# Çocuk işçi sayısı ile çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11370
- **Veren:** Elif Esen (DEVA Partisi, İstanbul)
- **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan)
- **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 143 gün sonra, 20 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f34cb6e8-c5fe-4b7b-a33b-018f38379d1a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11370-cocuk-isci-sayisi-ile-cocuk-isciliginin-onlenmesine-yonelik-calismalara-iliskin

> Elif Esen (DEVA Partisi), 30 Nisan 2024 tarihinde 7/11370 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 143 gün sonra, 20 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Bakanlığın yayınladığı 2022 yılı faaliyet raporuna göre 15-17 yaş arasında maden sektöründe 2, metal ve mobilya sektöründe 16, tekstil sektöründe 151 "genç çalışan"; 15 yaşın altında metal sektöründe 2 ve yapı sektöründe 1 çocuk çalışan olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca 2021 yılına göre 2022 yılında 15-17 yaş arasında çalışan çocuk sayısı 101 bin artışla 620 bine yükseldiği görülmektedir.

Bu bağlamda;

1. Bakanlık, Türkiye'deki mevcut çocuk işçi sayısını neden açıklamamaktadır? Bu sayıyı tahmin etme ve kamuoyuyla paylaşma konusunda herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?

2. Sığınmacı statüsüyle çalışan çocuk işçilerin oranı nedir?

3. 15-18 yaş arası çocukların, genç çalışan olarak nitelendirilmesi, çocuk işçiliğinin önlenmesi ve korunması konusundaki ulusal ve uluslararası yükümlülüklerimizle ne kadar uyumludur?

4. Bakanlık, çocuk işçiliğinin önlenmesi ve bu sorunun kökenine inmek için hangi somut adımları atılmaktadır? Bu adımların kapsamı ve bütçesi nedir?

5. 15-18 yaş arası çocukların hangi tür işlerde çalışmasına izin veriliyor? Bu iş kollarının belirlenmesi hangi kriterlere göre yapılıyor? Bu yaş grubundaki çocukların çalışma saatleri ve koşulları nasıl denetleniyor? Bu denetimlerin sıklığı ve etkinliği nedir?

TBMM Halkla İlişkiler Binası

3. Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

. 15-18 yaş arası çalışan çocukların eğitime erişim imkanları nelerdir? Bu imkanların yetersizliği konusunda herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? Bu yaş grubundaki çocukların iş kazalarına ve meslek hastalıklarına karşı korunması için ne gibi önlemler alınmaktadır?

Bakanlık, Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 182 sayılı Çocuk İşçiliğinin En Kötü Biçimlerinin Yasaklanması ve Önlenmesi Sözleşmesi'ni ne zaman onaylamayı planlamaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 10.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1421663 sayılı yazınız.

İlgi yazınız ile İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından yöneltilen 7/11370 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.

"Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında Ulusal Programın Eylem Planında yer alan bir tedbir maddesi daha hayata geçirilerek çocuk işçiliğiyle mücadele alanındaki faaliyetleri daha etkin hale getirmek ve merkezi düzeyde üretilen politikaların yerel düzeydeki uygulanabilirliğini ve izlenebilirliğini artırmak adına; 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibariyle kurulmuştur. Birimler il düzeyinde gerçekleştirilen faaliyetleri aylık olarak raporlayarak Bakanlığımıza bildirmektedir. Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 4'üncü maddesine göre 15 yaşını tamamlamış, ancak 18 yaşını tamamlamamış kişiler "genç işçi" olarak tanımlanmıştır. Bahsi geçen yönetmelik ekinde (Ek-2) genç işçilerin çalıştırılabilecekleri işler sayılmıştır.

Ayrıca, 4857 sayılı İş Kanununun 72'nci maddesiyle; maden ocakları ile kablo döşemesi, kanalizasyon ve tünel inşaatı gibi yer altında veya su altında çalışılacak işlerde on sekiz yaşını doldurmamış erkek ve her yaştaki kadınların çalıştırılması yasaklanmıştır.

"Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi (METİP-2)* kapsamında, mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, mevsimlik gezici geçici tarım işlerinde çocukların çalışmasının önlenmesi ve eğitime ulaşımlarının artırılmasına yönelik önemli tedbirler alınmakta, çocukların eğitime ve sosyal faaliyetlere yönlendirilmeleri sağlanmaktadır.

Uluslararası Çalışma Teşkilatının (ILO) kabul ettiği "Kötü Şartlardaki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Önlemler Hakkında 182 sayılı Sözleşme ' Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından onaylanmış ve 27.06.2001 tarih ve 24443 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanmıştır.

Bununla birlikte, geçici koruma veya uluslararası koruma sağlanan 16-17 yaş grubunda aktif çalışma izni ile çalışan genç yabancı işçiler 'Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" kapsamında değerlendirilmekte olup çalışma izinleri "hafif iş' kapsamında çalıştırılmalarına yönelik düzenlenmektedir.

Bakanlığımızca yürütülen teftişlerde çocuk işçiliği öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikâyet ve ihbarlar değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır.

Bu kapsamda bahse konu yazılı soru önergesinde yer alan konular yönünden sektör ayrımı gözelilmeksizin gerekli denetim faaliyetleri tüm Türkiye'de Bakanlığımızca planlanmakta ve yürütülmektedir. "

Prof. Dr. Vedat IŞIİKHAN

Bakan Çankaya / ANKARA Tek: (0312) 296 71 68

Telefan' (21) 704 &ANAN

---

**Kaynak gösterme:** Elif Esen (DEVA Partisi, İstanbul). “Çocuk işçi sayısı ile çocuk işçiliğinin önlenmesine yönelik çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11370, 30 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11370-cocuk-isci-sayisi-ile-cocuk-isciliginin-onlenmesine-yonelik-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f34cb6e8-c5fe-4b7b-a33b-018f38379d1a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
