# 2022-2024 yılları arasında kesilen idari para cezalarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11439
- **Veren:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde)
- **Muhatap:** Ticaret Bakanlığı (Ömer Bolat)
- **Veriliş tarihi:** 26 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 3 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/751f106f-6603-4d38-af59-018f1a132d14
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11439-2022-2024-yillari-arasinda-kesilen-idari-para-cezalarina-iliskin

> Ömer Fethi Gürer (CHP), 26 Nisan 2024 tarihinde 7/11439 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ticaret Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 3 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Ticaret Bakanı Sn. Ömer Bolat tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

AYN PPM

Saygılarımla. 25.04.2024

Ömer Fethi Gürer

Farklı gerekçelerle idari para cezaları kesilmektedir, idari para cezalarının kesilmesindeki temel amaç caydırıcılık olarak düşünüldüğünde denetimlerde yapılan uygulamalarla beklenen sonuca ulaşım sağlanmakta mıdır?

2022 ve 2023 yılında kesilen idari para cezalarının tutarı nedir?

Tahsilatı gerçekleştirilen ceza miktarı nedir?

2024 yılında ilk dört ayda kesilen cezaların toplam tutarı ne kadar?

İcra yolu ile tahsilat sağlanmakta mıdır?

Tahsil edilemediği için 2022 ve 2023 yılında vergi dairelerine bildirilen idari para cezalarından oluşan kamu alacağı tutarı nedir?

İdari para cezalarını ödemeyenlere yaptırım uygulanmakta mıdır?

Bir yıl içerisinde birden çok İdari para cezası uygulanan firma, şirket ve kişi toplamı kaçtır?

## Bakanlığın cevabı

İlgi (o : 10.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1421667 sayılı yazınız.

İlgide kayıtlı yazıları ekinde yer alan, Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER tarafından verilen 7/11439 sayılı yazılı soru önergelerinin cevabı hazırlanarak ekte sunulmuştur. Bilgilerini ve gereğini arz ederim.

Ça B lak Prof. Dr. Ömer BOLAT Bakan

İnternet Adresi: www.ticaret.gov.ir

TİCARET BAKANLIĞI

Niğde Milletvekili Sayın Ömer Fethi GÜRER e Ait 7/11439 Sayılı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevaplar:

Bakanlığımız görev ve yetki alanına giren hususlar itibarıyla, önergenize ilişkin cevaplarımıza aşağıda yer verilmiştir:

1. 8) 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun kapsamındaki denetimler, Bakanlığımız merkez birimleri, illerde Ticaret İl Müdürlükleri ve sekreterya hizmetleri Bakanlığımızca yürütülen Reklam Kurulu tarafından gerçekleştirilmektedir. Gerçekleştirilen bu denetimlerin ve denetimler sonucunda tespit edilen mevzuata aykırı uygulamalar için verilen idari yaptırımların temel amacı, tüketicilerimizin hak ve menfaatlerinin korunmasını ve piyasaların dürüst rekabet ilkelerine uygun çalışmasını sağlamaktır.

Mevcut durumda zaman zaman tüketicilerimizin ekonomik çıkarlarına zarar verici ve adil piyasa ortamını bozucu aykırılıklar tespit edilse de, tüketicinin korunmasına yönelik hukuki düzenlemelerin çağdaş anlamda ilk kez iç hukukumuza aktarıldığı 1995 yılından bu yana kat edilen mesafe dikkate alındığında, ülkemizin sahip olduğu şartlar ve imkanlar dahilinde Bakanlığımızca bu alanda yürütülen denetim faaliyetlerinin sonuçlarının oldukça tatmin edici düzeyde olduğu değerlendirilmektedir.

Bu doğrultuda, 6502 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımız merkez ve taşra teşkilatlarınca yürütülen denetimlerde, 2022 ile 2024 yılları arasında 276.474 firma denetlenmiş olup, toplam 1.522.729.912 TL tutarında idari para cezası uygulanmıştır. Bir yıl içerisinde birden çok mevzuata aykırı uygulama gerçekleştiren hatta, bir yıl içerisinde aynı aykırılığı tekrarlayan işletmelere Kanunda düzenlendiği gibi "mükerrer para cezaları" uygulanmaktadır.

Öte yandan, her sene güncellenerek yayımlanan ürün güvenliği ve denetimi tebliğleri çerçevesinde ithal edilmek istenen ürünlere yönelik ürün güvenliği denetimleri Bakanlığımızca icra edilmektedir. 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu'nun 2'nci maddesinin dördüncü fıkrasına göre, Avrupa Birliği üyesi ülkeler dışındaki ülkelere ihraç edilen ürünlerin güvenli olmadığının, tağşişe konu olduğunun veya ürüne ilişkin işaretleme, etiketleme ve belgelendirmenin alıcıyı yanıltacak şekilde yapıldığının tespit edilmesi halinde, Dış Ticarette Teknik Düzenlemeler Yönetmeliği kapsamında kurulan Komisyonun alacağı karar doğrultusunda, Kanunun "İdari Para Cezaları" başlıklı 20'nci maddesinin dördüncü fıkrası kapsamında uygunsuzluğa konu ürünün gerçekleşen FOB bedelinin 965'inden *025'ine kadar tekabül eden miktarda Türk Lirası idari para cezası uygulanmaktadır.

Uygulamadaki temel amaç, Türk Malı imajının korunması olup, bu kapsamdaki yaptırımlar ile ihracatçı şirketler nezdinde, Türk Malı imajının korunması amacıyla Kanunun gerekliliklerini yerine getirme anlamında farkındalık oluştuğu değerlendirilmektedir. Öte yandan, Bakanlığımızca hazırlanan Türk Ticaret Kanunu'nda ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Düzenleme Taslağı ile uygulanacak idari para cezalarının daha caydırıcı olacak şekilde güncellenmesi öngörülmektedir.

Bu kapsamda, 7223 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin dördüncü fırkasına aykırılıktan; 2023 yılında toplam $ firmaya 8 farklı sevkiyat için toplam 679.974,38 TL, 2024 yılının ilk dört ayında ise 3 firmaya 4 farklı sevkiyat için toplam 1.212.773,41 TL idari para cezası uygulanmıştır.

2023 yılı içinde 7223 sayılı Kanunun 2'nci maddesinin dördüncü fırkasına aykırılık nedeniyle uygulanan idari para cezalarının 12.189,86 TL'sinin ödendiğine ilişkin belgeler, cezaların uygulandığı ihracatçılar tarafından Bakanlığımıza ulaştırılmıştır.

İdari para cezasını tebliğ tarihinden itibaren bir ay içinde ödeyerek ödemeye ilişkin Alındı Belgesi ve Muhasebe İşlem Fişinin aslını veya Noter onaylı örneğini, yasal ödeme süresini takip eden 15 (on beş) gün içinde Bakanlığımıza ulaştırmayan ihracatçılar, 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri uyarınca söz konusu kamu alacaklarının takibi ve tahsilinin yapılmasını teminen ilgili vergi dairesi müdürlüklerine bildirilmektedir. Bu kapsamda, 2023 yılı içinde uygulanan toplam 667.784,52 TL idari para cezası, ödemeye ilişkin belgelerin süresi içinde Bakanlığımıza ulaştırılmaması sebebiyle ilgili vergi dairesi müdürlüklerine bildirilmiş olup, 2024 yılının ilk dört ayında | şirkete 2 defa ceza uygulanmıştır.

Diğer taraftan, iç ticaret faaliyetlerinin izlenerek ve denetlenerek adil ve rekabetçi bir ortamda yürütülmesinin sağlanması amacıyla, mevzuatla görev ve yetki alanı çerçevesinde Bakanlığımızca gerekli denetim faaliyetleri yürütülmektedir. Bu çerçevede, ilgili mevzuata aykırılıklar titizlikle takip edilmekte ve bu düzenlemelere aykırı hareket edenler hakkında idari para cezaları uygulanmaktadır.

Bahse konu denetimlerde, 2022 yılında Bakanlığımız görev alanı itibarıyla 62.632.482,85 TL, 2023 yılında 625.570.780,84 TL ve 2024 yılının ilk dört ayında ise 171.711.900 TL Bakanlığımızca idari para cezası uygulanmıştır. Öte yandan, 2023 yılında Bakanlığımızca bir yıl içerisinde birden çok idari para cezası uygulanan aynı firma veya gerçek kişi sayısı toplam 23 olarak tespit edilmiştir.

Bakanlığımızca uygulanan idari para cezalarının ödenmemesi durumunda söz konusu tahsilatın yapılması amacıyla ilgili vergi dairelerine bildirimde bulunulmaktadır. Bu çerçevede, ilgili alacakların takip ve tahsil süreçleri vergi dairelerince yürütülmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “2022-2024 yılları arasında kesilen idari para cezalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11439, 26 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11439-2022-2024-yillari-arasinda-kesilen-idari-para-cezalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/751f106f-6603-4d38-af59-018f1a132d14

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
