# Mevsimlik tarım işçilerinin barınma ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11234
- **Veren:** Melih Meriç (CHP, Gaziantep)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 22 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7c7bd834-282e-4207-99e6-018f061abefb
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11234-mevsimlik-tarim-iscilerinin-barinma-ve-calisma-kosullarinin-iyilestirilmesine-iliskin

> Melih Meriç (CHP), 22 Nisan 2024 tarihinde 7/11234 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 22 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanmasını Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederim.

Melih MERİÇ Gaziantep Milletvekili

Türkiye'de tarım ekonomisine çok büyük katkıları olan ve sayıları 100 binleri bulan Mevsimlik Gezici Tarım İşçileri yoğun olarak faaliyetlerini Doğu ve Güneydoğu Anadolu Bölgesinde gerçekleştirmektedir. Seçim bölgem Gaziantep de her yıl yaklaşık 10 bine yakın Mevsimlik Gezici Tarım İşçisine ev sahipliği yapmaktadır.

Türkiye'de tarım sektörünün önemli bir kolu olan bu meslek ne yazık ki çalışma hayatının en dezavantajlı grubudur. Gerek çalışma koşulları gerek barınma koşulları gerek sağlık ve hijyen açısından gerekse sosyal hakları açısından oldukça büyük mağduriyetler yaşamaktadırlar. Bu sektörde çalışan işçilerin çocukları da eğitim-öğretim hayatından mahrum kalmaktadırlar.

Türkiye'de Nisan-Aralık ayları arasında tarım sektörünün açılmasıyla her yıl istisnasız yaşanan trafik kazalarının ana nedeni, bu işçilere hiçbir önlem alınmadan traktör ve kamyon kasalarında tıka basa yolculuk yaptırılmasıdır.

Mevzuatlarda, işçilerin çalışma alanlarına nakillerinin uygun araçlarla yapılması, barınma sorunlarının ortadan kaldırılmasına yönelik toplulaştırılmış uygun yerleşim yerleri oluşturulması, insani ihtiyaçlarını karşılayabilecekleri tesisler kurulması gibi düzenlemeler yer alsa da, tarım işçileri hala açık kamyon ve traktör kasalarında nakledilmeye, naylon, karton, kumaş gibi malzemelerden oluşturulmuş alanlarda barınmaya devam etmektedirler.

Konuya ilişkin olarak;

1. Mevsimlik Gezici Tarım İşçilerinin insani koşullarda barınmalarına yönelik son beş yılda yapılan çalışmalar nelerdir?

2. Türkiye genelinde kaç işçiye toplulaştırılmış yerleşim yeri oluşturulmuştur? Gaziantep için toplulaştırılmış yerleşim alanı sayısı kaçtır?

3. 2925 ve 5510 sayılı kanunun ilgili maddelerinde mevsimlik tarım işçilerinin sigortalılığı "isteklerine" bırakılmıştır. Bunun yerine "zorunlu sigortalılık" esası getirilmesi ve ücretlerini aldıkları ve işveren durumundaki kişilerin primlerini ödemelerine yönelik yapılan bir çalışma var mıdır? Var ise detayı nedir?

4. Gezici Tarım İşçilerinin çocuklarının eğitim-öğretim hayatından mahrum kalmaması için alınan tedbirler nelerdir? Son 5 yılda kaç çocuğumuz eğitim-öğretim hayatından mahrum kalmıştır, bu çocuklardan kaçı tekrar eğitime kazandırılmıştır?

5. Tarım sezonunun açılmasıyla birlikte işçilerin daha medeni şartlarda yolculuklarını yapmaları ve her yıl yaşanan can kayıplarının bu sezonda yaşanmaması için alınan tedbirler nelerdir?

## Bakanlığın cevabı

Mevsimlik tarım işçilerinin geçici yerleşim alanları, sağlık hizmetleri, eğitim hizmetleri, ulaşım ve güvenlik hizmetleri, istihdam ve sosyal güvenlik hizmetleri ve sosyal hizmetlerle ilgili ihtiyaçlarının giderilmesine yönelik çalışmalar, 27.04.2024 tarihli ve 32529 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanan 2024/5 sayılı Cumhurbaşkanlığı Mevsimlik Tarım İşçileri Genelgesi kapsamında; Bakanlığımız ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik, Aile ve Sosyal Hizmetler, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği, Gençlik ve Spor, Hazine ve Maliye, İçişleri, Kültür ve Turizm, Milli Eğitim, Sağlık ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlıkları işbirliğinde yürütülmektedir.

Bakanlık olarak mevsimlik tarım işçilerinin yoğun olarak çalıştığı bölgelerde tarımsal yeniliklerin yaygınlaştırılması projeleri kapsamında; mevsimlik tarım işçilerine ve çocuklarına yönelik tarım, hayvancılık, gıda, su, süt hijyeni, gıda israfı, su verimliliği gibi konularda bilgilendirme ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmaktadır.

Bakanlığımızca kırsalda kadınlara yönelik yürütülen Kadın Çiftçiler Tarımsal Yayım Projesi alt faaliyetleri olan Kadın Çiftçiler Yeniliklerle Buluşuyor ve Aile Çiftçiliğinin Güçlendirilmesi Programları kapsamında düzenlenen eğitim ve yayım çalışmalarıyla kadın çiftçiler yerelde üretime ve istihdama teşvik edilmektedir. Ayrıca kurum ve kuruluşlarla yapılan iş birlikleriyle illerde kadınların ve kooperatiflerin güçlendirilmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. 81 ilde verilen kooperatifleşme eğitimleriyle de kadınların örgütlenmesi teşvik edilmektedir.

İçişleri Bakanlığı Jandarma Genel Komutanlığı ile "Güvenli Trafik Güvenli Tarım Projesi" başlatılmıştır. Proje kapsamında trafik kazalarıyla kırsal alan koşulları ve tarımsal üretim faaliyetleriyle ilişkili olarak başta traktör olmak üzere tarım makinalarının doğru kullanımı ve trafik kazalarının önlenmesine yönelik spot filmler ve yayınlar hazırlanmıştır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “Mevsimlik tarım işçilerinin barınma ve çalışma koşullarının iyileştirilmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11234, 22 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11234-mevsimlik-tarim-iscilerinin-barinma-ve-calisma-kosullarinin-iyilestirilmesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7c7bd834-282e-4207-99e6-018f061abefb

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.