# Avukatların ekonomik koşullarının düzeltilmesi için yapılacak çalışmalara ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11396
- **Veren:** Gizem Özcan (CHP, Muğla)
- **Muhatap:** Hazine ve Maliye Bakanlığı (Mehmet Şimşek)
- **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 162 gün sonra, 9 Ekim 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fbc9b7e2-5f78-4135-bd44-018f2e29928a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11396-avukatlarin-ekonomik-kosullarinin-duzeltilmesi-icin-yapilacak-calismalara-iliskin

> Gizem Özcan (CHP), 30 Nisan 2024 tarihinde 7/11396 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 162 gün sonra, 9 Ekim 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Gizem Özcan Muğla Milletvekili

Yükseköğretim Kurulu verilerine göre ülkemizdeki hukuk fakültesi sayısı 92'dir. Türkiye Barolar Birliği'nin verilerine göre, 2012'de avukat sayısı 78.000 iken; 2023 sonu itibariyle 88.437'si kadın, 97.312'si erkek olmak üzere toplam 185.749 avukat bulunmaktadır. Buna göre, 2012'den 2023 sonuna kadar avukat sayısı 96250'den fazla artmıştır. Yanlış üniversite eğitimi politikaları sonucunda, avukatlık alanındaki bu yığılma ülkemizin içinde bulunduğu ekonomik krizle birleşerek avukatlık ücretlerinin düşmesine, avukatların "işçi avukat" statüsünde karın tokluğuna çalışmasına sebep olmaktadır. Avukatlar geçim sıkıntısı yaşamakta, Sosyal Güvenlik Kurumu primleri, ofis kiraları başta olmak üzere çeşitli giderlerini ödemekte zorluk çekmektedir.

Yurttaşların adil yargılanma hakkının teminatı, bağımsız yargının önemli sacayaklarından savunmanın mesleğini ekonomik sorunlardan uzak gerçekleştirmesi, yürüttükleri kamu görevini hakkıyla yerine getirmeleri ve dolayısıyla adalet kurumunun sağlıklı işlemesi için hayatidir. Bu amaçla, Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın, avukatların ekonomik koşullarının düzeltilmesi için, Adalet Bakanlığı ile koordineli biçimde adımlar atması gerekmektedir.

Bu bağlamda;

1. CMK ve adli yardım hizmetlerinin KDV'den muaf tutulması yönünde bir çalışmanız var mıdır?

2. Bağ-Kur primlerinde teşvik ve indirim sağlanması ve genç avukatlara sağlanan 1 yıllık genç girişimci muafiyetinin 5 yıla çıkartılması hususunda bir çalışmanız var mıdır?

3. Büro açacak veya bürosuna yatırım yapacak avukatlara faizsiz kredi imkânı sağlamayı düşünüyor musunuz?

4. Mevcut enflasyonist ortam dikkate alınarak adli yardım ödemelerinin yetersiz kalması sebebiyle 492 sayılı Harçlar Kanunu'na bağlı 1,2,3 sayılı Tarifelere göre alman harçlar ile idari nitelikteki para cezaları hariç olmak üzere para cezalarının 93'üne göre hesaplanan ödeneğin X5'e çıkartılması konusunda bir çalışmanız var mıdır?

5. CMK hizmetlerinde tarifenin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi ile eşitlenmesi ve ulaşım gider ödemelerindeki il bazlı farklılıkların giderilmesi için ülke genelinde geçerli olacak ve başvuru neticesinde doğrudan ödenecek bir tarife belirlemeyi düşünüyor musunuz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazınız ekinde alınan Muğla Milletvekili Sayın Gizem ÖZCAN a ait 7/11396 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.

Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Mehmet ŞİMŞEK Bakan

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Muğla Milletvekili Sayın Gizem ÖZCAN'a Ait 7/11396 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni

Sayın Gizem ÖZCAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.

5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun "Müdafi ve vekil ücreti" başlıklı 13*üncü maddesi gereğince, Zorunlu Müdafilik Tarifesi, Türkiye Barolar Birliğinin görüşü de alınarak Bakanlığımız ve Adalet Bakanlığı tarafından müştereken tespit edilerek her yıl belirlenmektedir. Zorunlu müdafilik tarifesinde; 2020 yılında 9020, 2021 yılında 920, 2022 yılında 9030, 2023 yılında 0123 oranında artış yapılmıştır. 2024 yılı tarifesinde ise tespit ve ilan edilen yeniden değerleme oranında 9658,4 bir artış yapılmıştır.

Diğer taraftan, 1136 sayılı Avukatlık Kanununun 168'inci maddesinde yargı yerlerindeki işlemler ile diğer işlemlerden alınacak avukatlık ücretinin asgari hadlerini gösteren tarifenin dikkate alınacağı belirtilmiştir.

Bununla birlikte, 5320 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun Yürürlük ve Uygulama Şekli Hakkında Kanunun 13'üncü maddesi ile Ceza Muhakemesi Kanunu gereğince görevlendirilen zorunlu müdafi ve vekillere ödenecek ücretin avukatlık ücret tarifesinden ayrık olarak tespit edilecek bir ücret olarak ödeneceği hüküm altına alınmıştır. Bu kapsamda, 5320 sayılı Kanunun 13'üncü maddesi ile verilen yetki zorunlu müdafi ve vekil ücretlerine ilişkin asgari tarifeye bağlı olmayan özel bir hükümdür.

Öte yandan, 2007/13033 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı (BKK) eki (10) sayılı listenin 32'nci sırası uyarınca 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ve 1136 sayılı Avukatlık Kanununda yer alan adli yardım ve adli müzaharet hükümleri kapsamında verilen avukatlık hizmetleri ile aile mahkemeleri, tüketici mahkemeleri ve çocuk mahkemelerinin görev alanına giren davalar ve işler, vesayet davaları ve işleri ile bu davalara bağlı kanun yolları, iş uyuşmazlıklarında dava şartı olarak arabuluculuk ile bunlara bağlı ilamlı icra takipleri kapsamında verilen avukatlık hizmetleri 9010 oranında KDV'ye tabidir.

Söz konusu BKK'nın 32'nci sırasında sayılan adli yardım görevlendirmeleri ile ilgili mahkemelerdeki dava ve işler kapsamında olmayan zorunlu müdafilik ve vekâlet hizmet bedelleri üzerinden 9620 oranında KDV hesaplanmaktadır.

Ayrıca, soru önergesinde bahsi diğer geçen hususlar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.

Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4

Mehmet ŞİMŞEK
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Gizem Özcan (CHP, Muğla). “Avukatların ekonomik koşullarının düzeltilmesi için yapılacak çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11396, 30 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11396-avukatlarin-ekonomik-kosullarinin-duzeltilmesi-icin-yapilacak-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fbc9b7e2-5f78-4135-bd44-018f2e29928a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
