# Ailelerin ekonomik durumunun çocukların gelişimine etkisine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12237 - **Veren:** Orhan Sümer (CHP, Adana) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 23 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 19 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8209e397-aa6a-4941-bba8-018fa9562b59 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12237-ailelerin-ekonomik-durumunun-cocuklarin-gelisimine-etkisine-iliskin > Orhan Sümer (CHP), 23 Mayıs 2024 tarihinde 7/12237 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 19 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim. Orhan Sümer Türkiye'de yaşanan ekonomik kriz ile birlikte gelişme çağındaki birçok çocuğun yeterli beslenemediği ortaya çıkmıştır. Bu sorunun aşılması için aile içerisinde çalışan anne — baba oranının yükselmesi, kazanç durumu gibi etken faktörler bulunmaktadır. Bu Bağlamda; 1. ) Türkiye?de doğum sayısı ve dolayısıyla doğurganlık oranlarındaki düşüşün ekonomik kriz ile ilgili Bakanlığınızca araştırılmış mıdır? 2. ) 2022 yılında 1 milyon 210 bin çocuğun aileye bakmakla yükümlü olanın işsiz olduğu ailelerde yaşadığı tespit edilmişti. Bu rakam 2023 ve 2024'ün içinde bulunduğumuz ay itibariyle sayısı kaçtır? 3. ) Türkiye"deki çocukların yüzde herhangi bir çalışanı olmayan ailelerde yaşamak zorundadır? 4. ) Anne ve Babanın geliri olmadığı tespit edilen ailelerde çocuğun ihtiyaçları için Bakanlığınızın geliştirdiği proje var mıdır? 5. ) 0 -14 yaş arası bir çocuğun cinsiyet ayırt etmeksizin, sadece temel giderleri hesaplandığında aylık masrafi ne kadardır? Geliri olmayan aileler için Bakanlığınız çocukların ihtiyaçlarının giderilmesi için destek paketi var mıdır? Aylık tutarı ne kadardır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12237 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER'e Ait 7/12237 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız tarafından çocuklarımızın ve gençlerimizin sağlıklı gelişimini temin etmek amacıyla; çocuklarımızın üstün yararı ilkesi doğrultusunda risklere karşı güçlü ve duyarlı nesiller yetiştirmek üzere koruyucu, önleyici ve destekleyici çalışmalar yürütülmektedir. Bakanlığımız yoksulluğun nesiller arası transferinin önüne geçebilmek için özellikle çocukları destekler nitelikte yardım programlarına önem vermektedir. Ayrıca hanelerde çocukların hayat standartlarını yükseltmek ve gelişimlerini desteklemek amacıyla önem verilen eğitim yardımları kapsamında aktarılan tutarlar sosyal yardım harcamalarımızın önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Çocuklarımızın sosyal ve ekonomik yoksunluk nedeni ile mağdur olmaması, kurum bakımına alınmadan ailesi yanında desteklenmesi amacıyla Bakanlığımızca Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Hizmeti yürütülmektedir. Ailelere sağlanan sosyal ve ekonomik destek ile çocuklar öz aile veya yakınları yanında desteklenmekte, aile birliği ve bütünlüğü korunmaktadır. SED Hizmetine ihtiyaç duyan hanelere, doğrudan çocuklarımızın aile bütünlüğü içerisinde korunması, sağlıklı gelişimleri ve eğitim yaşantılarının desteklenmesi amacıyla Bakanlığımız tarafından çocuk odaklı 17 sosyal ve finansal destek programı (Aile Destek Programı (Çocuk Bileşeni ile Artırımlı), Doğum ve Çoklu Doğum Yardımı, Sosyal ve Ekonomik Destek (SED) Programı, Asker Çocuğu Yardımı, Öksüz Yetim Çocuk Yardımı, Genel Sağlık Sigortası Prim Ödemeleri, Şartlı Sağlık Yardımı, Engelli Çocuklara Bakım Verenlere Yönelik Evde Bakım Aylığı, Engelli Aylığı, Şartlı Eğitim Yardımı, Ücretsiz Ders Kitabı Desteği, Eğitim Materyali Yardımı, Öğrenci Barınma-Taşıma- Yemek Yardımı, Engelli Öğrencilerin Ücretsiz Taşınması, Yabancılara Yönelik Şartlı Eğitim Yardımı, Ana Okulu/Ana Sınıfı Destek Programı, Eğitim Destekleri Kapsamında Ulaşım Yardımı) uygulanmaktadır. Bununla birlikte hizmetten yararlanan ailelerden istihdama katılabilecek durumda olanların İŞKUR meslek edindirme kurslarına yönlendirilerek kendi hayatlarını sürdürebilecekleri iş ve meslek edindirilmelerine yönelik çalışmalar yapılmaktadır. SED Hizmeti ile çocuklar için ekonomik destek sağlanması yanında alanda çalışan meslek elemanları tarafından ailenin ihtiyaç duyduğu konularda mesleki müdahale de yapılmaktadır. Aile içi sorunların çözümlenmesi, ailenin ve çocuğun çevreye uyumu, çocuğun okula uyumu ve eğitime devamı, kriz durumundaki kişilere psikososyal destek sağlamak vb. konularında mesleki destek sağlanmaktadır. Ayrıca ihtiyaç duyulan vakalarda 5395 sayılı Çocuk Koruma Kanunu gereği danışmanlık, eğitim ve sağlık tedbiri alınabilmektir. Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren çocuk bakım kuruluşları, bakım altında bulunan çocuk sayıları, yıllık SED verileri, çocuğa yönelik diğer hizmetler ve yararlanan çocuk sayılarını içeren kurumsal istatistiklerimiz Bakanlığımız internet sayfasında https:/www.aile.gov.tr/sgbd/arge-raporlar/ linkinde yayımlanan Türkiye Geneli Bilgilendirme Kitapçığında yer almaktadır. Diğer taraftan, Bakanlığımızca, Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları aracılığıyla başta 3294 sayılı Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışmayı Teşvik Kanunu olmak üzere 2022 sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve diğer mevzuat hükümleri doğrultusunda çeşitli sosyal yardım programları yürütülmektedir. Yürütülmekte olan sosyal yardım programları düzenli ve süreli nitelikte olmak üzere aile yardımları, barınma ve gıda yardımları, engelli yaşlı yardımları, sağlık yardımları, eğitim yardımları ve proje destekleri olarak sınıflandırılmaktadır. Bununla birlikte sosyal güvencesi olmayan ve 3294 sayılı Kanun kapsamında ihtiyaç sahibi olan ailelere, çocukların örgün eğitime devam etmeleri ve okulun açık olduğu aylarda bir ay içerisinde 4 günden fazla devamsızlık yapmamaları kaydıyla Şartlı Eğitim Yardımı yapılmaktadır. Yardım programı kapsamında; ilköğretim erkek öğrenci için aylık 90 TL, kız öğrenci için aylık 100 TL; ortaöğretim erkek öğrenci için aylık 130 TL, kız öğrenci için aylık 150 TL ödeme yapılmaktadır. Öte yandan nüfusun en ihtiyaç sahibi kesiminde yer alan ailelere, 0-6 yaş arası çocuklarını düzenli olarak sağlık kontrollerine götürmeleri, gebe kadınların düzenli sağlık kontrollerini yaptırmaları ve doğumlarını hastanede gerçekleştirmeleri şartları ile Şartlı Sağlık Yardımı yapılmaktadır. Program kapsamında; gebelik döneminde aylık 200 TL ve çocuk için aylık 100 TL, doğumun hastanede yapılması halinde bir seferlik 500 TL, şartlı lohusalık için doğumu takip eden ilk 2 ay süresince aylık 300 TL ödeme yapılmaktadır. Ayrıca Bakanlığımızca yürütülmekte olan Türkiye Aile Destek Programı kapsamında hanelere hanedeki kişi sayısına göre aylık 850 ila 1.250 TL arasında ödeme yapılmaktadır. Programın Çocuk Desteği Bileşeni kapsamında ise hak sahibi hanelere hanedeki çocuk sayısına göre; 1-2 çocuklu hanelere 350 TL, 3 çocuklu hanelere 450 TL, 4 çocuklu hanelere 550 TL, 5 ve üzeri sayıda çocuk bulunan hanelere 650 TL ek ödeme yapılmaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Orhan Sümer (CHP, Adana). “Ailelerin ekonomik durumunun çocukların gelişimine etkisine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12237, 23 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12237-ailelerin-ekonomik-durumunun-cocuklarin-gelisimine-etkisine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/8209e397-aa6a-4941-bba8-018fa9562b59 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.