# Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun yaşadığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/12229
- **Veren:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç)
- **Veriliş tarihi:** 24 Mayıs 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 23 Ağustos 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/45d17112-70e4-4d2f-8d17-018fb91825af
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12229-elazig-2-nolu-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-yasadigi-iddia-edil

> Serhat Eren (DEM Parti), 24 Mayıs 2024 tarihinde 7/12229 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 23 Ağustos 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

16 Mayıs 2021 tarihinde Diyarbakır'ın Kulp ilçe kırsalında yaralı olarak yakalanan Kendal Barut önce hastaneye kaldırılmış, burada yapılan tetkiklerde sol gözünü kaybetme riski olduğu ve kafasının çeşitli yerlerinde şarapnel parçaları olduğu, sol gözünün etrafında bulunan yorgun mermi parçalarının bir kısmı ameliyatla alınsa da beyne yakın olan kısımlar tehlike doğurduğu için tam teşekküllü bir hastanede tedavisine devam edilmesi gerektiği kendisine bildirilmiş ve 5 gün yoğun bakımda kaldıktan sonra Diyarbakır D Tipi Cezaevine nakledilmiş. Ağır yaralı ve sağlık sorunları olmasına rağmen Diyarbakır D Tipi Cezaevinde tek kişilik hücreye konan Kendal Barut, tedavisinin yapılmaması gerekçesiyle cezaevi idaresine sayısız başvuruda bulunmuş ancak bu talepleri görmezden gelinmiştir. I Temmuz 2021 tarihinde Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevine sürgün edilen Kendal Barut, yaralı olmasına ve ciddi sağlık sorunları olmasına rağmen cezaevi personeli tarafından fiziki saldırıya uğrayarak tek kişilik bir odaya konmuştur. Ailesinin, avukatların ve kendisinin ısrarlı girişimleri sonucunda 3 kişilik odaya alınan Kendal Barut'un tedavisi bu cezaevinde de yapılmıştır. Önce Elazığ Şehir Hastanesi'ne daha sonra Fırat Üniversitesi Araştırma Hastanesine sevk edilen Barut'un tedavisi, teknik cihaz ve uzman eksikliği gerekçe gösterilerek yapılmamıştır. Tedavisi engellenen Kendal Barut, sol gözünü kaybetmiş, sağ gözünü ise kaybetme tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bilindiği gibi Türkiye'de Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkında kanunun (5275 s.k.) 6.maddesinin f fıkrasında; "Ceza infaz kurumlarında hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur" cümlesiyle yaşam ve sağlık hakları koruma altına alınmıştır. Sağlık hakkı en temel insan hakkıdır. Devletin kendi korumasında ve denetiminde olan herkes gibi cezaevlerinde bulunan tüm mahpuslara başta sağlık hakkına erişim olmak üzere tüm gereksinimlerini karşılamak zorundadır.

Bu bağlamda;

1. Kendal Barut'un sağlık durumu hakkında Bakanlık tarafından yapılan değerlendirme nedir? Hasta mahpus Kendal Barut'un tedavi süreci hangi aşamadadır?

2. Kendal Barut'un yaralı olduğu ve sağlık sorunlarının bulunduğu bilinmesine rağmen, Diyarbakır D Tipi Cezaevi'nde tek kişilik hücreye konulmasının gerekçesi nedir?

3. Kendal Barut'un sağlık durumuyla ilgili olarak, Diyarbakır D Tipi Cezaevi'nde yapılan tıbbi müdahaleler ve tedavi süreci hakkında detaylı bilgi verebilir misiniz?

Kendal Barut'un Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Cezaevine sürgün edilmesi ve burada sağlık hizmetlerinden yararlanamamasının nedeni nedir?

Kendal Barut'un sağlık durumunu değerlendirmek üzere tam teşekküllü bir devlet hastanesine sevki neden gerçekleşmemiştir? Hangi teknik cihaz ve uzman eksikliği bu sevkin gerçekleşmemesine yol açmıştır?

Kendal Barut'un hapishane koşullarında tedavisinin sağlanması mümkün müdür? Buna ilişkin bir doktor raporu bulunmakta mıdır? Bu rapordaki gerekçe nedir?

Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı hakkında kanunun 6. maddesinin f fıkrasında belirtilen "hükümlülerin yaşam hakları ile beden ve ruh bütünlüklerini korumak üzere her türlü koruyucu tedbirin alınması zorunludur" hükmü çerçevesinde, Kendal Barut'un yaşadığı hak ihlali ve sağlık hizmetlerinden yararlanamama durumu için Bakanlık tarafından alınacak önlemler nelerdir?

Cezaevlerinde görev yapan personelin insan hakları eğitimi alması ve bu konuda bilinçlendirilmesi için Adalet Bakanlığı'nın yürüttüğü programlar var mıdır? Varsa, bu programlar neleri içermektedir?

## Bakanlığın cevabı

1436034 sayılı yazı.

İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Serhat Eren tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12229 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99, maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.

Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 22rbal5 - c dg PREF3 - Ob hcdoV - 09rcnO- ile erişebilirsin

ADALET BAKANLIĞI ro Mevzuat Genel Müdürlüğü

Sayı : E-56020453-610-607-3669/5236 Konu : Yazılı soru önergesi 23/98/2024

Sayın Serhat EREN Diyarbakır Milletvekili

Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12229 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.

I- 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun;

A) "Hükümlülerin Nakilleri" başlıklı Dokuzuncu Bölümünün "Kendi istekleri ile nakil" kenar başlıklı 54. maddesinin birinci fıkrasında, hükümlülerin kendi istekleri ile bulundukları kurumdan başka kurumlara nakledilebilmeleri için; gitmek istedikleri kurumlardan durumlarına uygun en az üç yeri belirten bir dilekçe vermeleri, çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler hariç olmak üzere nakil giderlerini peşin olarak ödemeyi kabul etmeleri, ceza infaz kurumlarında bulunması gereken sürenin üç aydan fazla olması, iyi hâl göstermeleri, disiplin cezası almamış veya kaldırılmış olması, istekte bulunulan kurumda yer, kapsama gücü ve sınıfının uygun bulunması ve tutukevi olmaması, mahkumiyet sürelerine uygun hükümlülerin barındırıldığı bir kurum olması, daha önce disiplin nedeniyle ayrılmak zorunda kaldıkları kurum olmaması gerektiği; ikinci fıkrasında ise bu hükümlülerin nakledildikleri kurumlarda, eğitim öğretim veya hastalık nedeniyle nakil hariç, bir yıl kalmak zorunda olduğu, çocuklar bakımından bu sürenin altı ay olarak uygulanacağı,

B) "Zorunlu nedenlerle nakil" kenar başlıklı 56. maddesinde, kurumların elverişsiz ve yetersiz kalması, kapsama gücünün aşılması, kullanılamaz hâle gelmesi, asayiş, güvenlik, doğal afet, yangın ve büyük onarım gibi zorunlu nedenlerle başka kurumlara nakledilmeleri gerekli görülen hükümlülerin, yargı çevresi dışında Adalet Bakanlığınca belirlenen ve konumlarına uygun olan diğer kurumlara nakledilebileceği,

Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.

Ceza infaz mevzuatımızda "sürgün" şeklinde bir uygulama bulunmamakta olup başta zorunlu nakiller olmak üzere, hükümlü ve tutuklular mevzuata uygun olarak bulundukları ceza infaz kurumlarından, başka ceza infaz kurumlarına nakledilmektedirler. Hükümlü ve tutukluların sevklerinden önce gerekli sağlık kontrolleri yapılmakta ve güvenlik önlemleri alındıktan sonra nakil işlemleri gerçekleştirilmektedir.

H- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun: olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap. gov.tr adresinden 5MXO06OM - 17zCH6GP - R44mT5 g - MojfUg- ile erişebilirsin T.C. (06

ADALET BAKANLIĞI anamnezi vu Mevzuat Genel Müdürlüğü kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.

B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.

TI- 5275 sayılı Kanunun;

A) "Hükümlülerin gözlem ve sınıflandırılması" kenar başlıklı 23. maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde, hükümlülerin kişisel özellikleri, bedensel, akli ve sağlık durumları, suç işlemeden önceki yaşamları, sosyal çevre ve ilişkileri, sanat ve meslek faaliyetleri, ahlâki eğilimleri, suça bakış açıları, hükümlülük süreleri ve suç türleri belirlenerek, durumlarına uygun infaz kurumlarına ayrılmaları ve bunlara göre saptanacak infaz ve iyileştirme rejiminin; gözlem, inceleme ve değerlendirme yöntemiyle çalışan gözlem ve sınıflandırma merkezlerinde veya kapalı ceza infaz kurumlarının bu hizmete ayrılan bölümlerinde yapılacağı; hükümlülerin, işledikleri suç tiplerine, gösterdikleri eğilimlere, tutum ve davranışları nedeniyle sıkı gözetim ve denetim altında bulundurulmaları gerekip gerekmediğine göre yüksek güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya normal güvenlikli ceza infaz kurumlarına veya açık ceza infaz kurumlarına gönderiletekleri,

B) "Hükümlülerin gruplardırılması" kenar başlıklı 24. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ilk defa suç işleyenler, mükerrirler, itiyadi suçlular veya suç işlemeyi meslek edinenler; akli ve bedensel durumları nedeniyle veya yaşları itibarıyla özel bir infaz rejimine tâbi tutulması gerekenler; tehlike hâli taşıyanlar; terör suçluları ile suç örgütlerine veya çıkar amaçlı suç örgütlerine mensup olan suçlular şeklinde gruplara ayrılacağı; ikinci fıkrasında hükümlülerin ayrıca yaşları, hükümlülük süreleri ve suç türleri itibarıyla da gruplandırılacağı,

©) "Hükümlünün barındırılması ve yatırılması" kenar başlıklı 63. maddesinin üçüncü fıkrasında, kadınların erkeklerle, hükümlülerin tutuklularla, çocukların yetişkinlerle, örgüt veya çıkar amaçlı örgüt suçluları ile terör suçlularının Kanunda sayılan hâller dışında bir araya gelmelerine ve bağlantı kurmalarına izin verilmeyeceği,

Hükümlerinin yer aldığı malumlarıdır.

Bu kapsamda hükümlü ve tutukluların gözlem, sınıflandırma, gruplandırma ve odalara yerleştirme işlemleri, anılan mevzuat hükümleri doğrultusunda Ceza İnfaz Kurumları İdare ve Gözlem Kurulu kararlarıyla gerçekleştirilmekte olup, bu kararlara karşı yargı yolu açıktır.

IV- Bakanlığımız kayıtlarının incelenmesinden; ceza infaz kurumlarında görevli personelin, Anayasa ve diğer ulusal mevzuat ile taraf olunan uluslararası sözleşmelere uygun olarak görevlerini ifa etmeleri için her yıl hazırlanan eğitimlerde meslek öncesi ve meslek içi eğitim programlarına katıldıkları, bu programlarda insan haklarına ilişkin olarak teorik bilginin yanında davranışa dönüştürülebilecek bilgi ve beceri kazandırılmasının da hedeflendiği anlaşılmıştır.

V- Elazığ Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 13/06/2024 tarihli cevapta;

UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden SMX06OM - I7ZCH6P - RA-mT5g - MojfUg- ileerişebilirsin $ m ADALET BAKANLIĞI ane

Mevzuat Genel Müdürlüğü

A) Soru önergesinde adı geçen hükümlünün Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı, 01/07/2021 ilâ 11/06/2024 tarihleri arasında 50 kez Kurum revirinde muayene edildiği, 01/07/2021 ilâ 27/05/2024 tarihleri arasında 52 kez Elazığ Fethi Sekin Şehir Hastanesi, Elazığ Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi ve Elazığ Fırat Üniversitesi Hastanesinin çeşitli polikliniklerinde muayene, tetkik ve tedavisinin yapıldığı, reçete edilen ilaçların kendisine teslim edildiği,

B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir.

Yılmaz TUNÇ Bakan

Yılmaz TUNÇ
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Elazığ 2 Nolu Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun yaşadığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12229, 24 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12229-elazig-2-nolu-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-yasadigi-iddia-edil (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/45d17112-70e4-4d2f-8d17-018fb91825af

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
