# Bursa'da organize sanayi bölgesi kurulması planlandığı için imar planı değiştirilen bir bölgeye ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/11923
- **Veren:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa)
- **Muhatap:** Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı (Mehmet Fatih Kacır)
- **Veriliş tarihi:** 13 Mayıs 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 14 gün sonra, 27 Mayıs 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e3b24c49-53ff-461b-be93-018f723271e7
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11923-bursa-da-organize-sanayi-bolgesi-kurulmasi-planlandigi-icin-imar-plani-degistirilen-bir-bo

> Kayıhan Pala (CHP), 13 Mayıs 2024 tarihinde 7/11923 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 14 gün sonra, 27 Mayıs 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının 98'inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığına iletilmesi ve Bakan Mehmet Fatih KACIR tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim. 09/05/24

Prof.Dr. Kayıhan PALA Bursa Milletvekili

Bursa 2020 Yılı 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Mülga Bayındırlık ve İskân Bakanlığı'nca 19.01.1998 tarihinde onaylanmıştır. Planın 4./.2./ Moddesinde; Gelişme alanlarının, tarım alanlarını yok etmeyecek biçimde dengeli olarak geliştirilmesi esastır." denilmekte ve tarım alanlarının korunması hedeflenmektedir. 4.2.2. Maddesinde ise "Hiçbir alt ölçekte bu planın ilke, hedef ve kararlarına aykırı plan kararı verilemez." hükmü yer almaktadır. Ancak Bursa İli, Kestel İlçesi, Soğuksu ve Seymen Mahalleleri (1127 parsel ve çevresi); TOKİ tarafından ülke ekonomisine katkı sağlayacak organize sanayi alanlarının geliştirilmesine yönelik hedef? doğrultusunda "Sanayi Alanı'na ilişkin hazırlanan 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği; 1/5000 Ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve Plan açıklama raporları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanarak Bakanlığın 18.04.2024 tarih ve 9283549 sayılı yazısı ile bildirilerek 22.04.2024 tarihinde Bursa İl Müdürlüğü ilan panosunda ve internet sitesinde askıya çıkarılmıştır.

Plan değişikliğine konu alanın bir kısmı "Diğer Tarım Alanı", bir kısmı "Tarımsal Niteliği Korunacak Alanlar" da kalmaktadır. Değişiklik ile plan ana kararlarını, sürekliliğini ve bütünlüğünü bozacak, tarım alanlarına sanayileşme ve şehirleşme baskısı yaratacak nitelikte parçacıl ve noktasal anlayışla sanayi ve depolama amaçlı organize sanayi bölgesi ilan edilmiştir. Öncesinde, TOKİ ve hazine taşınmazların bulunduğu alanda 11.10.2017 tarih ve 4650 sayılı Başbakanlık Makam Olur'unca TOKİ adına kamulaştırılma işlemleri başlanılan, kamulaştırma sahasında TOKİ tarafından sanayi amaçlı imar planlarının yapılması ve akabinde imar uygulamasının yapılması, mahsuplaşmanın gerçekleştirilmesi ile kamulaştırmaya konu taşınmazların S.S İleri Teknoloji Sanayi Toplu Yapı Kooperatifine devri hususlarında TOKİ ile ilgili Kooperatif arasında 29.11.2017 tarihli protokol imzalanmıştır.

Planda yapılan değişiklik yasal mevzuat açıdan diğer alanlarda da sorunludur. Tarım alanları; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. Maddesi Fıkrasınca "Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere plânlanamaz. " denilerek koruma altına alınmıştır. Ancak planda yapılan değişiklik ile bu kanun maddesi de göz ardı edilmiştir. İkincil olarak ise Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 8. Maddesine aykırı olarak, değişiklik hakkında birçok kurumdan görüş alındığı halde Tarım İl Müdürlüğü görüşüne yer verilmediği görülmektedir.

Yer seçimi yapılan parsellere ait arazilerin bir bölümü amaç dışı kullanıma uygun marjinal özelliklere sahip bir arazi olsa da yok edeceği tarım (mutlak tarım arazisi:37,4 hektar, özel ürün arazisi: 78,22 hektar; EK-I) ve dikili arazilerinin yanında diğer tarım alanlarına yaratacağı yapılaşma ve sanayileşme baskısı ile havayı toprağı ve suyu kirletici özelliği olan ve çok miktarda su kullanılmasını gerektirecek sanayi tesislerinin alanda yer verilip verilmeyeceği plandan ve planlama raporundan net olarak anlaşılamayan böylesi yer seçimlerinde öncelikli olarak insan sağlığı, bölgede yaşayan canlılar ve ekolojik hassasiyetler, tarımsal ve hayvansal üretimin niteliği, potansiyeli dikkate alınması çok önemlidir. Sadece yerli ve milli üretime katkı sağlanması, istihdam yaratması vb. ekonomik, teknik hesaplar ve seçilen parselin bir bölümünün fiziksel uygunluğu projenin hayata geçirilmesi için tek ve yeterli ölçüt değildir. Bu bağlamda;

1. Söz konusu yer için, Bakanlığınız tarafından 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4. Maddesinde söz edilen *yer seçimi kararı? alınmış mıdır? Alındı ise bu kararın alınma tarihi, kapsam ve içeriği nedir?

2. Aynı yer için, Bakanlığınız tarafından alınmış bir "kamu yararı" kararı var mıdır? Alındı ise bu kararın alınma tarihi, kapsam ve içeriği nedir?

3. Yukarıda açıklanan plan değişiklikleri sonrasında bazı bilgiler, plan açıklama raporları ve basın aracılığıyla kamuoyu ile paylaşılmış ancak, bazı taşınmazların S.S İleri Teknoloji Sanayi Toplu Yapı Kooperatifine devri konusunda TOKİ ile bu Kooperatif arasında imzalanan protokolün içeriği açıklanmamıştır. Bu protokolün içeriği nedir?

4. Basında yer aldığına göre üyelerinden biri avukat dahi olan gerçek kişilerin de bulunduğu anlaşılan adı geçen kooperatifte hangi kişi ve kuruluşlar yer almaktadır ve hangi ileri teknoloji üretimi gerçekleştiren sanayiciler olarak kabul edilmiştir?

## Bakanlığın cevabı

Bursa 2020 Yılı 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Mülga Bayındırlık ve iskân Bakanlığı'nca 19.01.1998 tarihinde onaylanmıştır. Planın 4.1.2.7 Maddesinde; Gelişme alanlarının, tarım alanlarını yok etmeyecek biçimde dengeli olarak geliştirilmesi esastır. " denilmekte ve tarım alanlarının korunması hedeflenmektedir. 4.2.2. Maddesinde ise "Hiçbir alt ölçekte bu planın ilke, hedef ve kararlarına aykırı plan kararı verilemez. " hükmü yer almaktadır. Ancak, Bursa ili, Kestel ilçesi, Soğuksu ve Seymen Mahalleleri (1127 parsel ve çevresi); TOKİ tarafından "ülke ekonomisine katkı sağlayacak organize sanayi alanlarının geliştirilmesine yönelik hedef? doğrultusunda "Sanayi Alanı'na ilişkin hazırlanan 1/100.000 Ölçekli Çevre Düzeni Planı Değişikliği; 1/5000 Ölçekli Nazım imar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı ve Plan açıklama raporları Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığınca onaylanarak Bakanlığın 18.04.2024 tarih ve 9283549 sayılı yazısı ile bildirilerek 22.04.2024 tarihinde Bursa İl Müdürlüğü ilan panosunda ve internet sitesinde askıya çıkarılmıştır.

Plan değişikliğine konu alanın bir kısmı "Diğer Tarım Alanı", bir kısmı "Tarımsal Niteliği Korunacak Alanlar" da kalmaktadır. Değişiklik ile plan ana kararlarını, sürekliliğini ve bütünlüğünü bozacak, tarım alanlarına sanayileşme ve şehirleşme baskısı yaratacak nitelikte parçacıl ve noktasal anlayışla sanayi ve depolama amaçlı organize sanayi bölgesi ilan edilmiştir. Öncesinde, TOKİ ve hazine taşınmazların bulunduğu alanda 11.10.2017 tarih ve 4650 sayılı Başbakanlık Makam Olur'unca TOKİ adına kamulaştırılma işlemleri başlanılan, kamulaştırma sahasında TOKİ tarafından sanayi amaçlı imar planlarının yapılması ve akabinde imar uygulamasının yapılması, mahsuplaşmanın gerçekleştirilmesi ile kamulaştırmaya konu taşınmazların S.S İleri Teknoloji Sanayi Toplu Yapı Kooperatifine devri hususlarında TOKİ ile ilgili Kooperatif arasında 29.11.2017 tarihli protokol imzalanmıştır.

Planda yapılan değişiklik yasal mevzuat açıdan diğer alanlarda da sorunludur. Tarım alanları; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 8. Maddesi Fıkrasınca "Tarım arazileri, Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanununda belirtilen izinler alınmadan tarımsal amaç dışında kullanılmak üzere plânlanamaz. " denilerek koruma altına alınmıştır. Ancak planda yapılan değişiklik ile bu kanun maddesi de göz ardı edilmiştir, ikincil olarak ise Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 8. Maddesine aykırı olarak, değişiklik hakkında birçok kurumdan görüş alındığı halde Tarım İl Müdürlüğü görüşüne yer verilmediği görülmektedir.

Yer seçimi yapılan parsellere ait arazilerin bir bölümü amaç dışı kullanıma uygun marjinal özelliklere sahip bir arazi olsa da yok edeceği tarım (mutlak tarım arazisi:37,4 hektar, özel ürün arazisi: 78,22 hektar; EK-I) ve dikili arazilerinin yanında diğer tarım alanlarına yaratacağı yapılaşma ve sanayileşme baskısı ile havayı toprağı ve suyu kirletici özelliği olan ve çok miktarda su kullanılmasını gerektirecek sanayi tesislerinin alanda yer verilip verilmeyeceği plandan ve planlama raporundan net olarak anlaşılamayan böylesi yer seçimlerinde öncelikli olarak insan sağlığı, bölgede yaşayan canlılar ve ekolojik hassasiyetler, tarımsal ve hayvansal üretimin niteliği, potansiyeli dikkate alınması çok önemlidir. Sadece yerli ve milli üretime katkı sağlanması, istihdam yaratması vb. ekonomik, teknik hesaplar ve seçilen parselin bir bölümünün fiziksel uygunluğu projenin hayata geçirilmesi için tek ve yeterli ölçüt değildir. Bu bağlamda;

Soru 1-Söz konusu yer için, Bakanlığınız tarafından 4562 Sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4. Maddesinde söz edilen "yer seçimi kararı" alınmış mıdır? Alındı ise bu kararın alınma tarihi, kapsam ve içeriği nedir?

Soru 2Z-Aynı yer için, Bakanlığınız tarafından alınmış bir "kamu yararı" kararı var mıdır? Alındı ise bu kararın alınma tarihi, kapsam ve içeriği nedir?

Soru 3-Yukarıda açıklanan plan değişiklikleri sonrasında bazı bilgiler, plan açıklama raporları ve basın aracılığıyla kamuoyu ile paylaşılmış ancak, bazı taşınmazların S.S İleri Teknoloji Sanayi Toplu Yapı Kooperatifine devri konusunda TOKİ ile bu Kooperatif arasında imzalanan protokolün içeriği açıklanmamıştır. Bu protokolün içeriği nedir?

Soru 4-Basında yer aldığına göre üyelerinden biri avukat dahi olan gerçek kişilerin de bulunduğu anlaşılan adı geçen kooperatifte hangi kişi ve kuruluşlar yer almaktadır ve hangi ileri teknoloji üretimi gerçekleştiren sanayiciler olarak kabul edilmiştir?

CEVAPLAR:

Cevap 1-2- Söz konusu alanda Bakanlığımızca yürütülen bir Organize Sanayi Bölgesi (OSB) projesi bulunmamakla birlikte bahsedilen alana yönelik olarak Bakanlığımıza yapılan resmi bir OSB projesi başvurusu bulunmamaktadır.

Cevap 3-4- TOKİ ile Teknoloji Sanayi Toplu Yapı Kooperatifi arasındaki işlemler Bakanlığımız görev alanına girmemektedir.

Mehmet Fatih KACIR
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Kayıhan Pala (CHP, Bursa). “Bursa'da organize sanayi bölgesi kurulması planlandığı için imar planı değiştirilen bir bölgeye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/11923, 13 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-11923-bursa-da-organize-sanayi-bolgesi-kurulmasi-planlandigi-icin-imar-plani-degistirilen-bir-bo (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e3b24c49-53ff-461b-be93-018f723271e7

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
