# Yabancı uyruklu kişilerce işletilen işletme sayısı ile yapılan denetimlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11230
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 22 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 24 gün sonra, 16 Mayıs 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cbac1488-9a64-4a1b-a2c0-018f06107a7d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11230-yabanci-uyruklu-kisilerce-isletilen-isletme-sayisi-ile-yapilan-denetimlere-iliskin

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 22 Nisan 2024 tarihinde 7/11230 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 24 gün sonra, 16 Mayıs 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı, olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 16.04.2024

Ömer Fethi Gürer

1. Ülke genelinde Bakanlık denetiminden geçerek işyeri açan yabancı uyruklu işletme sayısı kaçtır?

2. Ruhsatı, kiraya veren kişiye ait olan ve yabancı uyruklu kişilerce işletilen işyeri sayısı kaçtır?

3. Bu işletmelerden kaç tanesi vergi ödemekte ve sigortalı çalışan istihdam etmektedir? Kayıt dışı işyerleri ve çalışanları takip edilip kayıt altına alınmakta mıdır?

4. Ucuz işgücüyle kayıt dışı çalıştıran işletmelerin tespiti ve izlenmesi için gerekli önlemler alınmakta mıdır?

5. Bakanlık, son bir yılda ürün içerik incelemesi yaptığı yabancı uyruklu işletmelerin bulunduğu iller hangileridir?

6. Gıda üreten iş yerlerinden kaynaklanan sağlık risklerini önlemek adına, merdiven altı üretim olarak bilinen illegal faaliyetlerin belirlenip kontrol altına alındığı işyeri sayısı kaçtır?

7. Bakanlığın denetim ekibi yeterli mi? Bir denetçi aylık olarak kaç işletmeyi denetlemektedir? Kayıt dışı işletmeler için özel çalışma ekipleri bulunmakta mıdır?

8. Taklit, tağşiş ve hileli gıda üreten işletmelerin isimleri ve ürün içerik sorunları neden son bir yıldır kamuoyuyla paylaşılmamaktadır?

## Bakanlığın cevabı

Gıda konusunda Bakanlığımız yasalarla verilmiş tüm yetkileri tereddütsüz kullanarak gıda güvenilirliğinin sağlanmasına, tüketicinin korunmasına ve bilgilendirilmesine yönelik çalışmalarını aralıksız olarak ve büyük bir titizlikle sürdürmektedir.

Bakanlığımızca, işletmeciliği yabancı uyruklu kişilerce yapılan gıda üretim, satış ve toplu tüketim yerleri kayıt altına alınmaktadır.

Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik gereği, İşletme Kayıt/Onay Belgesi gerçek veya tüzel kişi nitelikli gıda işletmecisi adına düzenlenmektedir. İşletmenin devri halinde ise belge yeni gıda işletmecisi için yeniden düzenlenmektedir.

İşletme Kayıt/Onay Belgesi başvurusu aşamasında gıda işletmecisinin ticaret unvanı, adresi, faaliyet konusu gibi bilgilerin yanında ilgili vergi dairesine kayıtlı olduğuna dair vergi numarası ve işletmenin toplam personel sayısının da beyanı alınmak suretiyle kayıt/onay işlemleri gerçekleştirilmektedir. Gıda işletmelerinin vergi yükümlülüklerini yerine getirmeleri ve istihdam edilen personelin sigortalı olma durumuyla ilgili husus söz konusu yönetmelik kapsamında olmadığından, konuya ilişkin Bakanlık veri sisteminde herhangi bir kayıt bulunmamaktadır.

Bakanlığımızca gıdaların üretim, işleme ve dağıtım aşamalarında gıda güvenirliliği ve hijyen kurallarıyla ilgili 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu, ilgili yönetmelikler ve Türk Gıda Kodeksi Tebliğlerine uygunluk çerçevesinde il ve ilçe müdürlüklerimizde görevli 7.545 gıda kontrol görevlisi tarafından yurtiçi gıda resmi kontrolleri gerçekleştirilmektedir.

Bakanlığımızca ihtiyaçlar doğrultusunda 5996 sayılı Kanun'un EK-2'sinde yer alan meslek mensupları (gıda mühendisi, veteriner hekim, ziraat mühendisi, kimya mühendisi vb.) Bakanlığımızca norm kadroları belirlenerek teşkilatlarımızda istihdamı sağlanmaktadır.

Kontrol görevlilerinin yapmış oldukları gıda resmi kontrol sayısı, çalıştıkları ilde bulunan gıda işletme sayısı, nüfus, işletmelerin risk durumu, işletmelerin geçmiş kayıtları ve gıda üretim koşullarına bağlı olarak değişkenlik göstermektedir.

Bakanlığımızın yaptığı kontroller sonucunda sahip olduğu bilgileri kamuoyunun bilgisine sunabileceği 5996 sayılı Kanun'un 31'inci maddesinin 6*ncı fıkrasında ve 17 Aralık 2011 tarihli ve 28145 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Gıda ve Yemin Resmi Kontrolüne Dair Yönetmelik'in 8'inci maddesinde hükme bağlanmıştır.

Bakanlığımızca ilk kamuoyu duyurusunun yapıldığı 2012 yılından bu yana laboratuvar sonucuyla taklit veya tağşiş yapıldığı kesinleşen ve kişilerin hayatını ve sağlığını tehlikeye düşürecek şekilde bozulmuş, değiştirilmiş gıdaları üreten ve/veya satan firmaların ve ürünlerinin kamuoyuna duyurulması yapılan denetim sonuçlarına göre belirli aralıklarla yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “Yabancı uyruklu kişilerce işletilen işletme sayısı ile yapılan denetimlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11230, 22 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11230-yabanci-uyruklu-kisilerce-isletilen-isletme-sayisi-ile-yapilan-denetimlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cbac1488-9a64-4a1b-a2c0-018f06107a7d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.