# Bakanlık tarafından Eğirdir Gölü'nün kurumaması için alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12196 - **Veren:** Aykut Kaya (İYİ Parti, Antalya) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 22 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 3 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bae9f3f-627e-4bcc-bf7c-018fa440f823 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12196-bakanlik-tarafindan-egirdir-golu-nun-kurumamasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin > Aykut Kaya (İYİ Parti), 22 Mayıs 2024 tarihinde 7/12196 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 3 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından Anayasa'nın 98*inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 1950'li yıllarda Türkiye'nin hatta dünyanın en temiz ve en berrak gölü olan Eğirdir Gölü, özellikle 1980'li yılların ortalarından itibaren başta Gelendost olmak üzere göle sıfır noktasında elmacılığın yaygınlaşması ve evsel-endüstriyel atıkların arıtılmadan göle boşaltılması sonucu kirlenmeye başlamıştır. TÜBİTAK'ın çalışmaları ve yapılan bilimsel araştırmalara göre, göl suyu 2001 yılından günümüzde kadar beş kat kirlenmiştir. Bunun sonucunda göl suyu kalitesi 1. sınıftan 4. sınıfa düşmüştür. 2001 yılından bu yana, yoğun olarak kullanılan suni gübrenin yeraltı ve yerüstü sularına karışması başta olmak üzere, evsel ve endüstriyel atıklar sayesinde (Azot, Fosfor ve Klorofil-A) kirlilik 4-5 kat artmıştır. Bu nedenle de göl risk altındadır. Göl suyu kalitesinin düşmesinin en önemli nedenlerinden biri Eğirdir Gölü Özel Hüküm Yönetmeliği'nin yeterince uygulanmamasıdır. Isparta ilinin su kaynaklarının korunması ve etkin yönetimini sağlamak üzere oluşturulan "İl Su Kurulu" toplantısında, Devlet Su İşleri (DSİ) Su Yönetimi Genel Müdür Yardımcısı Yakup Karaaslan, "İklim değişikliğinin su kaynaklarına etkisiyle ilgili çalışma yaptık. Gelinen safhada özellikle 2030 yılında Türkiye 'de nüfus Y610 artacak ve su kaynaklarımızın potansiyeli de 9020 azalacak. Eğer gerekli tedbirleri almazsak 2030 yılında maalesef su fakiri ülke durumuna düşeceğiz. Isparta'ya gelecek olursak, 2021 yılındaki kuraklık yaşanırsa 2028 yılında Eğirdir gölümüz maalesef 913 metreye geriliyor ve göl ikiye ayrılıyor. Eğer normal şartlar devam ederse, yani azalım eğilimi bu şekilde devam ederse, 2021 yılındaki gibi kuraklık yaşamazsak ve hiçbir tedbir almazsak, göl yine 913 metreye geliyor ve ikiye ayrılıyor. Eğer 9050 kısıntılı sulamaya şimdiden başlarsak gölü kurtarıyoruz, göl 916-917 metreye kadar gelebiliyor. Mutlaka 9650 sınırlı sulamayla başlamamız gerekiyor. Daha sonra ise sulamaların rehabilitasyonu ve damlama sulamaya geçmemiz gerekiyor" açıklamalarında bulunmuştur. Buna göre; 1. Eğirdir Gölü'nün kurumasının ve kirlenmesinin önlenmesi için yürütülen çalışmalar nelerdir? Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507 2. Eğirdir Gölü'nün kirlenmesini önlemek amacıyla gölün çevresinde atık su arıtma tesisleri kurulması yönünde bir planlamanız mevcut mudur? 3. Tarımsal sulama amacıyla Eğirdir Gölü'nün suyundan faydalanan çiftçilerimizin damlama sulamaya geçebilmeleri için bir destek çalışmanız mevcut mudur? 4. Eğirdir Gölü'nü besleyen dere ve çayların üzerine HES kurulmamasına dair alınan tedbirler nelerdir? 5. Eğirdir Gölü'nden kurulan HES'lere su verilmekte midir? Bakanlığınızın bu yönde bir tespiti var mıdır? Bu hususta yürütülen denetim ve çalışmalar nelerdir? 6. Göl havzasında bilinçsiz bir şekilde gereğinden fazla sayıda kuyu açılmıştır. Bilinçsizce açılan kuyular hem göl suyunun azalmasına dolayısıyla da su seviyesi azaldıkça kirlilik artmaktadır. Bu konuda yürütülmekte olan çalışmalar nelerdir? Bilinçsiz bir şekilde açılan kuyuların durumunu nasıl değerlendiriyorsunuz? 7. Eğirdir Gölü'nün kurumasının nedenlerinden biri de buharlaşmadır. Buharlaşmanın önlenmesi hususunda yürütülen çalışmalar nelerdir? Adres: TBMM, Halkla İlişkiler Binası, E-507 ## Bakanlığın cevabı Ülkemizi bekleyen kuraklık ve su kıtlığı riskine karşı, su verimliliği uygulamalarının yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalığın artırılması maksadı ile başlatılan "Su Verimliliği Seferberliği" Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülmektedir. Seferberlik kapsamında kentsel, tarımsal ve endüstriyel kullanımlar başta olmak üzere yüksek su tüketimine sahip sektörlerde suyun verimli ve sürdürülebilir şekilde kullanılmasına yönelik çalışmalar yürütülmektedir. Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023- 2033) 2023/9 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesiyle yürürlüğe girmiş olup Bakanlığımız resmi internet adresinde yer almaktadır. Bahse konu eylem planında sektörel ve bireysel su kullanımlarında verimliliğin sağlanması maksadıyla önümüzdeki 10 yıla yönelik stratejiler ve eylemler belirlenmiştir. Eğirdir Gölü'nün içinde bulunduğu havza da dâhil olmak üzere, su kayıplarının azaltılması; su verimliliği sağlayan teknik ve teknolojilerin kullanımı; toplumsal farkındalığın artırılması için yasal, teknik ve sosyal çerçevede çalışmalar bahse konu seferberlik kapsamında yürütülmektedir. Bununla birlikte, Eğirdir Gölü'nün su kalitesi ve miktarının korunması amacıyla bilimsel ve teknik çalışmalar neticesinde hazırlanan "Eğirdir Gölü Havzası Özel Hükümleri" yürürlüğe girmiş olup Eğirdir Gölü ve havzasında yapılan/yapılması planlanan faaliyetler mezkur özel hükümler çerçevesinde işlem görmektedir. Bakanlığımız tarafından "Kullanılmış Suların Yeniden Kullanım Alternatiflerinin Değerlendirilmesi Projesi" yürütülmüş olup Eğirdir Gölü'nün de yer aldığı çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Bakanlığımız tarafından Eğirdir Gölü'nün de yer aldığı "Antalya Havzası Kuraklık Yönetim Planı" hazırlanmıştır. Kuraklık yönetim planı kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik tedbirler belirlenmiştir. Ülkemiz genelinde "Tarımsal Kaynaklı Nitrat Kirliliğine Karşı Suların Korunması Yönetmeliği" gereği, nitrata hassas bölgeler belirlenmiştir. Tarımsal kaynaklı kirliliği önlemeye yönelik "Nitrat Eylem Planları" hazırlanmış ve nitrata hassas bölgelerin ilanına yönelik mevzuat çalışmalarına başlanmıştır. Eğirdir Gölü çevresinde ve suyunu gölden alan DSİ'ye ait açık kanal/kanalet klasik sistem (vahşi sulama) tüm sulama tesislerinde, kapalı borulu sulama sistemlerine dönüş için gerekli proje ve inşaat çalışmaları titizlikle sürdürülmektedir. Bu kapsamda; Eğirdir Gölü sulamalarından en büyük sulama alanına sahip Atabey Sulaması (138.340 da) ile Senirkent Sulamasının (73.760 da) kapalı borulu sistem sulamaya döndürülmek üzere inşaat çalışmaları devam etmektedir. Eğirdir gölünde kuraklık etkisinin azaltılması amacıyla "Isparta-Eğirdir Gölüne Yan Havzadan Su Aktarımı (Derivasyonu) Proje Yapımı" işi ihale edilmiş ve sözleşmesi imzalanmıştır. Proje kapsamında yıllık 42 milyon m? suyun Eğirdir Gölü'ne aktarılması sağlanacaktır. Ayrıca 2023-2024 tarım yılına ait "Tarımsal Kuraklık İl Kriz Merkezi Komisyonu " toplantısı yapılmış olup Kararlar sulama sezonunda hayata geçirilmektedir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Eğirdir gölü, Isparta ilinin içme ve kullanma suyu kaynağı olarak kullanılmakta olup Eğirdir Gölü'nün evsel kirlilikten korunması amacıyla yürütülen "Isparta Eğirdir Gölü Havzası Atıksu Toplama ve Arıtma Tesisleri Proje Yapımı" işi ihale edilerek proje yapımı tamamlanmıştır. Söz konusu iş kapsamında, 4 adet ileri biyolojik atık su arıtma tesisi (Yalvaç, Gelendost, Büyükkabaca ve Barla) ile 11 adet paket atık su arıtma tesisi ve 140 km atık su kolektör hattı yer almaktadır. Ayrıca DSİ, birlikler üzerinden damlama sulama yapan çiftçilerimize su kullanım hizmet bedellerinde 9625 indirim yaparak, damlama sulama kullanımı teşvik etmektedir. Taşkın kontrol amaçlı dönemsel su akışlarının dışında Eğirdir Gölü'nden HES'ler için su çıkışı olmamaktadır. Eğirdir Gölü'nü besleyen dere ve çayların üzerine HES kurulmasına dair herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Eğirdir Gölü çevresinde tespit edilen kaçak sondaj kuyularına 167 sayılı "Yeraltı Suları Hakkında Kanun" hükümlerine göre işlem yapılmaktadır. "Eğirdir Gölü Hidroloji Çalışmaları" işi kapsamında Eğirdir Gölünün buharlaşma miktarının sürekli takibi amacı ile Eğirdir Gölü üzerine istasyon kurulmuştur. Ayrıca, tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak üzere, 2007-2023 yıllarında bireysel tarla içi modern sulama sistemlerine hibeye esas mal alım tutarı | milyon TL ve 2024 yılından itibaren 3 milyon TI.*yi geçmemek üzere 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Aykut Kaya (İYİ Parti, Antalya). “Bakanlık tarafından Eğirdir Gölü'nün kurumaması için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12196, 22 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12196-bakanlik-tarafindan-egirdir-golu-nun-kurumamasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3bae9f3f-627e-4bcc-bf7c-018fa440f823 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.