# MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11465 - **Veren:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van) - **Muhatap:** Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı (Vedat Işıkhan) - **Veriliş tarihi:** 24 Nisan 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 149 gün sonra, 20 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e09b8be-eced-444f-81bd-018f0f447567 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11465-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-gerceklesen-is-kazalarina-iliskin > Gülderen Varli (DEM Parti), 24 Nisan 2024 tarihinde 7/11465 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 149 gün sonra, 20 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Gülderen VARLİ Van Milletvekili Türkiye'nin 3 Şubat 2001'de Resmi Gazete'de yayımlayarak kabul ettiği Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 182 no'lu 'En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi'nin üzerinden 23 yıl geçmesine rağmen çocuk işçiliği ortadan kalkmamıştır. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi'nin (İSİG) Ocak 2024 yılında yayınladığı rapora göre; 2013 yılında en az 59, 2014 yılında en az 54, 2015 yılında en az 63, 2016 yılında en az 56, 2017 yılında en az 60, 2018 yılında en az 67, 2019 yılında en az 67, 2020 yılında en az 67, 2021 yılında en az 62, 2022 yılında en az 62, 2023 yılında en az 54 çocuk işçi olmak üzere, 2013- 2023 yılları arasında en az 671 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiştir. Son 10 yılda Türkiye'nin 77 ilinde çocuk iş cinayetlerinin gerçekleştiğinin belirtildiği raporda en çok iş cinayetinin yaşandığı ilk 5 şehir ise; Urfa 49, Antep 40, Adana ve İstanbul'da 33'er, Konya'da ise 25 çocuk iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiştir. İş kollarına göre çocuk işçi cinayetlerinin en çok yüzde 57'lik oranla tarım, orman iş kolunda yaşandığı açıklanmıştır. İSİG Meclisi'nin 2024 yılının ilk üç ayında yayınlanan rapora göre; 14 yaş ve altı 4 çocuk, 15-17 yaş aralığında 12 genç/çocuk ve 18-25 yaş aralığında 57 genç işçi iş cinayetlerinde yaşamını yitirmiştir. Rapora göre iş cinayetlerinde yaşamını yitiren her yüz kişiden 17'si genç ve çocuktur. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) tarafından kurulan Mesleki Eğitim Merkezi (MESEM) öğrencilerinden 8 çocuk 2023-2024 eğitim öğretim yılının ilk döneminde çalıştırıldıkları işyerlerinde yaşanan iş cinayetlerinde yaşamlarını yitirmiştir. Yaşanan bu cinayetlere rağmen Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2023 yılı çocuk istatistiklerine göre 15-17 yaş grubundaki çocukların işgücüne katılma oranı yüzde 22,1'e yükseldiği, bu oranın geçen sene yüzde 18.7' olduğu açıklanmıştır. Bu bağlamda; 1. Türkiye'nin 3 Şubat 2001'de Resmi Gazete'de yayımlayarak kabul ettiği Uluslararası Çalışma Örgütü'nün (ILO) 182 no'lu 'En Kötü Biçimlerdeki Çocuk İşçiliğinin Yasaklanması ve Ortadan Kaldırılmasına İlişkin Acil Eylem Sözleşmesi'nin üzerinden 23 yıl geçmesine rağmen çocuk işçiliği ortadan kalkmamasının gerekçeleri nelerdir? 2. Her yıl artan çocuk işçiliğine ilişkin bakanlığınızın aldığı önlemler var mıdır? Alınan önlemler var ise bunlar nelerdir? Alınan önlemler ve incelemeleriniz şayet var ise bunlara rağmen çocuk iş cinayetleri ve çalıştırılan çocuk işçi oranları yıldan yıla nasıl artmaktadır? 3. İş Kanunu'nun 71. Maddesine göre 15 yaşını doldurmamış çocukların çalıştırılmaları yasaklanmış olmamasına rağmen son 10 yılda en az yaşanan 671 çocuk iş cinayetleri nasıl yaşanmıştır? Bu cinayetlerin yaşandığı iş alanlarının kaçına bakanlığınız tarafından inceleme başlatılmıştır? 4. Bakanlığınızın verilerine göre son 10 yılda Türkiye genelinde iş cinayetlerinde yaşamını yitiren çocuk işçi sayısı kaçtır? 5. Bakanlığınız son 10 yılda çocuk işçi çalıştırılan kaç kurumu tespit edip soruşturma başlatmıştır? Çocuk işçi çalıştıran kişiler hakkında herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? 6. Başlatılan incelemelerin nihai sonuçları kamuoyu ile ne zaman paylaşılacaktır? 7. Okulda ders öğrenmesi gereken öğrencilerin MESEM uygulaması ile iş cinayetlerinde yaşamını yitirmesini nasıl açıklıyorsunuz? 8. MESEMP"in uygulamaya koyulduğu ilk günden bu yana yaşamdan kopardığı çocuk sayısı kaçtır? 9. MESEM uygulamasının çocuk ölümlerine sebep olmasına rağmen hala devam ettirilmesinin gerekçeleri nelerdir? 10. MESEM uygulamasına ilişkin bakanlığınızın başlattığı kaç soruşturma vardır? Soruşturma başlatılan kurumla beraber kaç kişiye inceleme başlatılmıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (| : 10.05.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1422624 sayılı yazınız. İlgi yazınız ile Van Milletvekili Sayın Gülderen VARLİ tarafından yöneltilen 7/11465 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur. "Bakanlığımız tarafindan çocuk işçiliğinin tamamen ortadan kaldırılması amacıyla hazırlanan Çocuk İşçiliğinin Önlenmesi için Zamana Bağlı Politika ve Program Çerçevesi" 2005-2015 dönemini kapsayacak şekilde uygulanmıştır. Söz konusu Ulusal Program 2016 yılında Bakanlığımız koordinasyonunda ilgili tüm tarafların katkılarıyla "Çocuk İşçiliği ile Mücadele Ulusal Programı' adıyla 2017-2023 dönemini kapsayacak şekilde güncellenmiş ve uygulanmıştır. Bunun yanı sıra, Cumhurbaşkanlığı İkinci 100 Günlük İcraat Programı kapsamında Ulusal Programın Eylem Planında yer alan bir tedbir maddesi daha hayata geçirilerek çocuk işçiliğiyle mücadele alanındaki faaliyetleri daha etkin hale getirmek ve merkezi düzeyde üretilen politikaların yerel düzeydeki uygulanabilirliğini ve izlenebilirliğini artırmak adına; 81 ilde Çocuk İşçiliği ile Mücadele Birimleri 2019 yılı Ocak ayı itibariyle kurulmuştur. Birimler il düzeyinde gerçekleştirilen faaliyetleri aylık olarak raporlayarak Bakanlığımıza bildirmektedir. "Mevsimlik Tarım İşçileri Projesi (METİP-2)? kapsamında, mevsimlik tarım işçileri ve ailelerinin çalışma ve yaşam koşullarının iyileştirilmesi, mevsimlik gezici geçici tarım işlerinde çocukların çalışmasının önlenmesi ve eğitime ulaşımlarının artırılmasına yönelik önemli tedbirler alınmakta, çocukların eğitime ve sosyal faaliyetlere yönlendirilmeleri sağlanmaktadır. Bakanlığımızca yürütülen teftişlerde çocuk işçiliği öncelikli risk grubu olarak belirlenmekte, ayrıca çocuk işçiliğine ilişkin şikâyet ve ihbarlar değerlendirilerek teftiş kapsamına alınmaktadır. Bakanlığımızca gerçekleştirilen tüm tefiişlerde mevzuata aykırı çocuk işçi çalıştırılıp çalıştırılmadığı iş müfettişlerince incelenmekte, bu teftişler sonucunda ise 4837 sayılı İş Kanunu'nun "Çalıştırma Yaşı ve Çocukları Çalıştırma Yasağı" başlıklı 71 inci maddesi ile bu maddeye dayanılarak çıkartılan "Çocuk ve Genç İşçilerin Çalıştırılma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" hükümlerini ihlal eden işyerleri hakkında gerekli idari işlemler gerçekleştirilmektedir. Diğer taraftan, ülkemizde çocuk işgücüne ilişkin araştırmalar ulusal resmi istatistiklerin üretimi ve yayınlanmasında tek yetkili ulusal kurum olan Türkiye İstatistik Kurumunun resmi internet sayfasında (www.tuik. gov.tr) yayınlanmaktadır. Ayrıca, iş kazalarına ilişkin veriler Sosyal Güvenlik Kurumunun resmi internet sayfasında (www.sgk.gov.tr) yer almaktadır. " Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (2193 904 &naon --- **Kaynak gösterme:** Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “MESEM aracılığıyla çalıştırılan öğrencilere ve gerçekleşen iş kazalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11465, 24 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11465-mesem-araciligiyla-calistirilan-ogrencilere-ve-gerceklesen-is-kazalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7e09b8be-eced-444f-81bd-018f0f447567 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.