# Mardin ilindeki tarihi yapıların restorasyonuna ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/1189 - **Veren:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya) - **Veriliş tarihi:** 20 Haziran 2023 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 7 Kasım 2023) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ff4cd4d9-cb23-4220-a30d-0188dc91cb1d - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1189-mardin-ilindeki-tarihi-yapilarin-restorasyonuna-iliskin > Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 20 Haziran 2023 tarihinde 7/1189 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 140 gün sonra, 7 Kasım 2023). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını rica ederim. GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili Mardin'de tarihi yapıların restorasyon çalışmaları esnasında tarihi, kültürel ve mimari dokuya uygun olmayan/aykırı olan taşların kullanılmasının açığa çıkmasının ardından bu kez de kentin ara sokaklarının yenilenmesi için başlatılan "Sokak Sağlıklaştırma" projesi kapsamında yapılan yenileme çalışmalarında, ihale şartnamesinde belirtilen kent dokusuna uygun taşların aksine daha ucuz maliyetli kireç taşının kullanıldığına dair bilgiler kamuoyuna yansımıştır. Yapılan yoğun şikayetler sonucunda İdare Mahkemesi tarafından tarihi dokuya uygun olmayan taşların kullanılamayacağı yönünde karar alınmasına rağmen ilgili usulsüz çalışmalar devam ettirilmektedir. Ayrıca proje kapsamındaki 20 milyon TL bedelli ihaleleri alan Zeyni Aydemir Sembol Mühendislik isimli şirketin Ticaret Sicil Gazetesi'ndeki kaydında ise 10 bin TL sermaye ile 2021 yılı Nisan ayında kurulduğu ve 2022 yılında ilk işini yine AKP yönetiminde olan Artuklu Belediyesi'nden aldığı görülmektedir. Bu bağlamda; 1, Kentin tarihi, kültürel ve mimari dokusuna aykırı taşların İdare Mahkemesi'nin aksi yöndeki kararına rağmen hukuka aykırı bir şekilde "yenileme" çalışmalarında kullanılmasının gerekçesi nedir? İlgili kurumlar mahkeme kararına uyacaklar mıdır? 2. Kentin dokusuna aykırı "restorasyon" çalışmalarının kent hafızasında oluşturacağı tahribat karar vericiler tarafından hesaba katılmış mıdır? 3. "Sokak Sağlıklaştırma" projesine dair ihaleleri alan ve ? yıllık bir maziye sahip olan şirketin Artuklu Belediyesi yöneticileri ile herhangi bir "ticari ilişkisi" söz konusu mudur? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde yer alan Mardin Milletvekili Beritan Güneş ALTIN tarafından verilen 7/1189 sayılı soru önergesi incelenmiştir. • Konuile ilgili olarak Mardin Valiliğinden alınan 20.07.2023 tarihli ve 59566 sayılı yazıda özetle; Soru 1. Kentin tarihi, kültürel ve mimari dokusuna aykırı taşların İdare Mahkemesinin aksi yönündeki kararına rağmen hukuka aykırı bir şekilde "yenileme" çalışmalarında kullanılmasının gerekçesi nedir? İlgili kurumlar mahkeme kararına uyacaklar mıdır? Cevap 1. Tarihi Mardin ilinde kentsel sit alanı içerisinde Artuklu Belediyesi tarafından yapılan sokak üst zemin sağlıklaştırma çalışmalarında, hiçbir şekilde aykırı bir uygulamaya gidilmediği, önceki dönemlerde geleneksel sokaklarda kullanılan 3 om kalınlığında, çabuk çözülebilen, kırılabilen ve araç geçişi sırasında hemen parçalanabilen yöreye özgü olmayan kaynak adı verilen ve halk arasında forş taşı olarak da bilinen malzeme kullanılmakta olduğu, bunun yerine tarihi bölgenin rahat ve konforlu bir şekilde dolaşabileceği kullanışlı ve kentsel sit alanına uygun yöresel malzeme kullanıldığı, Soru 2. Kentin dokusuna aykırı "restorasyon" çalışmalarının kent hafızasında oluşturacağı tahribat karar vericiler tarafından hesaba katılmış mıdır? Cevap 2. Başta Artuklu Belediyesi ve Mardin Büyükşehir Belediyesi teknik personelince son dönemde yapılan çalışmalar neticesinde, ağır tahribat görmüş çok sayıda nitelikli yapı ve yapı duvarı tespit edilerek geleneksel Mardin Mimarisi Tipolojik olarak üst kale alanından, aşağı doğru teraslama biçiminde şekillendirildiği, Mardin Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğünden görüş alınmak suretiyle yapılan restorasyon çalışmaları Artuklu Belediyesi tarafından denetlenerek proje kapsamı dışına çıkan, özgün dokuya zarar veren ve Kentsel Sit Alanına aykırı müdahalelerde bulunan izinsiz uygulamalarla ilgili inşai faaliyetler durdurulup, bunlarla ilgili başta yasal süreç olmak üzere gerekli tüm iş ve işlemler gerçekleştirildiği, Soru 3. "Sokak Sağlıklaştırma" projesine dair ihaleleri alan ve 2 yıllık bir maziye sahip olan şirketin Artuklu Belediyesi yöneticileri ile herhangi bir "ticari ilişkisi" söz konusu mudur? Cevap 3. Artuklu Belediyesi tarafından ihalesi yapılan sokak sağlıklaştırma işi ile ilgili 2022/1406870 İKN nolu ihaleye Kamu İhale Kurumunun 19/a maddesine göre açık ve elektronik olarak ihaleye çıkılmış olup bahse konu ihaleyi alan Zeyni AYDEMİR (Sembol Mühendislik)' in 18.07.1989 yılında Dicle Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesinden mezun olduğu ve bu alanda uzun yıllardan beri teknik yönetici olarak çalıştığı ve söz konusu çalışmalar ile ilgili gerekli deneyime sahip olduğu, ihale şartlarının idari ve teknik şartnamesinde belirtilen tüm şartları karşıladığı anlaşılan Zeyni AYDEMİR' in Artuklu Belediyesi yöneticileri ile herhangi bir ticari ilişkisi ve kan bağı bulunmadığı belirtilmektedir. Ali YERLİKAYA Bakan Telefon No: (312)422 40 00 Faks No: (312)418 10 76 Şef Ali YERLİKAYA Bakan --- **Kaynak gösterme:** Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Mardin ilindeki tarihi yapıların restorasyonuna ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1189, 20 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1189-mardin-ilindeki-tarihi-yapilarin-restorasyonuna-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ff4cd4d9-cb23-4220-a30d-0188dc91cb1d Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.