# Birleşik Arap Emirlikleri ile enerji üretimi konusunda yapılan anlaşmaya ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11486 - **Veren:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir) - **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar) - **Veriliş tarihi:** 3 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 12 Haziran 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fecb72ce-1c3f-4a8d-b0e8-018f3ef0eafd - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11486-birlesik-arap-emirlikleri-ile-enerji-uretimi-konusunda-yapilan-anlasmaya-iliskin > İbrahim Akın (DEM Parti), 3 Mayıs 2024 tarihinde 7/11486 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 40 gün sonra, 12 Haziran 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki soruların Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Bilindiği gibi 19 Temmuz 2023 tarihinde Abu Dabi'de Tür iye Cumhuriyeti ile Birleşik Arap Emirlikleri arasında "Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile eşik Arap Emirlikleri Hükümeti Arasında Enerji ve Doğal Kaynaklar Alanında Stratejik Ortaklık Çerçeve Anlaşması" imzalanmıştır. Bahse konu Anlaşmanın, iki ülke arasında enerji alanında stratejik ortaklığın tesis edilmesi, karşılıklı yatırımların artırılması ve işbirliğinin geliştirilmesine katkı sunacağı Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı tarafından belirtilmektedir. Anlaşma kapsamında; Yenilenebilir ve Temiz Enerji, Şebeke ve İletim, Termik Santraller, Tabii Kaynaklar ve Yeni Teknolojiler, Enerji Verimliliği, alanlarında işbirliği yapılacağı belirtilmektedir. VVVVNV Anlaşmanın 3.6 Maddesinde "Türk Tarafı, ilgili Proje anlaşması kapsamında belirlenecek sınırlı bir süre için ve sadece söz konusu Projenin uygulanması amacıyla Projeler gerekli sahayı/sahaları belirleyecek ve tahsis edecektir... Türk tarafi ve yetkili makamı, BAE Tarafı ve tayin edilmiş kuruluşları dışında herhangi bir yatırımcı ile söz konusu Proje için belirlenen sahaflar) üzerinde herhangi bir Projenin geliştirilmesi için doğrudan veya dolaylı olarak müzakere etmeyecek veya anlaşma yapmayacak veya söz konusu sahanın rakip bir proje için kullanılmasına izin vermeyecektir " denilmektedir. Aynı anlaşmanın 3.8 Maddesinde de "Türk Tarafi Türkiye Cumhuriyeti'nin yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak Projelerin uygulanması için izinlerin, ruhsatların ve çevresel etki değerlendirme sürecinin alınmasında kolaylık ve destek sağlayacaktır " hükmüne yer verilmiştir. Anlaşmanın 6. Maddesinde ise "Taraflar, Projelerle ilgili herhangi bir bilgiyi ilgili tayin edilmiş kuruluşları (ve onların ilgili iştirakleri) dışında ifşa etmeyecek ve Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça bu tür bilgileri gizli tutmak için ellerinden gelen üstün çabayı göstereceklerdir. " denilmiştir. BAE ile imzalanmış olan bu Anlaşmanın yürürlüğe girmesinin hemen ardından 29.01.2024 tarihinde iktidar milletvekilleri tarafından "Maden Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi" hazırlanmış ve TBMM Gündemine getirilmiştir. Bu Kanun teklifinin 4, Maddesinde de bahse konu Anlaşmada geçen konularla ilgili bir düzenlemenin aşağıdaki şekilde teklif edildiği görülmektedir: MADDE 4- 4/4/1990 tarihli ve 3621 sayılı Kıyı Kanununun 6 ncı maddesinin başlığında yer alan "Denizde" ibaresi "Su Alanlarında" şeklinde, altıncı fikrası aşağıdaki şekilde değiştirilmiş ve altıncı fikradan sonra gelmek üzere aşağıdaki fikra eklenmiştir. "içme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile bu Kanun kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarında imar planı yapılmaksızın yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilir." "İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile bu Kanun kapsamında kalan kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerde imar planı yapılmaksızın 14/3/2013 tarihli ve 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanununa göre hidrolik kaynaklara dayalı önlisans veya üretim lisansı sahibi tüzel kişiler tarafindan yenilenebilir enerji kaynağına dayalı birden çok kaynaklı üretim tesisi kurulabilir. Ayrıca söz konusu alanlarda Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğüne veya sulama birliklerine ait tarımsal sulama amaçlı tesislerin elektrik ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü veya Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğünün izniyle sulama birlikleri tarafindan yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı lisanssız elektrik üretim tesisi kurulabilir." Bu bağlamda; I- İçme-kullanma suyu temin edilen rezervuarlar ve sulak alanlar ile kıyı ve sahil şeritleri hariç olmak üzere denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerde Yenilenebilir Enerji Santrali Kurulması, BAE ile yapılan bahse konu Anlaşmada işbirliği yapılması öngörülen konulardan biri midir? 2- Maden Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifinin yasalaşması durumunda, 2500 MW'ya kadar deniz üstü rüzgâr projesi/projeleri imar planı kapsamından çıkacak mıdır? 3- Söz konusu Anlaşma çerçevesinde BAE tarafından yürütülecek Projeler için Türk tarafının izin, ruhsat ve ÇED konusunda sağlayacağı kolaylık ve destekler nelerdir? 4- Benzer konularda, BAE dışında yerli bir şirketin yapacağı Proje için de gerekli olan izin, ruhsat ve ÇED konusunda kolaylık sağlanacak mıdır? Sağlanacaksa bu kolaylıklar nelerdir? 5- Söz konusu Anlaşma çerçevesinde BAE tarafından yürütülecek Projelerde, rekabet ortamı sağlanması amacıyla herhangi bir ihale vb gibi süreç işletilecek midir? 6- Söz konusu Anlaşma kapsamında sayılan BAE şirketleri, taraf devletin kamu kurumları/kuruluşları mıdır? Anlaşma kapsamında BAFE'nin yetkilendirdiği kuruluşlar arasında özel şirketler de var mıdır? Varsa hangileridir? 7- Adı geçen Anlaşmanın 6. Maddesinde, Anlaşmayla ilgili bir Gizlilik düzenlemesine neden ihtiyaç duyulmuştur? Anlaşma kapsamında kamuoyuna açıklanmamış gizli bilgiler var mıdır? Varsa bu bilgiler kimlere açıklanmaktadır. ## Bakanlığın cevabı 3621 sayılı Kıyı Kanununda yapılan ilgili değişiklikler ile herhangi bir kişi ya da ülkeye ayrıcalık tanınması söz konusu değildir. Bu değişikliklerle halihazırda kullanılmayan su yüzeylerinin enerji yatırımlarına kazandırılması amaçlanmaktadır. 7501 sayılı Maden Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 4'üncü maddesi ©"... denizler, baraj gölleri, suni göller ve tabii göllerin Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığınca yenilenebilir enerji kaynak alanı olarak ilan edilen alanlarında imar planı yapılmaksızın yenilenebilir enerji üretim santralleri kurulabilir " hükmünü amir olup, imar uygulaması yapılmaması bu santralleri izin ya da lisans süreçlerinden bağımsız hale getirmemekte, aksine mevcut santrallerin tabi olduğu bütün izin ve yasal süreçler bu santraller için de geçerliliğini korumaktadır. Söz konusu anlaşmada da belirtildiği üzere Türk tarafı Türkiye Cumhuriyeti'nin yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak yürütülecek projelere ilişkin izin, ruhsat ve ÇED konusunda ilgili kurumlarla gerekli koordinasyonları sağlayacaktır. Söz konusu anlaşmada iş birliği alanlarının BAE dışında bir ülkeye ya da şirkete kapatıldığına veya BAE ile sınırlandırıldığına yönelik bir düzenleme bulunmamaktadır. Yürürlükteki kanun ve yönetmeliklerine uygun olarak yürütülen izin, ruhsat ve ÇED süreçlerinde herhangi bir kişi ya da ülkeye ayrıcalık tanınması söz konusu değildir. Söz konusu anlaşmada açıklandığı üzere BAE tarafının ve/veya ilgili tayin edilmiş kuruluş/kuruluşları muhtemel projeler için ayrıntılı bir teklif hazırlayacak ve teklifini Türk tarafının değerlendirmesine sunacaktır. Teklifin Türk tarafi tarafından uygun bulunması halinde taraflar ve/veya tarafların ilgili tayin edilmiş kuruluşları Proje'nin uygulama hüküm ve koşullarını müzakere edecek ve gerektiğinde söz konusu Proje için taraflarca uygun görülebilir şartlarda ayrı anlaşmalar akdedilecektir. Anlaşma kapsamında tayin edilmiş kuruluşlar açıkça belirtilmekte olup, bu kuruluşlar; Abu Dhabi Nationalş Energy Company PSJC (TAOA), Abu Dhabi Future Energy Company PJSC (Masdar), Emirates Nuclear Energy Corporation (ENEC), Abu Dhabi National Oil Company P.J.S.C. (ADNOC) ve Abu Dhabi Developmental Holding Company PSJC (ADO) iştiraklerinden herhangi biri olarak belirlenmiştir. Anlaşma kapsamında kamuoyuna açıklanmamış gizli bilgi bulunmamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Birleşik Arap Emirlikleri ile enerji üretimi konusunda yapılan anlaşmaya ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11486, 3 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11486-birlesik-arap-emirlikleri-ile-enerji-uretimi-konusunda-yapilan-anlasmaya-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/fecb72ce-1c3f-4a8d-b0e8-018f3ef0eafd Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.