# Çocuklara yönelik işlenen suçlara dair çeşitli verilere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11851 - **Veren:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 3 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 24 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d297db81-ab39-4ed7-bfb0-018f4cb94ddf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11851-cocuklara-yonelik-islenen-suclara-dair-cesitli-verilere-iliskin > Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 3 Mayıs 2024 tarihinde 7/11851 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 82 gün sonra, 24 Temmuz 2024). ## Önerge metni ; "TBMM 7 HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI SAYI :.. 529) j Tarh: DİLİ 20 0 11851 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞPNA Aşağıdaki sorularımın, Aile ve Sosyal HizmeHer Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞtarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 03.05.2024 Meral TÜİK verilerine göre son 10 yılda 16-19 yaş aralığındaki 441 çocuğun, evlilik adı altında kendinden en az 29 yaş büyük erkeğin istismarına maruz bırakıldığı; 15 yaşından küçük 2 bin 578 çocuğun ise doğum yaptığı bilgisi kamuoyuna yansımıştır. Bu verilere göre, yalnızca 2023'te 16-17 yaş grubunda 706 çocuk evlilik adı altında istismara maruz bırakılırken,aynı yıl 16-17 yaş grubunda istismara maruz bırakılan kız çocuğu sayısı ise 10 bin 471 olmuştur. TÜİK"'in karşılıklı yaş grupları evlenme verilerine göre son 10 yılda 16- 19 yaş grubundaki 441 kız çocuğu 45 yaş ve üstündeki erkekle zorla evlendirilmiştir. Bir önceki yılda ise 16-19 yaş aralığında en az 29 yaş büyük erkekle 37 çocuk evlendirilirken; 16-19 yaş aralığında 45-49 ve daha büyük yaşlardaki erkekle zorla evlendirilen çocuk sayısı ise 2022 ve 2021'de 38, 2020'de 41, 2019'da 42, 2018'de 39, 2017'de 46, 2016'da 54, 2015'te 56, 2014'te 50 olarak kayıtlara geçmiştir. Yine aynı verilere göre her yıl binlerce çocuğun doğum yaptığı kayıtlara yansımıştır. Doğum istatistikleri verilerine göre, 2022'de 15 yaşından küçük 147 çocuk, 15-17 yaş grubunda ise 7 bin 42 çocuk doğum yapmıştır. Annenin yaş grubuna göre doğum istatistiklerinde 2013-2022 yıllarında 15 yaşından küçük 2 bin 578 çocuk doğum yapmıştır. Yıllara göre istatistiklere bakıldığında, kayıtlara geçen verilerin son derece vahim bir tabloyu ortaya çıkardığı açıktır. Kuşkusuz bu veriler sadece TÜİK sisteminde yer alan veriler olup kayıt dışı doğum oranlarına dair muğlaklık bakidir. Nitekim 1 Ocak — 9 Mayıs 2017 tarihleri arasında İstanbul Küçükçekmece'deki Kanuni Sultan Süleyman Eğitim ve Araştırma Hastanesi'ne yaşları 18'in altında 39'u Suriyeli 115 çocuğun hamile olduğunun saptandığı hususu kamuoyuna yansımış, sorumlular hakkında hiçbir işlem yapılmazken, olayı ortaya çıkaran personel hakkında bir dizi soruşturma açılmıştı. Bu ve buna benzer çok sayıda istismar hadisesinin iktidar tarafından yok sayıldığı, "münferit" vakalar olarak ele alındığı kamuoyunun malumudur. Elbette parlamentoda iktidar tarafından gündemleştirilen yasal düzenlemelerin bir kısmının çocuk aleyhine oldukları bilinmektedir. Örneklerle ifade edecek olursak 2004 yılında yapılan yasal düzenlemeyle "Tecavüz mağduru ile evlenmesi durumunda failin cezasız kalması"nın önü açılmış; 2009'da Milli Eğitim Bakanlığınca lise ve ortaokul öğrencilerinin nişanlanması serbest bırakılmış; 2015'te AYM tarafından verilen resmi nikah kıymadan dini nikah kıyan imam ve çiftlere verilen cezaların kaldırılmasına ve yine 2016 yılında AYM'ce verilen karar ile çocukların cinsel ilişkiye rıza yaşının 15'ten 12'ye indirilmesinin önü açılmıştır. Pandemi döneminde çıkarılan yasa ile cinsel saldırı faillerinin çoğunun tahliye edildiği de herkesin malumudur. Tüm bu hususlara yargı makamlarının cezasızlık politikalarının da eklenmesi ile çocuklar tamamen korumasız bırakılmıştır. Bu bağlamda; I- TÜİK verilerinin çocuklara dair paylaştığı veriler Bakanlığınızca tekil incelemelere tabi tutulmuş mudur? 2- Mağduriyetleri TÜİK verileriyle açıklanan çocukların maruz kaldıkları ağır hak ihlalleri karşısında Bakanlığınız bir çalışma yürütecek midir? Bu çalışmaların kapsamı ne olacaktır? 3- Bakanlığınız TÜİK verileri haricinde, kayıtlara geçmeyen vakalara dair çalışmalar yürütmüş müdür? Elde etmiş olduğunuz bulgular TÜİK verileriyle örtüşmekte midir? Elde etmiş olduğunuz veriler ne şekildedir? 4- Bakanlığınız uhdesindeki verilere göre istismar mağduru göçmen çocuklara dair veriler ne şekildedir? 5- TÜİK verilerinin ortaya koyduğu tabloya dair Bakanlığınızın kamuoyuna bir açıklama yapması gündeminizde midir? 6- Bakanlığınız tarafından hastanelerde erken yaşta gebeliği tespit edilen yahut doğum yapan çocuk vakaları konusunda bir çalışma yürütmüş müdür? Kayıt dışı vakalara dair hangi önlemler alınmaktadır? 7- Yargı makamları nezdinde görülen çocuk istismarı davaların oransal olarak kaçına Bakanlığınız müdahildir? Müdahil olduğunuz dava sayısı nedir? Müdahil olduğunuz ve olmadığınız davalara dair sayısal veriler Bakanlığınız uhdesinde bulunmakta mıdır? Buna dair elinizdeki veriler ne şekildedir? 8- Bazı cemaatlere bağlı öğrenci yurtlarında gerçekleştiği iddia edilen çok sayıda vaka kamuoyuna yansımış olup, Bakanlığınızın cemaatlerde istismar vakalarına dair elde etmiş olduğu veriler ne şekildedir? Sorumluların yargılanmalarının sağlanması adına Bakanlığınız hangi çalışmaları yürütmüştür? 9- Anayasa (Mahkemesi'nin Temmuz 2016'da vermiş olduğu TCK-103. maddesindeki "15 yaşını tamamlamamış her çocuğa karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranışın cinsel istismar sayılacağına" ilişkin hükmü iptal etmesinin ardından istismar suçlarının artış verileri ne şekildedir? 10- Türkiye'nin tarafı olduğu Çocuk Hakları Sözleşmesi'nin 19 uncu maddesi "Taraf Devletler, çocuğun ana-—babasının ya da onlardan yalnızca birinin, yasal vasi veya vasilerinin ya da bakımını üstlenen herhangi bir kişinin yanında iken bedensel veya zihinsel saldırı, şiddet veya suistimale, ihmal ya da ihmalkâr muameleye, ırza geçme dahil her türlü istismar ve kötü muameleye karşı korunması için; yasal, idari, toplumsal, eğitsel bütün önlemleri alırlar. " hükmümü amir olup sözleşme hükmünün sonlandırılması adına hangi çalışmalar yapılacaktır? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 17.05.2024 tarihli ve 1429564 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/11851 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7/11851 Cevap Metni (2 Sayfa) Telefon No:(312) 705 58 09 a Erzurum Milletvekili Sayın Meral DANIŞ BEŞTAŞ'a Ait 7/11851 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla, çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımızca çocuğa yönelik her türlü istismarla etkin mücadele edilmektedir. Bir çocuğun bile istismara uğramaması için çalışmalarımız devam etmektedir. 4721 sayılı Medeni Kanunun 124 üncü maddesinde evlilik yaşı ile ilgili hususlar yer almaktadır. Evlilik yasal bir süreç olup ilgili kanunda da belirtildiği üzere 15 yaşını doldurmamışla gerçekleşen birliktelikler suç teşkil etmektedir ve ceza yasasında da cezai müeyyideleri hükme bağlanmıştır. 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun'un "Harçlar ve masraflardan, vergilerden muafiyet ve davaya katılma" başlıklı 20 nci maddesinin 2 nci fıkrasında yer alan; "Bakanlık, gerekli görmesi hâlinde kadın, çocuk ve aile bireylerine yönelik olarak uygulanan şiddet veya şiddet tehlikesi dolayısıyla açılan idari, cezai, hukuki her tür davaya ve çekişmesiz yargıya katılabilir." hükmüne istinaden Bakanlığımız açılmış davalara katılmaktadır. Bakanlığımız tarafından, Cumhuriyet (OBaşsavcılıklarınca yürütülen soruşturma dosyalarına, 6284 sayılı Kanun kapsamında davaya müdahillik hususunun değerlendirilebilmesi için soruşturma sonucunun Bakanlığımıza tebliğ edilmesi talepli dilekçe sunulmaktadır. Soruşturma sonucunun tebliği halinde, soruşturma sonucunda dava açılmış ve iddianame düzenlenmişse Bakanlığımızca davaya müdahillik hususu değerlendirilmekte, soruşturma sonucunda kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi halinde Bakanlığımızca bu karara itiraz hususu değerlendirilmektedir. Adli süreçlere ilişkin yargılama aşamaları sonuna kadar titizlikle takip edilmekte olup 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu ve 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında mağdurlara yönelik derhal koruyucu ve önleyici tedbirler alınmakta, mağdurlar hakkında sosyal inceleme yapılarak gerekli destek sağlanması için ilgili birimlere bilgi verilmektedir. Bunun yanı sıra, Bakanlığımıza gerek mahkemeler tarafından gerekse vatandaşlar tarafından 6284 sayılı Kanun kapsamındaki ihbar edilen olaylar ve Bakanlığımızın ilgili birimleri tarafından basın yayın organlarının haberleri üzerinde yapılan tarama sonucu 6284 sayılı Kanun kapsamına giren basın haberleri, hukuki sürecin başlatılması ile takibinin ve gerekli mesleki çalışmaların yapılması için derhal İl Müdürlüklerimize bildirilmektedir. Bu çerçevede, Bakanlığımıza intikal eden çocuğun ihmali ve istismarı ile ilgili herhangi bir bilgi veya ihbarda anında harekete geçilerek çocuklar ve aileleri hakkında gerekli sosyal inceleme yapılmakta ve uygun sosyal hizmet modellerinden yararlandırılmaktadır. Çocukları istismar eden kişiler hakkında suç duyurusunda bulunulmakta ve Bakanlığımızca olay yakından takip edilerek davalara müdahil olunmaktadır. Mağduriyeti sebebiyle bakım tedbiri kararı verilen çocuklarımıza korunma, bakım ve psikososyal destek hizmeti vermek üzere Çocuk Evleri Sitelerimiz ihtisaslaştırılmıştır. İhtisas kuruluşlar çocukların temel gereksinimlerini karşılamak; fiziksel, duygusal, psikolojik ve sosyal ihtiyaçlarını belirleyerek gerekli müdahaleleri gerçekleştirmek, uygun ise aile ve yakın çevrelerine dönmelerini veya diğer sosyal hizmet modellerine hazır hale gelmelerini sağlamak üzere hizmet vermektedir. İstismara uğrayan ya da uğradığı düşünülen çocukların ikincil örselenmelerini önlemek amacıyla adli görüşmeleri ile adli ve psikiyatrik muayenelerinin yapıldığı, sosyal gereksinimlerinin karşılandığı Sağlık Bakanlığına bağlı Çocuk İzlem Merkezi (ÇİM) kurulmuştur. Çocuğa yönelik ihmal, istismar, şiddet vb. vakalarının önlenmesi, koruyucu ve önleyici hizmetlerin etkin bir şekilde planlanması ve uygulanabilmesi, ilk andan itibaren çocuğun yüksek yararı doğrultusunda vaka yönetiminin doğru planlanması, sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi ve mağdur çocuk ve ailesinin ikincil örselenmelerinin önlenmesi amacıyla nitelikli eğitimler almış, deneyimli ve farklı meslek disiplininden gelmiş Uzman Müdahale Ekipleri 81 ilimizde oluşturulmuştur. Diğer taraftan TÜİK verilerine göre 18 yaşından önce gerçekleşen resmi evliliklerin yoğun olduğu illerde 2019 yılından bu yana "Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planı" çalışmaları yürütülmektedir. Hâlihazırda 28 ilde İl Eylem Planı yürürlüğe konmuştur. Eylem Planlarında ebeveyn farkındalığının artırılması, erken yaşta evliliklerin araştırılması, görsel ve yazılı materyallerin hazırlanması, kız çocuklarının rol model kadınlarla buluşturulmasına yönelik faaliyetlere yer verilmiştir. Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele için 2020-2023 yıllarında yürütülen çalışmalardan bazıları aşağıdaki gibidir: e Bakanlığımız ile Birleşmiş Milletler Çocuklara Yardım Fonu (UNICEF) arasında dezavantajlı çocukların korunmasına yönelik "2020 Ortak Çalışma Planı" ve "2021-2022 Ortak Çalışma Planı" imzalanmış olup Planda erken yaşta ve zorla evliliklerin önlenmesine yönelik faaliyetlere de yer verilmiştir. "e 2022 yılında Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planı olan iller ile erken yaşta evliliklerin yaygınlığının yüksek olduğu illerden 140 personele Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planlarının Desteklenmesi konulu eğitim verilmiştir. Eğitim Programının içeriği şu şekildedir: "Çocuk Hakları", "Erken Yaşta Evlilikler", "Erken Yaşta Evliliklerin Sağlık Sonuçları", "Dünyadan ve Türkiye'den İyi Uygulama Örnekleri", "Yerel Eylem Planı Hazırlama Eğitim Modülü", "e 2023 yılında deprem illeri de dâhil olmak üzere İl Eylem Planı bulunan illerin İl Müdürlüklerinde görev yapan toplam 100 yönetici ve profesyonele yönelik "Erken Yaşta ve Zorla Evliliklerle Mücadele İl Eylem Planlarının Desteklenmesi Çalıştayı" gerçekleştirilmiştir. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Çocuklara yönelik işlenen suçlara dair çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11851, 3 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11851-cocuklara-yonelik-islenen-suclara-dair-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d297db81-ab39-4ed7-bfb0-018f4cb94ddf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.