# Prina yağını zeytinyağı olarak pazarlayan firmalara ve ülkemizdeki zeytin üretimine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12355 - **Veren:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 15 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 3 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/43f15b6d-5cc4-4c3d-af77-018f80358732 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12355-prina-yagini-zeytinyagi-olarak-pazarlayan-firmalara-ve-ulkemizdeki-zeytin-uretimine-iliski > Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 15 Mayıs 2024 tarihinde 7/12355 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 3 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Zeytin küspesi olan prinanın çeşitli metodlarla rafine edilmesi sonucu elde edilen yağ ülkemizde marketlerde zeytinyağı olarak satış için raflarda yer almaktadır. Prina genellikle sabun yapımında kullanılmakta olup içine çeşitli renklendiriciler ve kimyasallar kullanılıp zeytinyağı görünümü verilmekte, ürün ambalajlarında ise doğal zeytinyağı algısı yaratılarak tüketiciler kandırılmaktadır. Üretim aşamaları göz önüne alındığında prina yağının hiçbir koşulda zeytinyağı olarak adlandırılması mümkün değildir. Ülkemizde gıda enflasyonunun ve maliyetlerin yüksekliği sebebiyle zeytinyağı fiyatlarının yüksek seyri ve zeytinyağı sektöründeki daralma sebebiyle prina yağının ucuz fiyatıyla zeytinyağına alternatif olarak sunulması giderek yaygınlaşmıştır. Ayrıca zeytinyağı aromalı olarak adlandırılan pamuk yağı içerikli bu yağlarla tüketici sağlığıyla oynanmakta, zeytin üretimi ve zeytinyağıyla dünya çapında ülkemize değer katan diğer üreticiler ve çiftçilerimiz zor durumda bırakılmaktadır. Son olarak Suriye*den ülkemize önemli miktarda kaçak zeytinyağı getirilmekte ve özellikle sığınmacıların işlettiği dükkanlarda ve Pazar yerlerinde satılmaktadır. Bu durum sebebiyle de çiftçilerimiz ve üreticilerimiz haksız rekabetle mağdur edilmek, Suriye'den gelen kaçak zeytinyağı satışlarıyla adeta cezalandırılmaktadır. Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde; 1. Prina yağını, zeytinyağı olarak piyasaya süren firmalar hakkında Bakanlığınız tarafından harekete geçilmiş midir? Bu ürünlerin zeytinyağı olarak satılmasına Bakanlığınız tarafından nasıl izin verilmektedir? 2. Zeytinyağı aromalı olarak içeriklerinde yer verilen prina yağlarının üretimi ve satışıyla ilgili Bakanlığınız tarafından izin verilen süreç nasıl ilerlemiştir? Bu yağların üretimiyle ilgili herhangi bir kota ve endüstriyel tüketimi dışında kullanım alanları belirlenmiş midir? 3. Prina yağının tüketimiyle ilgili tüketici sağlığı göz önüne alınmış mıdır? Bu yağların uzun vadede tüketilmesi sonucu yaratacağı sağlık sorunları araştırılmış mıdır? Bakanlığınızca bu konuda Sağlık Bakanlığından herhangi bir görüş ve öneri alınmış mıdır? Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM- "Çankaya/ANKARA 5) 6) 7) 8) 2) Söz konusu zeytinyağı algısıyla tüketicileri yanıltan bu ürünlerin piyasadan toplatılması ve tüketiciyi aldatan firmalar hakkında herhangi bir çalışma bulunmakta mıdır? Zeytinyağı fiyatlarının 2023 hasat sezonunda yükseleceği ve sonraki hasat sezonlarında da yükselmeye devam edeceği bilinmektedir. Üreticiyi ve tüketiciyi korumak adına zeytin tarımıyla ilgili herhangi bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Ülkemizde son 5 yıldaki zeytin rekoltesi ve zeytinyağı üretimi miktarı ne kadardır? Önümüzdeki 5 yıl içerisinde bu miktarlar hakkında Bakanlığınızın öngörüsü nedir? Ülkemizin coğrafyasıyla asırlardır özdeşleşen zeytincilik hakkında Bakanlığınızın herhangi bir master ve koruma programı bulunmakta mıdır? Ülkemize özellikle Suriye'den kaçak yollarla sokulan denetimsiz ve vergisiz satılan zeytinyağı ve Türk üreticileri mağdur eden kaçak satışıyla ilgili olarak Bakanlığınız tarafından herhangi bir önlem alınması ve yaptırım düşünülmekte midir? Suriye'den getirilen kaçak zeytinyağlarının önüne geçebilmek adına Ticaret Bakanlığıyla herhangi bir koordinasyon ve iş birliği bulunmakta mıdır? Bu kaçakçılığa göz yumulmasının Bakanlığınızca açıklaması nedir? ## Bakanlığın cevabı Türk Gıda Kodeksi Gıda Maddelerinin ve Gıda Bileşenlerinin Üretiminde Kullanılan Ekstraksiyon Çözücüleri Tebliği kapsamında izin verilen çözücüler kullanılarak işlem yapılan ham pirina yağının rafinasyonu ile elde edilen "rafine pirina yağı" doğrudan tüketime sunulabileceği gibi natürel sızma zeytinyağları ile karıştırılarak "pirina yağı" olarak da piyasaya sürülebilmektedir. Türk Gıda Kodeksi Zeytinyağı ve Pirina Yağı Tebliği'nde bahsi geçen kalite ve saflık kriterlerine uygun şekilde üretilen pirina yağının insan sağlığı üzerinde olumsuz etkisi bulunmamaktadır. Zeytinyağlarına pirina yağı karıştırılıp zeytinyağı adı altında satılması taklit ve tağşiş kapsamında değerlendirilmektedir. Türk Gıda Kodeksine uygun olmayan ve taklit ve tağşiş yapıldığı laboratuvar sonuçları ile kesinleşen firma ve ürünler hakkında 5996 sayılı Kanun kapsamında (yasal işlem uygulanmaktadır. Bakanlığımızca 2023 yılı zeytin hasat döneminde zeytin ve zeytinyağı üreten ve satan gıda işletmelerine eş zamanlı 17.733 denetim gerçekleştirilmiştir. Denetim ve kontrollerde kaçakçılık yoluyla ülkemize getirilen ürün tespit edilmesi halinde 5996 . sayılı Kanun hükümleri gereği ürün sahipleri hakkında 5607 sayılı Kanun kapsamında işlem yapılmak üzere suç duyurusunda bulunulmaktadır. Dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına getirilen tedbirler ile Türk markalı ve ambalajlı zeytinyağı ihracatımızın dünya pazarındaki pay artışının önü açılmıştır. 01.08.2023 tarihinde dökme ve varilli zeytinyağı ihracatına yönelik kısıtlamalar sonucu ambalajlı zeytinyağı ihracatında bir önceki yıla göre 2023 yılında 9660 miktar artışı yaşanırken, "0118 değer artışı sağlanmıştır. 3573 sayılı Kanun kapsamında zeytinlik alanların daraltılamayacağı, zeytinlik alanlarda veya zeytinlik alana 3 km mesafede kimyevi atık bırakan, toz ve duman çıkaran tesis yapılmasına izin verilmeyeceği hükümleri yer almaktadır. Zeytin ağaçlarını izinsiz kesenler veya sökenlere idari para cezası uygulanmaktadır. Mezkur Kanun kapsamında hazine arazileri yeni zeytinlikler oluşturulmak üzere üreticilere tahsis edilebilmektedir. Ülkemizde son yıllarda zeytin bahçelerinde ekstansif tarımdan entansif tarıma geçilmesiyle ağaç başına daha yüksek verim alınmaktadır. Verim artışının yanında zeytinin üretiminden tüketimine kadar her aşamada maliyetleri düşüren, yenilikçi fikirler üreten ve kaliteyi artıran gelişmeleri sağlamak amacıyla araştırma enstitüsü müdürlüklerimiz tarafından Ar-Ge faaliyetleri yürütülmektedir. Son 10 yılda yapılan ıslah çalışmaları sonucunda verim ve kalitesi yüksek 8 yeni çeşit geliştirilmiştir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı Bakanlığımız Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı zeytin üreticilerimize; Zeytinyağı Fark Ödemesi Desteği, Dane Zeytin Fark Ödemesi Desteği, Geleneksel Zeytin Bahçelerinin Rehabilitasyonu Desteği, Mazot ve Gübre Desteği, Katı Organik ve Organomineral Gübre Desteği, Standart/Sertifikalı Fidan Kullanım Desteği, Organik Tarım Desteği, İyi Tarım Uygulamaları Desteği, Küçük Aile İşletmesi Desteği, Toprak Analizi Desteği, Biyoteknik Mücadele Desteği, TARSİM Poliçe Prim Desteği, Lisanslı depolarda muhafaza edilen zeytin ve zeytinyağında; Kira, Nakliye ve Analiz Desteği verilmektedir. Dış ticaret ve üretim miktarlarına ilişkin veriler düzenli olarak TÜİK'in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “Prina yağını zeytinyağı olarak pazarlayan firmalara ve ülkemizdeki zeytin üretimine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12355, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12355-prina-yagini-zeytinyagi-olarak-pazarlayan-firmalara-ve-ulkemizdeki-zeytin-uretimine-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/43f15b6d-5cc4-4c3d-af77-018f80358732 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.