# Van'da bazı vatandaşların polis tarafından kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11501
- **Veren:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 18 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 19 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c62bb2a8-5bdf-479f-b137-018ef18682ea
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11501-van-da-bazi-vatandaslarin-polis-tarafindan-kotu-muameleye-maruz-kaldigi-iddiasina-iliskin

> Mahmut Dindar (DEM Parti), 18 Nisan 2024 tarihinde 7/11501 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 154 gün sonra, 19 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasanın 98" inci ve TBMM İçtüzüğünün 96 ncı ve 99" uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

31 Mart 2024 yerel seçimlerinin YSK tarafından resmi olarak açıklanan sonuçlarına göre Van Büyükşehir Belediyesi ve 13 İlçe Belediyesinde DEM Parti'nin adayları seçimi kazanmıştır. Ancak 2 Nisan 2024 tarihinde Van İl Seçim Kurulunun kararı ile Van Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Mazbatasının memnu haklarının iade edilme kararının 29 Mart 2024 Cuma akşamı yapılan (usulsüz) bir itirazla kesinleşmediği gerekçesi ile seçimde yüzde 55 üzerinde DEM Partinin adayı Abdullah ZEYDAN'a değil de seçimde yüzde 27 oy alan AKP adayı Abdulahat ARVAS'a verilmesi gerektiği hüküm altına alınmıştır. Bu hukukdışı kararın kamuoyuna yansıması sonrasında her kesimden Van halkı demokratik tepkisini ortaya koymak ve bu kararı protesto etmek amacıyla başta DEM parti binasının bulunduğu sokak olmak üzere şehrin meydan, cadde ve sokaklarına çıkmıştır. Sandık ve seçim iradesini savunmak isteyen Van halkının bu tutumuna karşın; Dem Parti İl Binasına çıkan tüm sokaklar TOMA, Zırhlı Araç ve Çevik Kuvvet Ekiplerince kapatılmıştır. Parti binası ve bahçesinde bulunan yüzlerce kişi bu alanlarda fiili olarak gözaltında tutulmuş, bireysel bir şekilde alandan ayrılmalarına dahi saatlerce müsaade edilmemiştir. e Şehrin çeşitli yerlerinde demokratik ölçülerle hukuk ve anayasanın tanımladığı çerçevede ifade özgürlüğünü kullanmak isteyen halka, kolluk güçleri orantısız bir şekilde saldırmıştır. Parti binasının içine kadar biber gazı ve tazyikli su sıkılmıştır. Parti binasında bulunan milletvekilleri, belediye başkanları, parti yöneticileri ve destek amaçlı orada bulunan herkes biber gazı ve tazyikli sudan etkilenmiş, işkenceye ve kötü muameleye maruz bırakılmışlardır. Bu müdahaleler sırasında yüzlerce kişi de orantısız bir şekilde zor kullanılmak suretiyle ve kötü muamele edilerek gözaltına alınmıştır. Yine birçok kişi biber gazı fişeği ve plastik mermilerin bedenlerine isabet etmesi sonucunda yaralanmıştır. Demokrasiye ve halkın sandık iradesine yönelik bir darbevari girişim olan bu provokasyona karşı demokratik bir tutum sergileyen Van halkına yapılan hukukdışı saldırıların tüm boyutları ile açığa çıkarılması, süreç içerisinde temel hak ve hürriyetleri ihlal eden sorumluların tespit edilerek haklarında gerekli süreçlerin işletilmesi, bu darbe geleneğine karşı alınması gereken tedbirler için gerekli yasama faaliyetlerinin başlatılması gerekmektedir.

Bu bağlamda:

D) 31 Mart 2024 seçimleri sonrasında hukukdışı bir şekilde gerçekleştirilmek istenen mazbata gaspına karşı Van'da gerçekleşen demokratik protesto ve gösteriler sırasında 2)

3)

4)

5) orantısız güç kullanan kolluk güçleri hakkında başlattığınız bir soruşturma mevcut mudur?

Van'da 1-3 Nisan tarihleri arasında Van'da gerçekleşen demokratik gösteri ve protestolar sürecinde kaç yurttaş gözaltına alınmıştır? Gözaltılar sırasında yaralanan kişi sayısı kaçtır? Bu kişilere eziyet ve kötü muamele ettiği gerekçesiyle görevden alınan kolluk gücü sayısı kaçtır?

Demokratik protesto hakkını kullandığı için tutuklanan kişi sayısı kaçtır? Halen tutuklu tutulmalarının hukuki gerekçeleri nelerdir?

Demokratik gösteri hakkını kullanan yurttaşları bu haktan mahrum bırakmak amacıyla 2 Nisan 2024 tarihinde saat 23.45'te kentteki tüm demokratik eylem ve etkinlikleri hukuk dışı bir şekilde yasaklayan Valilik kararı hakkında bir soruşturma başlattınız mı? Bu hukuk dışı karar nedeniyle ihlal edilen haklara dair bir araştırmanız olacak mıdır? Bu yasak nedeniyle zarar gören yurttaşların zararlarını tazmin etmek amacıyla bir süreç işletecek misiniz?

3 Nisan 2024 tarihinde saat 18:30'da YSK'nin mazbata kararı nedeniyle sokağa kutlama amacıyla çıkan yüzbinlerce Vanlının sorunsuz bir şekilde kutlamaları tamamlaması sırasında bir sorun yaşanmaması durumunu bakanlık olarak incelediniz mi? Kolluk güçleri hukukdışı bir şekilde müdahale etmediğinde benzer vakaların/süreçlerin herhangi bir toplumsal maliyet açığa çıkmadan tamamlandığı gözlemini bundan sonraki benzer süreçlerde değerlendirecek misiniz?

## Bakanlığın cevabı

İlgi yazı ekinde yer alan Van Milletvekili Mahmut DİNDAR'a ait 7/11501 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak usuller ile gerçek ve tüzel kişilerin düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yeri, zamanı, usul ve şartları, düzenleme kurulunun görev ve sorumlulukları, yetkili merciin yasaklama ve erteleme halleri, güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ile bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte detaylı olarak düzenlenmiştir.

Mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen hiçbir toplantı ve gösteri yürüyüşüne kolluk kuvvetlerince müdahalede bulunulmamaktadır. Kanunsuz olarak düzenlenen veya sonradan kanunsuz hale dönüşen eylemlerde, öncelikle güvenlik güçlerince topluluğun yetkilileri ile görüşülerek gösterilerin olaysız sonuçlanması sağlanmaya çalışılmakta, ancak müdahalenin kaçınılmaz olduğu durumlarda, mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu düzeninin tesis edilmesi açısından gösteriyi düzenleyen grupların dağılmalarını sağlamak amacı ile orantılı güç kullanımı ilkeleri çerçevesinde gerekli müdahalelerde bulunulmaktadır.

Bu kapsamda; 2023 yılında 31.777.544 kişinin katılımıyla 73.027 eylem/etkinlik gerçekleşmiş, bu eylemlerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan "00,3'üne (239 eylem) yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir.

01.01.2024 — 13.05.2024 tarihleri arasında 16.766.756 kişinin katılımıyla 43.621 eylem/etkinlik gerçekleşmiş, bu eylemlerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan 900,3'üne (136 eylem) yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir.

Ülkemizde gerçekleşen toplumsal eylemyetkinliklerin "099'undan fazlasının herhangi bir müdahale olmaksızın demokratik ve özgür bir ortamda gerçekleştiği görülmektedir. Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak mevzuatta belirtilen hususlar dışından herhangi bir kısıtlama uygulanmamaktadır.

Soru önergesinde bahsi geçen konu ile ilgili 35 ilimizde 13.824 kişinin katılımıyla 80 eylenyetkinlik gerçekleştirilmiş, bu eylenvetkinliklerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan 12 eylem/etkinliğe yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir.

Ülkemizde toplantı ve gösteri yürüyüşleri ile ilgili yasaklama kararları, 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ve 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsamında alınmaktadır.

Ayrıca meydana gelen olaylarla ilgili başlatılan adli ve idari soruşturmalar devam etmektedir. https://eimza.egm.gov.tr © Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara Kep : emniyetgenelmudurlugu(©hs0!.kep.ir e-mail: soruonergeleri(Degmi

Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı

Tarih: 19/09/2024 10:44 Sayı: E-120.07.03-1496904

Rİ ELİ LAR

Ali YERLİKAYA Bakan

Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara Kep : emniyetgenelmudurluguOhs01.kep.tr

---

**Kaynak gösterme:** Mahmut Dindar (DEM Parti, Van). “Van'da bazı vatandaşların polis tarafından kötü muameleye maruz kaldığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11501, 18 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11501-van-da-bazi-vatandaslarin-polis-tarafindan-kotu-muameleye-maruz-kaldigi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c62bb2a8-5bdf-479f-b137-018ef18682ea

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
