# 0-17 yaş arasındaki çocukların günlük beslenmelerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12356 - **Veren:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 15 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 22 Temmuz 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/19fd9fce-95b9-4202-b649-018f807d679e - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12356-0-17-yas-arasindaki-cocuklarin-gunluk-beslenmelerine-iliskin > Lütfü Türkkan (İYİ Parti), 15 Mayıs 2024 tarihinde 7/12356 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 68 gün sonra, 22 Temmuz 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. Maddeleri gereğince T.C. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak k cevaplandırılmasını arz ederim. Kedi, Toplumun sağlıklı yaşaması ve ekonomik yönden gelişmesi onu oluşturan bireylerin sağlıklı olmasına bağlıdır. Yeterli ve dengeli beslenme sağlığın temelini oluşturmaktadır. Yetersiz ve dengesiz beslenme birçok hastalığın doğrudan sebebi olduğu gibi, birçok hastalığın da kolay yerleşmesinde ve ağır seyretmesinde önemli rol oynar. Bu durumun önüne geçilebilmesi için çocukluk çağından itibaren vatandaşlarımızın protein, mineral ve karbonhidrat açısından dengeli beslenmesi elzemdir. Bu açıdan beslenme konusu sadece vatandaşımızın karnını doyurması olarak görülmesinden daha çok, ülkemiz bireylerinin sağlıklı ve bedensel olarak gelişimini tamamlayabilmesi açısından da ele alınmalıdır. Yukarıdaki bilgiler çerçevesinde; I) TÜİK verilerine göre 0-17 yaş aralığındaki yaklaşık 23 milyon çocuk nüfusumuzun sadece yüzde günlük olarak 12,7'si et, tavuk ve balık tüketebilmektedir. Bu ortalamanın düşüklüğü Bakanlığınız tarafından sorun olarak görülmemekte midir? Bakanlığınız tarafında et, tavuk ve balık tüketiminin yaygınlaşması, ürün miktarının bollaştırılması ve herkes için erişilebilir olarak fiyatlandırılması noktasında hangi çalışmalar yürütülmektedir? Eğer bu yönde bir çalışma varsa neden netice alınamamaktadır? 2) Türkiye'de gelişim çağındaki çocuklarımızın, ülkemizde sebze üretimi yaygın olmasına karşın günlük olarak sadece yüzde 33'ünün sebze tüketebilmesinin sebebi nedir? Neden Türkiye gibi verimli topraklarda yaşayan çocuklarımızın neredeyse 3'te 2'si sebze tüketememekte, sebzeye erişememektedir? 3) Ülkemizdeki çocukların sofralarda sadece yüzde 10'u kuru bakliyatı günlük olarak tüketebilmektedir. Yokluk çeken Afrika ülkeleri seviyesindeki bu miktara karşılık, çocuklarımızın yüzde 62,4'ü günlük porsiyonlarında ekmek ve makarna gibi tahıl ürünleri tüketmektedir. Aradaki tüketim farkını Bakanlığınız nasıl açıklamaktadır? 4) Yukarıda belirtilen besin gruplarının yüzdelerine bakıldığında Bakanlığınız tarafından Türkiye bir tarım ülkesi olarak nasıl nitelendirilmektedir? 5) Çocukların yetersiz geliştiğini ve sağlıksız yetiştiğini gösteren TÜİK rakamlarına bakıldığında bu durumun önüne geçebilmek için sağlıklı ve besleyici tarımsal ürünlere vatandaşın erişimini kolaylaştırmak adına herhangi bir programınız bulunmakta mıdır? Bulunmamaktaysa Bakanlığınız olarak görev ihmali söz konusu mudur? Bu durum Bakanlığınızca nasıl izah edilmektedir? €-posta: lutfuturkkan &tbmm. govtr Adres: Halkla İlişkiler Binası 2. Kat Oda No: F219 TBMM-Çankaya/ANKARA ## Bakanlığın cevabı Tarım ve hayvancılıkta sürdürülebilirliğin sağlanması, geliştirilmesi, verimliliğin artırılması, üreticinin korunması, piyasalarda istikrarın sağlanarak tüketicinin yeterli ve sağlıklı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almakta olup bu çerçevede çiftçilere destekleme ödemeleri yapılmaktadır. Tarımsal hasılada dünyanın ilk 10 tarım ülkesinden biri olan Türkiye 31 milyar dolar tarım ve gıda ürünleri ihracatı ile net ihracatçı konumundadır. Bitkisel üretimde 2002 yılında 58 milyon ton olan tahıllar ve diğer bitkisel ürünler üretim miktarı 2023 yılında 9037 artışla 79,4 milyon tona, 2002 yılında 25,8 milyon ton olan sebze üretim miktarı 2023 yılında 9623 artışla 31,8 milyon tona ve 2002 yılında 14,2 milyon ton olan meyve üretim miktarı 2023 yılında "093 artışla 27,4 milyon tona ulaşmıştır. Ülkemiz; fındık, ayva, kiraz, incir, keçiboynuzu ve kayısı üretiminde dünyada birinci sıradadır. Bakla (taze), bezelye (taze), biber, domates, havuç, hıyar, kavun, karpuz, patlıcan, pırasa, limon, mandalina, portakal, altıntop, çilek, dut, nar, kestane, Antep fıstığı, üzüm, elma, armut, ayva, şeftali, erik, vişne ve kiraz gibi pek çok üründe de yeterlilik oranları 0100'ün üzerindedir. Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO) 2022 yılı verilerine göre; dünya bitkisel ürünler üretiminde 12'nci, sebze üretiminde 4'üncü ve meyve üretiminde dünyada 6'ncı sıradadır. 2023 yılında 2.384.047 ton kırmızı et, 2,3 milyon ton tavuk eti, 21.481.567 ton süt ve 20,6 milyar adet yumurta üretimi gerçekleşmiştir. Küçükbaş hayvanlar için uygulanan sürü yenileme desteği ile kuzu ve oğlakların sürüye katılarak üst düzeyde sürü büyüklüğüne ulaşması, anaç koyun keçi desteklemeleriyle anaç hayvanların sürüde tutulması sonucunda küçükbaş hayvan sayısının ve kırmızı et üretiminde küçükbaş hayvan payının artırılması hedeflenmektedir. Yetiştiricilere, besilik erkek sığır, hastalıktan ari işletme, onaylı süt çiftliği, atık ve sözleşmeli besicilik konularında destekleme ödemeleri yapılmaktadır. Buzağı desteklemelerinde ön koşul olan programlı aşı uygulamalarıyla hayvan hastalıklarıyla mücadele, buzağı kayıplarının önlenmesi dolayısı ile büyükbaş hayvan varlığında artışın sağlanması, suni tohumlama uygulamalarıyla üremeye bağlı hastalıkların önlenmesi hedeflenirken, yürütülen soy kütüğü çalışmaları ile yüksek et, süt ve dol verimine sahip damızlık sığır ırklarının artırılması, ülkesel düzeyde et ve süt ihtiyacının temini hedeflenmektedir. Kırmızı et piyasası, Bakanlığımızca güncel olarak takip edilmekte yetiştiricilerin veya tüketicilerin aleyhine oluşabilecek durumlarda, et piyasasının düzenlenmesi ve üretimin sürdürülebilirliğinin sağlanması için gerekli müdahaleler anında yapılmaktadır. Su ürünleri üretiminin artırılmasına yönelik çalışmalar sonucunda su ürünleri yetiştiricilik üretim miktarı 2002 yılında 61 bin tondan 2023 yılında 90808 artışla 553 bin 862 tona ulaşmıştır. Sucul biyoçeşitliliğin korunması ve geliştirilmesi, su kaynakların verimliliğin artırılması, istihdama katkı sağlanması, yerel imkânlarla sağlıklı, kaliteli ve ucuz protein kaynağı olan balık arzının artırılması amacıyla su kaynaklarına her yıl düzenli olarak yavru balık bırakılmaktadır. Balık tüketiminin arttırılmasına yönelik olarak; kamu spotu, sosyal medya ve okullarda farkındalık çalışmaları yürütülmektedir. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 13'üncü maddesinde yapılan değişik ile sözleşmeli üretimin geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için yasal dayanak oluşturulmuş, bu kapsamda hazırlanan "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Sözleşmeli üretim; bitkisel üretim, hayvansal üretim ve su ürünleri sektörlerinde üretimle pazarlamanın birlikte düşünüldüğü bir model olması sebebiyle üreticiye fiyat ve pazar garantisi vererek ürün arzında süreklilik sağlanmasında, sanayicinin ham madde ihtiyacını kesintisiz ve istenen nitelikte temin etmesinde ve arz güvenliğimizin sağlamasında önemli katkılar sağlayacaktır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Lütfü Türkkan (İYİ Parti, Kocaeli). “0-17 yaş arasındaki çocukların günlük beslenmelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12356, 15 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12356-0-17-yas-arasindaki-cocuklarin-gunluk-beslenmelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/19fd9fce-95b9-4202-b649-018f807d679e Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.