# Van'da yer alan Yumruklu ve Beyarslan göletlerinde yaşanan balık ölümlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11480
- **Veren:** Zülküf Uçar (DEM Parti, Van)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 6 Mayıs 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 121 gün sonra, 4 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c15b849e-6a0e-4d8e-8c26-018f51c2166a
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11480-van-da-yer-alan-yumruklu-ve-beyarslan-goletlerinde-yasanan-balik-olumlerine-iliskin

> Zülküf Uçar (DEM Parti), 6 Mayıs 2024 tarihinde 7/11480 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 121 gün sonra, 4 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıda sıralamış bulunduğum sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim

Zülküf Uçar Van Milletvekili

Jile

Basına yansıyan haberler ve yurttaşların aktardığı verilere göre; Van'ın Özalp ilçesinde bulunan Yumruklu ile Saray ilçesindeki Beyarslan göletlerinde çok sayıda balık ölümü gerçekleşmiştir. Aktarılan bilgilere göre; yapılan ilk incelemelerde göletlerin çevresinde ölmüş sazan balıklarının iskeletleri görülmüştür. Göletlerde su numunesi alınarak incelenmek üzere Elazığ Su Ürünleri Araştırma Enstitüsüne gönderilirken, laboratuvar sonuçları netleşinceye kadar göletteki balıkların tüketilmemesi ve hayvanlara gölet suyunun içirilmemesi uyarısında bulunulmuştur.

Balık ölümlerinin yaşandığı Özalp coğrafyasında; Yamanyurt Maden Ocağı, Sugeçerköy maden ocağı, Memetalan maden ocağı, Yukarıbalçıklı krom maden ocağı bulunmaktadır. Saray coğrafyasında ise bir adet maden işletmesi bulunurken, bölgede birçok maden sondajları yapılmaktadır. Diğer yandan Van'ın genelinde 53 adet maden işletmesi bulunmaktadır. Bu madenlerin 52 tanesi açık, I tanesi ise açıktkapalı maden işletmesi şeklindedir. Bunun dışında yine aynı maden içeriklerine sahip 13 adet maden ruhsat sahası bulunmaktadır. Bu bağlamda;

1. Yukarıda aktarılan verilerden bakanlığınızın bilgisi var mıdır?

2. Haberde yer alan balık ölümleri hangi sebeplere dayanmaktadır?

Yaşanan balık ölümlerinin haberlere konu edilmiş maden çalışmaları ile ilgisi nedir? Bu konu bakanlığınızca araştırılmakta mıdır?

Maden işletmelerinin doğal ve iklimsel doku ile göl ekosisteminin sürdürülebilirliğine uygun faaliyetlerde bulunması sağlanmış mıdır?

Bu konuda gerekli denetimler yapılmış mıdır? Yapılmışsa denetimlerin içeriği ve yöntemi nedir?

Van Gölü havzasında faaliyetlerde bulunan toplam maden işletmesi sayısı kaçtır? Bu işletmelerin faaliyet konusu nedir?

Van Gölü havzasının korunmasına ilişkin çalışmalarınız var mıdır?

## Bakanlığın cevabı

SORULAR:

Basına yansıyan haberler ve yurttaşların aktardığı verilere göre; Van'ın Özalp İlçesinde bulunan Yumruklu ile Saray ilçesindeki Beyarslan göletlerinde çok sayıda balık ölümü gerçekleşmiştir. Aktarılan bilgilere göre; yapılan ilk incelemelerde göletlerin çevresinde ölmüş sazan balıklarının iskeletleri görülmüştür. Göletlerde su numunesi alınarak incelenmek üzere Elazığ Su Ürünleri Araştırma Enstitüsüne gönderilirken, laboratuvar sonuçları netleşinceye kadar göletteki balıkların tüketilmemesi ve hayvanlara gölet suyunun içirilmemesi uyarısında bulunulmuştur. Balık ölümlerinin yaşandığı Özalp coğrafyasında; Yamanyurt Maden Ocağı, Sugeçerköy maden ocağı, Memetalan maden ocağı, Yukarıbalçıklı krom maden ocağı bulunmaktadır. Saray coğrafyasında ise bir adet maden işletmesi bulunurken, bölgede birçok maden sondajları yapılmaktadır. Diğer yandan Van'ın genelinde 53 adet maden işletmesi bulunmaktadır. Bu madenlerin 52 tanesi açık, 1 tanesi ise açıktkapalı maden işletmesi şeklindedir. Bunun dışında yine aynı maden içeriklerine sahip 13 adet maden ruhsat sahası bulunmaktadır. Bu bağlamda;

1. Yukarıda aktarılan verilerden bakanlığınızın bilgisi var mıdır?

2. Haberde yer alan balık ölümleri hangi sebeplere dayanmaktadır?

3. Yaşanan balık ölümlerinin haberlere konu edilmiş maden çalışmaları ile ilgisi nedir? Bu konu bakanlığınızca araştırılmakta mıdır?

4. Maden işletmelerinin doğal ve iklimsel doku ile göl ekosisteminin sürdürülebilirliğine uygun faaliyetlerde bulunması sağlanmış mıdır?

5. Bu konuda gerekli denetimler yapılmış mıdır? Yapılmışsa denetimlerin içeriği ve yöntemi nedir?

6. Van Gölü havzasında faaliyetlerde bulunan toplam maden işletmesi sayısı kaçtır? Bu işletmelerin faaliyet konusu nedir?

7. Van Gölü havzasının korunmasına ilişkin çalışmalarınız var mıdır?

CEVAP:

Van Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğünce; bütün maden işletmelerinin kurulumu öncesinde yapılan Çevresel Etki Değerlendirmesi sürecinde; tesis kurulumunun gerçekleştirileceği sahaya dair tüm ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınmak suretiyle bu süreç işletilmekte ve bütün maden ocaklarında 2872 sayılı Çevre Kanunu kapsamında planlı, ani ve gelen şikayetler üzerine gerekli denetimler yapılmaktadır.

Bakanlığımızın, Van Gölü başta olmak üzere, Göl Havzasının tamamında bulunan doğal güzellikleri, tarihi ve kültürel kaynakları, biyolojik çeşitliliği, sualtı, su üstü canlı ve cansız varlıkları korumak ve bu değerlerin gelecek nesillere aktarılarak, bütünleşik alan yönetimi yaklaşımı ile sürdürülebilirlik anlayışına uygun şekilde koruma, kullanma dengesini kurarak bölgenin ekonomik gelişmesini sağlamak ve çevre koruma bilincini artırmak amacıyla; 06.02.2020 tarihinde nihai olarak başlayan ve devam eden Van Gölü Havza Koruma Eylem Planı ve Uygulama Programı mevcuttur.

---

**Kaynak gösterme:** Zülküf Uçar (DEM Parti, Van). “Van'da yer alan Yumruklu ve Beyarslan göletlerinde yaşanan balık ölümlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11480, 6 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11480-van-da-yer-alan-yumruklu-ve-beyarslan-goletlerinde-yasanan-balik-olumlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c15b849e-6a0e-4d8e-8c26-018f51c2166a

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.