# Kadın istihdamının artırılması ve ekonomik durumlarının iyileştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11276
- **Veren:** Halide Türkoğlu (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 25 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 148 gün sonra, 20 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b735a351-3eb4-41f0-b325-018f195e3af9
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11276-kadin-istihdaminin-artirilmasi-ve-ekonomik-durumlarinin-iyilestirilmesi-icin-yurutulen-cal

> Halide Türkoğlu (DEM Parti), 25 Nisan 2024 tarihinde 7/11276 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 148 gün sonra, 20 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından

Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak ha hul2

Halide Türkoğlu Diyarbakır Milletvekili cevaplandırılmasını arz ederim.

TÜİK'in Ocak 2024 yılında açıkladığı istihdam verilerine dayanarak DİSK-AR"ın 11 Mart 2024 tarihinde yayınladığı İşsizlik ve İstihdamın Görünümü Raporu'na göre; geniş tanımlı kadın işsizliği yüzde 33,8 olmuştur. Hanehalkı İşgücü Araştırması verilerine göre işsizlik türlerinin en yüksek olduğu kategori geniş tanımlı kadın işsizliği olmaya devam etmiştir. Üçüncü en yüksek işsizlik kategorisi ise 21,2 ile genç kadın işsizliği olarak belirlenmiştir.

Ülkede her 10 kadından sadece 3'ü çalışma hayatında iken, işçileşme artarak devam etmiştir.

Geniş tanımlı kadın işsiz sayısının 4,5 milyon civarında olduğu ve 12 milyona yakın kadının, ailevi, kişisel nedenler ve ev işleri dolayısıyla çalışma hayatına katılamadığı belirtilmiştir. Kadınların yüzde 30,8"i kayıt dışı çalıştırılırken, 3 milyon 248 bin kadının sosyal güvenceden yoksun bir şekilde yaşam mücadelesi verdiği de yine rapora yansıyan bilgiler arasındadır.

Kadın istihdamının yüzde 73,9'i işçi; yüzde 1,8'i işveren olarak istatistiklere yansımıştır. Türkiye'de kadın İşsizliği, AB ve OECD üye ülkelerinin 2 katından fazla iken; Dünya Ekonomik Forumu 2023 Küresel Cinsiyet Eşitsizliği Raporu'ndaki işgücüne katılım reytinginde de Türkiye 146 ülke arasında 133. sırada yer almıştır.

Ocak ayı itibari ile sunulan rapora yansıyan veriler kadın yoksulluğunun geldiği aşamayı gösterirken ülkede yaşanan çoklu kriz bu yoksulluğu ve emek sömürüsünü derinleştirmeye devam ediyor. Toplumsal cinsiyet eşitsizliğinin dayattığı roller kadınları kamusal alanın dışına itmekte ev içine hapsetmektedir. Kadınların ev içindeki emeği ise görünmez durumdadır. Hasta, yaşlı, engelli, çocuk bakımı ve ev işleri kadınların omuzlarına yüklenirken, kadınlar bu yükün altında yaşam mücadelesi vermeye devam etmektedir.

Bugün engelli bakımını üstlenmek zorunda bırakılan kadınlara evde bakım ücreti adı altında sadece 5098 TL verilerek geçim yapılması istenmektedir.

Çalışma hayatının dışında olan ve eşi olmayan kadınlara ise sadece 1000 TL ödeme yapılarak yaşanması istenmektedir.

Bugün yüzlerce kadın kendi yaşamını idame ettiremediği için şiddet gördüğü ortamdan çıkamayacak durumdadır.

Kriz ve bununla beraber artan pahalılık kadınları hijyen ihtiyaçlarını dahi karşılamayacak duruma getirmiştir.

Bu kapsamda;

1. Bakanlığınızın kadın yoksulluğunu gidermeye dönük ürettiği politikalar nelerdir? Bu politikalar kapsamında kaç kadın istihdam edilmiştir?

2. Bakanlığınız kadın yoksulluğunun geldiği aşamaya dönük düzenli bir veri tutmakta mıdır? Bu veriler hangi sıklıkla kamuoyuyla paylaşılmaktadır.

3. Kadınların iş gücüne katılımlarının önündeki önemli engellerden biri genellikle çocuk, hasta, yaşlı ve engelli bireylerin bakımından sorumlu olmalarıdır. Bu engeli ortadan kaldırmak için Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile herhangi bir iş birliğiniz bulunmakta mıdır? Bu bağlamda hangi çalışmalar yürütülmüştür?

4. Halihazırda yaşadığımız ve giderek derinleşen ekonomik kriz göz önünde bulundurularak bakım sorumluluğunu üstlenmek zorunda bırakılan kadınlar için bakım ücretinin güncellenmesi yönünde herhangi bir çalışma yürütüyor musunuz?

5. Özellikle üçüncü en yüksek işsizlik oranının genç kadın işsizliğinde olduğu bilgisiyle Genç kadınların istihdam alanına ve çalışma hayatına katılabilmesi için hangi çalışmaları yürütüyorsunuz?

6. Kayıt dışı istihdamı azaltmak için şimdiye kadar hangi politikaları hayata geçirdiniz? Hayata geçirdiğiniz politikalar dolayısıyla alınan sonuçlar hangi yöndedir?

7. Sosyal güvenceden yoksun bırakılan kadınların güvenceli bir yaşamı sağlayabilmesi için şimdiye kadar hangi çalışmaları yürüttünüz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o :30.04.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1417225 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile Diyarbakır Milletvekili Sayın Halide TÜRKOĞLU tarafından yöneltilen 7/11277 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Bakanlığımız, kadınlarımızın işgücü piyasasına girebilmelerini ve kalıcı olabilmelerini sağlamak, iş hayatında sahip oldukları konumlarını güçlendirmek, çalışma hayatının değişen ve gelişen koşullarına uygun politikalar üreterek istihdamlarına destek vermek adına faaliyetler yürütmektedir.

18-29 yaş aralığında olup ne eğitimde ne istihdamda yer alan (NEET) kadınların sorunlarının ve ihtiyaçlarının görünür kılınması ile ilgili 2021-2024 dönemini kapsamak üzere Geleceğini Kuran Genç Kadınlar Projesi yürütülmektedir.

3310 Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 4. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi (4/1-(a)) kapsamında sigortalı çalıştıran özel sektör işyeri işverenlerine ve (b) bendi (4/1-(b)) kapsamındaki sigortalılara yönelik prim indirim ve destekleri uygulanmaktadır.

Diğer yandan, İşsizlik Sigortası Kanunu kapsamında sağlanan istihdam teşvikinde, kadınları istihdam eden işverenlere 24 ila 34 ay arasında değişen sürelerle prim desteği sunulmaktadır.

Kurumsal Çocuk Bakım Hizmetleri Yoluyla Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi Projesi (INST-CARE), Eğitimli Çocuk Bakıcılarının Teşviki Yoluyla Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi Projesi (EDU-CARE), Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi Projesi (WOMEN-UP), Eğitimli Çocuk Bakıcılarının Teşviki Yoluyla Kayıtlı Kadın İstihdamının Desteklenmesi Projesi, İş Pozitif Projesi, Kadın İstihdamı İçin Pozitif Ayrımcılık Projesi (KİPAP), İş Kulüpleri Projesi gibi projeler ile kadın istihdamı desteklenmiştir.

Bununla birlikte, iş ve aile uyumunun sağlanabilmesi için, kadınların çalışma hayatından uzaklaşmadan çocuğunun bakımı ve yetiştirilmesi amacıyla yarım çalışma ödeneği uygulaması başlamıştır.

Ayrıca, Bakanlığımız çalışma hayatında kadınların sahip oldukları haklara ve kadın istihdamının önemine ilişkin ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde de farkındalık artırma çalışmaları gerçekleştirmektedir. Kayıt dışı istihdam ile mücadele kapsamında Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından sigortalılık ve işyeri denetimleri yapılmakta, yerine getirilmesi gereken hükümlere aykırılık tespit edilmesi durumunda idari para cezası uygulanmaktadır.

Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) tarafından işe yerleştirilmesine aracılık edilenlerin cinsiyet bazında dağılımına ilişkin veriler İŞKUR internet adresinde (www.iskur.gov.ir) yayımlanmakta olan aylık istatistik bültenleri ve istatistik yıllıklarında yer almaktadır. "

Prot. Dr. Vedat IŞIKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68

---

**Kaynak gösterme:** Halide Türkoğlu (DEM Parti, Diyarbakır). “Kadın istihdamının artırılması ve ekonomik durumlarının iyileştirilmesi için yürütülen çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11276, 25 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11276-kadin-istihdaminin-artirilmasi-ve-ekonomik-durumlarinin-iyilestirilmesi-icin-yurutulen-cal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b735a351-3eb4-41f0-b325-018f195e3af9

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
