# 1 Mayıs'ta Taksim Meydanı'nın kapatılmasına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11614
- **Veren:** Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul)
- **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya)
- **Veriliş tarihi:** 30 Nisan 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 197 gün sonra, 13 Kasım 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/68c13aef-6590-4942-8d6b-018f2e24ce64
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11614-1-mayis-ta-taksim-meydani-nin-kapatilmasina-iliskin

> Keziban Konukcu Kok (DEM Parti), 30 Nisan 2024 tarihinde 7/11614 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 197 gün sonra, 13 Kasım 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Sayın Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzük'ün 96'ıncı ve 99'uncu Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Kezban KONUKÇU İstanbul Milletvekili

Uluslararası Demokrasi ve Seçim Yardımı Enstitüsü'nün 2023 yılı raporunda Hukukun Üstünlüğü kategorisinde 173 ülke arasında 148. Sırada yer alan Türkiye, Birlik, Mücadele ve Dayanışma Günü olarak kutlanan | Mayıs'ı iktidarın bir kez daha hukukun üstünlüğü ilkesini, ulusal ve uluslar arası kararları, Anayasayı ve demokratik değerlerin korunmasını görmezden gelen kararları ve tutumu ile karşılamaktadır.

Öyle ki; Anayasa Mahkemesi'nin oy çokluğu ile aldığı ve 15 Aralık 2023 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanan; Taksim'de kutlama yapılmasının engellenmesinin "Anayasa'nın 34. maddesinde güvence altına alınan toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının engellenmesi" olduğu, 1977 yılındaki katliama atıfla Taksim'in işçi ve emekçilerin 'ortak hafızası' ve 'sembolik değeri' olduğuna vurgu yapılarak, "İşçi ve sendika kültürünün yapı taşlarından biri olan Taksim Meydanı'nın yalnızca I Mayıs günü orada olanların dayanışmasının değil, aynı zamanda emekçilerin ortak hafızasının varlığını gösterdiği, bu durumda kendisini o kültürün bir parçası olarak gören her kişinin | Mayıs günlerinde Taksim Meydanı'nda bulunma hakkının bulunduğu, 1 Mayıs'ın Taksim Meydanı ile özdeşleşmesi nedeniyle anılan mekanın sınırlanmasının aktarılmak istenen düşüncenin de sınırlanmasına neden olduğu kararına rağmen Taksim Meydanı İstanbul Valiliği tarafından 1 Mayıs'ın 2012 yılı itibarı ile oTaksim'de kutlanmadığı, dolayısıyla oTaksim'in bu anlamda bu tür etkinliklerin tamamına kapalı olduğu, (kutlamanın İstanbul'un her hangi bir yerinde yapılmasına karar verilmesi durumunda gereğinin yapılacağını belirtilirken Bakanlığınızca da bu durumun yasaklama değil kısıtlama kararı olduğu ifade edilmiştir.

Gerek Anayasa ile temel hak ve özgürlüklere ilişkin uluslar arası sözleşmeler gerekse de Anayasa Mahkemesi kararı hiçbir kamu yöneticisine işçilerin kendi günleri olan 1 Mayıs'ı kutlayacakları alana karar verme hakkı tanımamaktadır. Zira AYM Kararı Anayasa'nın 34. Maddesinde ki toplantı ve gösteri yapma hakkının gösteriyi nerede yapacaklarına karar verme hakkını da kapsadığını açıkça belirtmektedir. İstanbul Valiliği'nin Taksim dışında bir alanı belirlenmesini istemesi açık bir şekilde işçilerin kanundan ve uluslar arası sözleşmelerden doğan hakların gasp edilmesidir.

Hukukun üstünlüğü ilkesi, devletin yetkilerinin sınırlarını belirler ve herkesin yasalara, mahkemelerin kararlarına uygun olarak hareket etmesini sağlar. Bu ilke, devletin vatandaşların temel hak ve özgürlüklerini korumasını ve hukuki süreçlere saygı göstermesini gerektirmektedir.

Taksim Meydanı'nın I Mayıs gibi işçi ve emekçilerin haklarını vurguladığı önemli bir günde etkinliklere yasaklanması işçi ve emekçilerin anma, toplantı ve gösteri hürriyetinin sınırlanması, demokratik hakların kısıtlanmasıdır.

Bu bağlamda;

1. İstanbul Valiliği'nin Taksim Meydan'ını 1 Mayıs anma/kutlama etkinliklerine kapatma kararı tarafınızca mı verilmiştir?

2. IMayıs İşçi Bayramı anma ve kutlamalarının Taksim Meydanı'nda yapılmasının yasaklanarak/ sınırlandırılarak engellenmesi kararı hangi kurumlar veya yetkililer tarafından ne şekilde alınmıştır?

3. 1 Mayıs İşçi Bayramı anma ve kutlamalarının AYM kararına rağmen Taksim'de yapılmasının yasaklanması/sınırlandırılmasına yönelik olarak hangi yasal dayanaklar kullanılmaktadır? Bakanlığınızca bu durum hakkında resmi bir açıklama bulunmakta mıdır?

4. 1Mayıs İşçi Bayramı anma ve kutlamalarının Taksim Meydanı'nda barışçıl bir şekilde yapılmasının engellenmesine ilişkin karar alma süreci ve gerekçeleri hakkında 2012 yılından itibaren alanın kapalı olduğu gerekçesi dışında kamuoyuna ne tür bir açıklama yapılması düşünülmektedir?

IMayıs İşçi Bayramı anma ve kutlamalarının Taksim Meydanı'nda yapılmasının yasaklanması veya sınırlandırılmasının arkasındaki temel gerekçeler nelerdir?

1 Mayıs gibi işçi sınıfının haklarının vurgulandığı günlerde anmaların ve kutlamaların manevi bir anlamı olan Taksim Meydanı'nda yapılmasının engellenmesi ya da sınırlanması ile toplumsal hareketlerin zayıflatılması amacı mı güdülmektedir?

I Mayıs işçi Bayramı Kutlamalarının/lanmaların Taksim Meydanı'nda yapılmak istenmesinin engellenmesine yönelik olarak alınan kararların demokratik süreçleri ve toplumsal barışı nasıl etkileyeceği düşünülmüş müdür?

Taksim Meydanı'nın | Mayıs gibi işçi ve emekçilerin haklarını vurguladığı önemli bir günde etkinliklerin yasaklanması, işçi ve emekçilerin anma, toplantı ve gösteri hürriyetinin sınırlanması, demokratik hakların kısıtlanması değil midir?

## Bakanlığın cevabı

İlgi O: 13.05.2024 tarihli ve 1424158 sayılı yazınız. r İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'ya ait 7/11614 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir.

Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 34'üncü maddesi "(...) Toplantı ve gösteri yürüyüşü hakkı ancak, milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlığın ve genel ahlâkın veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması amacıyla ve kanunla sınırlanabilir. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanunda gösterilir." uyarınca toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak şekil, şart ve usuller kanun ile belirlenmiştir.

2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanununun Toplantı ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergahı başlıklı 6 ncı maddesinde " (...) İl ve ilçelerde toplantı ve gösteri yürüyüşü yer ve güzergâhı, kamu düzenini ve genel asayişi bozmayacak, vatandaşların günlük yaşamını aşırı ve katlanılmaz derecede zorlaştırmayacak şekilde (...) mahallin en büyük mülki amiri tarafından belirlenir(...)" ve Yasak yerler başlıklı 22 nci maddesinde " (...) parklarda, mabetlerde, kamu hizmeti görülen bina ve tesislerde ve bunların eklentilerinde ve Türkiye Büyük Millet Meclisine bir kilometre uzaklıktaki alan içinde toplantı yapılamaz. Genel meydanlardaki toplantılarda, halkın ve ulaşım araçlarının gelip geçmesini sağlamak üzere valilik ve kaymakamlıklarca yapılacak düzenlemelere uyulması zorunludur." hükümleri amirdir.

Bu kapsamda vatandaşlarımızın Anayasadan, uluslararası sözleşmelerden ve yasalardan kaynaklanan hak ve özgürlüklerini güvenli bir şekilde kullanabilmelerinin temini; huzur ortamının, kamu düzeni/güvenliğinin sağlanması, suç işlenmesinin önlenmesi, genel asayişin ve genel sağlığın korunması amacıyla uygun olmayan eylem ve etkinlikler meri mevzuat hükümlerine göre valiler/kaymakamlarca yasaklanmaktadır.

Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 42 72 Faks No: (312)425 3430

Ali YERLİKAYA
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Keziban Konukcu Kok (DEM Parti, İstanbul). “1 Mayıs'ta Taksim Meydanı'nın kapatılmasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11614, 30 Nisan 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11614-1-mayis-ta-taksim-meydani-nin-kapatilmasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/68c13aef-6590-4942-8d6b-018f2e24ce64

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
