# Gözaltına alınan bir kişiye kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/11892 - **Veren:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** İçişleri Bakanlığı (Ali Yerlikaya) - **Veriliş tarihi:** 8 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 23 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0f601767-593e-4678-b3ff-018f5c7924d8 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11892-gozaltina-alinan-bir-kisiye-kotu-muamelede-bulunuldugu-iddiasina-iliskin > Çiçek Otlu (DEM Parti), 8 Mayıs 2024 tarihinde 7/11892 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: İçişleri Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 107 gün sonra, 23 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın İçişleri Bakanı Ali YERLİKAYA tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Çiçek OTLU İstanbul Milletvekili Taksim alanının I Mayıs miting alanı olarak kullanılabileceğine dair Anayasa Mahkemesi kararı olmasına rağmen, işçi ve emekçilerin meydana girmesi yasaklanmıştır. Mayıs 2024 tarihinde Taksim Meydanı'na girilmemesi için kolluk güçlerinin kurdukları barikatları zorlayan işçi ve emekçilere karşı orantısız şiddet kullanılmış, 217 kişi gözaltına alınmış, 38 kişi tutuklanmıştır. I Mayıs'ı Taksim'de kutlamak isteyen işçi ve emekçileri engellemek amacıyla kolluk güçlerinin Unkapanı Köprüsüne kurdukları barikatları zorladıkları için tutuklananların serbest bırakılması ve Taksim alanının mitinge kapatılmaması için Eskişehir'de Gençlik Örgütleri 5 Mayıs 2024 tarihinde basın açıklaması gerçekleştirmişlerdir. Eylem, kolluk güçlerinin takibinde gerçekleşmiş, alanda herhangi bir ihtar/müdahale olmamıştır. Akşam saatlerinde SGDF'den Simay Kart, Gençlik Komiteleri'nden Mehmet Cezai Yıldız ve Ceren Leventoğlu, Emek Gençliği'nden iki kişi gözaltına alınmıştır. İddiaya göre; gözaltına alınanlar adliyeye sevk edildikleri süreçte, hastane önünde darp edilmişlerdir. Polis Simay Kart'ı göstererek "bunu sona bırakın, bununla işimiz var" demişlerdir. Simay Kart araçtan indirildiğinde iki kolundan tutularak yüzüne kamera doğrultulmuştur. Hastane içinde kolları ters çevrilerek, saçları çekilmiş, boğazı ve burnu sıkılmış, ağzına baskı uygulanarak kapatılmıştır. Adliye'de ise gözaltına alınanlar işkenceye uğramışlar, kolları ters vaziyette, başları eğilmeye çalışılmış, ağızları kapatılarak kapıdan içeri sokulmuşlardır. Üç kat merdivenlerden darp edilerek, adeta sürüklenerek çıkartılmışlardır. Merdivenlerden çıktıklarında özel olarak Simay Kart'ın bir yandan saçı çekilmiş bir yandan da nefesinin tamamen kesilmesi için hem boğazı ve burnu sıkılmış hem de ağzı kapatılmıştır. İşkenceye müdahale etmeye çalışan avukatlar ise "sizi ilgilendirmez" gibi cümlelere maruz kalmışlardır. Anayasanın 17. Maddesinde, kimseye işkence ve eziyet yapılamayacağı, insan haysiyetiyle bağdaşmayan bir cezaya veya muameleye tabi tutulamayacağı belirtilmiştir. Türkiye'nin taraf olduğu; Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi'nin 5. Maddesinde; "Hiç kimseye işkence yapılamaz, zalimce, insanlık dışı veya onur kırıcı davranışlarda bulunulamaz." Hükmü bulunmaktadır. Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 3. Maddesinde; "Hiç kimse işkenceye, insanlık dışı ya da onur kırıcı ceza veya işlemlere tabi tutulamaz." Denilmektedir. İşkencenin yasaklanması; insan haklarına saygılı, demokratik ve hukukun üstünlüğüne dayalı toplumların en temel değerlerinden birini oluşturmaktadır. BM İşkence ve Diğer Zalimane Gayriinsani veya Küçültücü Muamele veya Cezaya Karşı Sözleşmesi'nin 2. Maddesi de taraf devletlere, işkenceyi önlemek için etkili kanuni, idari, adli veya başka tedbirleri alma yükümlülüğü vermiştir. Eskişehir'de düşünceyi açıklama ve yayma hakkını kullanan gençlerin gözaltına alınmaları, gözaltında iken işkenceye maruz kalmaları insan onuruna saldırı ve temel hakların ihlalini teşkil etmektedir. Bu bağlamda; I-Eskişehir'de basın açıklaması yapan gençlik örgütü üyelerinin gözaltına alındığı ve gözaltında iken kolluk güçleri tarafından gençlere işkence yapıldığı Bakanlığınızın bilgisi dahilinde midir? 2-Eylem alanında herhangi bir ihtar/müdahale olmadığı halde SGDF'den Simay Kart, Gençlik Komiteleri'nden Mehmet Cezai Yıldız ve Ceren Leventoğlu, Emek Gençliği'nden iki kişi neden akşam saatlerinde gözaltına alınmışlardır? 3-Kolluk güçleri neden Simay Kart'ı göstererek 'bunu sona bırakın, bununla işimiz var" demişlerdir? Neden boğazı ve burnu sıkılarak yaşam hakkı tehlikeye atılmıştır? 4-Simay Kart ve çeşitli gençlik örgüt üyelerine işkence ve kötü muamelede bulundukları iddia edilen kolluk güçleri hakkında etkin soruşturma yapılacak mıdır? 5-Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmelere, anayasaya ve yasalara rağmen, kolluk güçlerinin gözaltı ve tutuklamalarda işkence ve kötü muamelede bulunmalarının gerekçesi nedir? 6-Türkiye'nin taraf olduğu sözleşmeler ve yasalar gereği gözaltında işkenceyi engellemeye yönelik somut adımlar atacak mısınız? 7-Muhalif gençlere işkence ve kötü muamelede bulunan kolluk güçlerinin cezasızlıkla ödüllendirildiği, gözaltında işkencenin ve kötü muamelenin sistematik hale geldiği iddialarına ilişkin açıklamanız var mıdır? 8-İşkence ve kötü muamelede bulundukları iddiasıyla kaç kolluk gücü hakkında soruşturma açılmıştır? İşkence ve kötü muamelede bulunduğu tespit edilen kaç kolluk gücü ceza almıştır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde yer alan İstanbul Milletvekili Çiçek OTLU'ya ait 7/11892 esas numaralı yazılı soru önergesi incelenmiştir. Toplantı ve gösteri yürüyüşü düzenleme hakkının kullanılmasında uygulanacak usuller ile gerçek ve tüzel kişilerin düzenleyecekleri toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yeri, zamanı, usul ve şartları, düzenleme kurulunun görev ve sorumlulukları, yetkili merciin yasaklama ve erteleme halleri, güvenlik kuvvetlerinin görev ve yetkileri 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ile bu Kanunun Uygulanmasına Dair Yönetmelikte detaylı olarak düzenlenmiştir. - Mevzuat çerçevesinde gerçekleştirilen hiçbir toplantı ve gösteri yürüyüşüne kolluk kuvvetlerince müdahalede bulunulmamaktadır. Kanunsuz olarak düzenlenen veya sonradan kanunsuz hale dönüşen eylemlerde, öncelikle güvenlik güçlerince topluluğun yetkilileri ile görüşülerek gösterilerin olaysız sonuçlanması sağlanmaya çalışılmakta, ancak müdahalenin kaçınılmaz olduğu durumlarda, mevzuat hükümleri doğrultusunda kamu düzeninin tesis edilmesi açısından gösteriyi düzenleyen grupların dağılmalarını sağlamak amacı ile orantılı güç kullanımı ilkeleri çerçevesinde gerekli müdahalelerde bulunulmaktadır. Bu kapsamda; 2023 yılında 31.777.544 kişinin katılımıyla 73.027 eylem/etkinlik gerçekleşmiş, bu eylemlerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan *00,3'üne (239 eylem) yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir. 01.01.2024 — 13.05.2024 tarihleri arasında 16.766.756 kişinin katılımıyla 43.621 eylem/etkinlik gerçekleşmiş, bu eylemlerden kanuna aykırı olarak düzenlenen ve müzakere ile sonlandırılamayan "00,3'üne (136 eylem) yasal zor kullanma yetkisi çerçevesinde müdahale edilmiştir. Ülkemizde gerçekleşen toplumsal eylem/etkinliklerin 9099'undan fazlasının herhangi bir müdahale olmaksızın demokratik ve özgür bir ortamda gerçekleştiği görülmektedir. Toplantı ve gösteri yürüyüşlerine yönelik hukuk devleti ilkesinin bir gereği olarak mevzuatta belirtilen hususlar dışından herhangi bir kısıtlama uygulanmamaktadır. 05.05.2024 tarihinde Eskişehir ili Hoşnudiye Mahallesinde gerçekleştirilen basın açıklaması esnasında atılan sloganlarla ilgili olarak Cumhuriyet Savcısı talimatı doğrultusunda 6 şahıs hakkında adli soruşturma başlatılmış, 06.05.2024 tarihinde şahıslar Nöbetçi Sulh Ceza Hâkimliğine sevk edilmiş ve adli makamlarca serbest bırakılmıştır. Bahse konu olay ile ilgili başlatılan adli ve idari soruşturma devam etmektedir. Ayrıca Eskişehir İl Emniyet Müdürlüğü kolluk kuvveti hakkında son 3 yılda, işkence ve kötü muamelede bulunulduğuna ilişkin ihbar, şikâyet, suç duyurusu vb. başvuru olmadığından herhangi bir Adres : Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara Ayrıntılı Bilgi : 0312 462 17 idari soruşturma kaydına rastlanılmamıştır. Tarih: 23/08/2024 11:00 Sayı: E-120.07.03-1481524 Bakan Adres Telefon Kep htips://eimza.egm.gov.tr Ayrancı Mahallesi Selimiye Caddesi No:17 Çankaya/Ankara . 03124621783 : emniyetgenelmudurlugu(ğhs0|!.kep.tr e-mail: soruonergeleri(Değ --- **Kaynak gösterme:** Çiçek Otlu (DEM Parti, İstanbul). “Gözaltına alınan bir kişiye kötü muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11892, 8 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11892-gozaltina-alinan-bir-kisiye-kotu-muamelede-bulunuldugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0f601767-593e-4678-b3ff-018f5c7924d8 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.