# İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen ürünlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11524
- **Veren:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 2 Mayıs 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 25 gün sonra, 27 Mayıs 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bdfc54e-9316-4308-a889-018f3d3abe6c
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11524-ihracati-yapildiktan-sonra-cesitli-sebeplerle-ulkemize-iade-edilen-urunlere-iliskin

> Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 2 Mayıs 2024 tarihinde 7/11524 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 25 gün sonra, 27 Mayıs 2024).

## Önerge metni

Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI taraf yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

2105/2024

İhracatı yapıldıktan sonra gittiği ülkede kalıntı, zararlı, hastalık gibi nedenlerle sorun yaşanan ürünlerin yüzde 90'ı ülkeye geri getirilmektedir. İki ayrı ürün grubunda farklı uygulamalar göze çarpmaktadır. Domates, çilek, kiraz, biber, salatalık ve benzeri yaş ürünler geri getirmek yerine orada imha edilmekte; Kuru meyveler grubu olarak incir, üzüm, kayısı, fındık, Antep fıstığı ve baharatlar geri getirilmektedir.

Bu bilgilendirme ışığında:

1. İhraç edilen ürün ihraç edilmeden Bakanlıkça herhangi bir denetim yapılmakta mıdır?

2. Türkiye'den ihraç edilen yaş meyve ve sebzelerde ve kuru gıdalarda yani tarım ürünlerinde aflatoksin (küf hastalığı), pestisit(zirai ilaç, zehir), Akdeniz meyve sineği çıktığına dair iddialar gerçeği yansıtmakta mıdır? Gerçeği yansıtmakta ise yukarıda sayılan ürünlerin geri dönüş oranı nedir?

3. Çeşitli gerekçelerle, ülkeye geri getirilen ürünlerin iç piyasaya verilme oranı nedir? Özellikle hangi ürünlerde bu prosedür uygulanmaktadır?

4. Tarım Bakanlığı, ülkeye geri getirilen ürünleri hangi prosedür çerçevesinde denetlemektedir?

5. Ülkeye geri getirilen ürünün "ithalat" olarak kabul edildiği ve istatistiklere bu şekilde yansıdığı iddiaları gerçeği yansıtmakta mıdır?

Teli (O: (0312) 4206056-57

E-mail : mustafa.bilici(0tbmm.gov.tr

Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA

## Bakanlığın cevabı

Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir.

RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır. Ülkemiz menşeli ürünler hakkında da zaman zaman RASFF üzerinden bildirim alınabilmektedir. Her bir RASFF bildirimi için ayrı ayrı izlenebilirlik denetimleri gerçekleştirilmektedir. Bildirime konu ürünün birincil üreticisi tespit edilmekte ve ilgili birimlerimiz tarafından üreticiye yönelik gerekli eğitimler verilmektedir. Bakanlığımızca yapılan çalışmalar ve alınan önlemler AB Komisyona düzenli olarak iletilmektedir. Bildirim alan ihracatçı ve bildirime konu ürüne yönelik resmi kontroller de artırılmaktadır.

Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve yem mevzuatı kapsamında 96100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.

Ülkemizde üretimi yapılan taze meyve ve sebze ürünleri hasat öncesi, hasat sonrası (market, hal, depo vb.) ve ihracat aşamasında alıcı ülke talepleri ve/veya risk esasına göre göre pestisit kalıntı kontrollerine tabi tutulmaktadır.

Üretim alanlarında tavsiye dışı, yasaklı ve hatalı pestisit kullanımının önüne geçmek için "Hasat Öncesi Pestisit Denetimi" yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “İhracatı yapıldıktan sonra çeşitli sebeplerle ülkemize iade edilen ürünlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11524, 2 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11524-ihracati-yapildiktan-sonra-cesitli-sebeplerle-ulkemize-iade-edilen-urunlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bdfc54e-9316-4308-a889-018f3d3abe6c

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.