018 tarihinde uygulanmaya başlamıştır. GTS uygulamasıyla piyasaya arz edilen gübreler kayıt altına alınarak üretimden son kullanıcıya kadar bütün tedarik zincirinde izlenebilmekte ve bu sayede taklit ve tağşiş edilmesi önlenerek hem üretici hem de tüketicinin korunması sağlanmaktadır. Ülkemizde gübrelerin piyasaya arz edilebilmesi için Bakanlığımızdan lisans belgesi ve tescil belgesi alınmış olması zorunluluğu bulunmakta olup GTS dışında gübre satışına müsaade edilmemektedir. Mevcut uygulamada; patlayıcı grubunda yer alan gübreler DNA Barkod ve Karekod, patlayıcı olmayan gübreler ise sadece Karekod ile GTS üzerinden piyasaya arz edilmektedir. Bakanlığımız tarafından resen veya şikayet/ihbar üzerine yapılan denetimlerde mevzuata aykırılık tespit edilmesi durumunda; idari yaptırım ve idari para cezası uygulanmakta, sahte/taklit gübre tespit edilmesi halinde ise tahsis edilen idari işlemlere ilave olarak sorumlular hakkında savcılığa suç duyurusunda bulunularak hukuki işlem tahsis edilmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Sahte gübrelerin tespitine ve alınacak önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11226, 22 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11226-sahte-gubrelerin-tespitine-ve-alinacak-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/1f7a47ef-9442-4091-bfed-018f05f25a23 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.