# TMO tarafından yapılan hububat alımlarına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11799
- **Veren:** Fahri Özkan (CHP, Kırklareli)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 9 Mayıs 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 26 gün sonra, 4 Haziran 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e4ce532-4832-495d-a6ae-018f5d95e920
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11799-tmo-tarafindan-yapilan-hububat-alimlarina-iliskin

> Fahri Özkan (CHP), 9 Mayıs 2024 tarihinde 7/11799 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 26 gün sonra, 4 Haziran 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Fahri ÖZKAN Kırklareli Milletvekili

Tarım ve Orman Bakanlığı'nın Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), geçen yıl çiftçilere alım randevusu vermemesi ve siloların doluluk gerekçesiyle ürünlerini almamasıyla ilgili tartışmalar sürerken, TMO'nun buğday alım politikaları, çiftçilerin ekonomik durumu ve ithal buğdaylarla ilgili sorunlar da gündemde. Ayrıca, TMO tarafından çiftçilere yapılması gereken ödemelerin yapılmadığına dair bilgiler de geliyor. Çiftçilerin ekonomik ve sosyal refahının sağlanması, tarım politikalarının dengeli bir şekilde yönetilmesiyle mümkün olacaktır.

Bu bağlamda;

1. Türkiye'nin hububat ambarı olarak bilinen Konya'da, Ticaret Borsası'nda 2024'te ton başına 12 ile 14 bin lira arasında işlem görürken, çiftçilerin ürünlerini TMO'ya satamayarak 5 bin 500 ile 6 bin lira arasında tüccarlara satmak zorunda kaldığı söyleniyor. Bakanlık, bu fiyat farkı ve tüccarların elde ettiği yüksek kâr hakkında ne düşünüyor?

2. Çiftçilerimizin 2023 yılı Temmuz ve Ağustos aylarında Toprak Mahsulleri Ofisi'ne teslim ettiği buğday ve arpa için fark ödemelerinin hala yapılmadığı iddiaları doğru mudur? Bu gecikmenin nedenleri nelerdir ve çiftçilerin mağduriyetinin giderilmesi için ne gibi önlemler alınmaktadır?

3. TMO'nun buğday ve arpa için yapılması gereken fark ödemelerinin gecikmesi, çiftçilerin girdi maliyetlerini karşılamakta zorlanmalarına neden olmaktadır. Bakanlık, bu sorunun üretici üzerindeki olumsuz etkisini azaltmak için hangi destek politikalarını uygulamayı planlamaktadır?

4. Tarım ve Orman Bakanlığı, çiftçilerin ürünleri için hak ettikleri ödemelerin zamanında yapılması konusunda TMO'nun uygulamalarını ve politikalarını gözden geçirmeyi düşünüyor mu? Bu konuda alınacak önlemler nelerdir?

5. Fark ödemelerinin yapılmaması nedeniyle çiftçilerin uğradığı ekonomik zararı telafi etmek için Tarım ve Orman Bakanlığı çiftçilere ek destekler sağlamayı planlamakta mıdır? Bu desteklerin türü ve kapsamı ne olacaktır?

6. TMO'nun fark ödemelerinde yaşanan gecikmelerin çiftçiler üzerinde yaratacağı olumsuz etkilerin gelecekte önlenmesi için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın attığı adımlar nelerdir? Bakanlık, çiftçilerin bu tür mağduriyetler yaşamaması için hangi politikaları benimsemeyi planlıyor?

## Bakanlığın cevabı

15.9.2023 tarihli ve 32310 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ekinde belirlenen havzalarda 2023 yılında üretimi yapılan buğday ve arpanın piyasadaki tüm kesimlere (TMO veya diğer aktörlere) satışı sonrasında çiftçilerimizin alım satım belgelerini illilçe tarım ve orman müdürlüklerimize teslim etmeleri ve gerekli denetim ve kontrollerin tamamlanması akabinde uygulama tebliğinde belirlenen çalışma takvimi doğrultusunda "Hububat Fark Ödemesi

Desteği" verilmektedir.

Bu kapsamda 2023 yılı "Hububat Fark Ödemesi Desteği" kapsamında 2023 yılı Aralık ayından itibaren 2024 yılı Mayıs ayı üçüncü haftasına kadar 8 farklı dönemde buğday ürünü için 14,5 milyar TL, arpa ürünü için 2,4 milyar TL ödeme gerçekleştirilmiştir.

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır.

TMO alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak belirlenen bir eşik fiyattır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir.

Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından hasat ve piyasa durumu yakından takip edilerek, 2024 hububat alım dönemi için gereken tüm hazırlıklar tamamlanmıştır.

14.05.2024 tarihinde taahhütname karşılığı hububat alımlarına başlanmıştır. Üreticilerimiz 2024 yılı hububat alım fiyatları açıklanıncaya kadar 2024 yılı mahsulü hububat ürünlerini (buğday ve arpa) TMO iş yerlerine taahhütname karşılığında veya TMO ile protokol imzalayan lisanslı depolara teslim edebilmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Fahri Özkan (CHP, Kırklareli). “TMO tarafından yapılan hububat alımlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11799, 9 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11799-tmo-tarafindan-yapilan-hububat-alimlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9e4ce532-4832-495d-a6ae-018f5d95e920

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.