# Doğurganlık hızının düşmesinin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12587 - **Veren:** Zeynel Emre (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 23 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 19 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/718f8dce-43f5-4226-abf4-018fa5999c42 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12587-dogurganlik-hizinin-dusmesinin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin > Zeynel Emre (CHP), 23 Mayıs 2024 tarihinde 7/12587 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 119 gün sonra, 19 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. > Zeynel Emre İstanbul Milletvekili Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 20 Mayıs 2024 tarihinde gerçekleştirilen Cumhurbaşkanlığı Kabine Toplantısı sonrasında yaptığı açıklamada, Türkiye İstatistik Kurumu'nun (TÜİK) 2023 yılı doğum istatistiklerini aktararak, 2001 yılında 2,38 olan doğurganlık hızının 2023 yılında 1,51'e gerilediğine; nüfusun kendini yenileme eşiği olan 2,1 seviyesinin altına düşüldüğüne dikkat çekmiş ve "Bu Türkiye açıdan varoluşsal bir tehdittir, bir felakettir" demiştir. Bu bağlamda; 1. ) Doğurganlık hızının 2,38'den 1,51'e gerilediği AKP'nin iktidarda olduğu son 22 yılda, Recep Tayyip Erdoğan'ın hem başbakan hem de cumhurbaşkanı olarak seçim meydanlarında ve şahitlik yaptığı nikahlarda üç çocuk telkinin dışında Bakanlık olarak hangi önlemleri aldınız? 2. ) Doğurganlık hızının daha da düşmemesi için işe yaramadığı görülen telkin ve tavsiyelerin haricinde gelecekte ne tür tedbirler almayı düşünüyorsunuz? 3. ) Evlenme oranlarında aynı dönemde önemli bir değişim olmamasına rağmen doğum oranının düşmesini Cumhurbaşkanı'ınız gibi sizde kötü yönetim-gençlerin geleceklerinden endişe etmeleri v.b. konulara mı dayandırıyorsunuz? 4. ) Son 5 yılda Türkiye'deki mültecilerin doğum oranları nedir? Mültecilerin doğum oranlarının çok yüksek olması Türkiye için bir tehlike midir? Bu konuda önlem almayı düşünüyor musunuz? ## Bakanlığın cevabı İlgi (o : 07.06.2024 tarihli ve 1440481 sayılı yazınız. İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/12587 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan İstanbul Milletvekili Sayın Zeynel EMRE'ye Ait 7/12587 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Bakanlığımız koordinesinde ilgili tüm paydaşların katılımıyla 2024 — 2028 yıllarını kapsayan "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planı" hazırlanmış ve konu hakkında Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 15.05.2024 tarihinde yayımlanmıştır. Söz konusu Vizyon Belgesi ve Eylem Planında, dinamik nüfus yapısının korunması noktasında birçok faaliyete yer verilmiş olup "Küresel Riskler ve Demografik Dönüşüm Karşısında Ailenin Korunması" 5 temel amaçtan biri olarak ele alınmış ve bu amaç altında "Dinamik Nüfus Yapısı İle Aile ve Evlilik Kurumunun Korunması" stratejik hedef olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte Bakanlığımız koordinasyonunda 2024-2028 yıllarını kapsayacak şekilde ilgili tüm kurum ve kuruluşların görüş ve önerileri çerçevesinde kapsayıcı bir yaklaşımla hazırlanan "Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı" 8 Mart 2024 Dünya Kadınlar Gününde kamuoyuna duyurulmuştur. Eylem planının temel politika eksenleri; Eğitim, Sağlık, Ekonomi, Liderlik ve Karar Alma Mekanizmalarına Katılım, Çevre ve İklim Değişikliği olarak belirlenmiştir. Planda; beş temel politika eksenine ilişkin "5 Temel Amaç", "20 Strateji", "83 Faaliyet" yer almaktadır. Kadının Güçlenmesi Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nda yer alan politika eksenleri altında ele alınmak üzere kesişen politika alanları belirlenmiş ve bunlar da "Özel Politika Gerektiren Gruplar" ile "Kesişen Çalışma Alanları" olarak iki alt başlıkta ele alınmıştır. "Özel Politika Gerektiren Gruplar" hem de "Kesişen Çalışma Alanları" Strateji Belgesi ve Eylem Planı'nın genelinde temel amaç, strateji ve faaliyetlerin oluşturulmasında dikkate alınmıştır. Kesişen çalışma alanlarından biri de "ailenin güçlenmesi" olarak belirlenmiştir. Bununla birlikte Sağlık alanında "Kadınlar ve kız çocuklarının tüm yaş grupları ve farklılaşan ihtiyaçlarını gözeten kapsamlı ve bütüncül sağlık hizmeti sunmak"? temel amacı doğrultusunda; e Kadın sağlığı alanında veri üretimi, nicelik ve nitelik araştırmalar ile analiz çalışmalarının yaygınlaştırılması, e Kadın ve kız çocuklarına yönelik kapsamlı ve bütüncül sağlık hizmetlerinin güçlendirilmesi, "e Sağlık alanında çalışanların kadının güçlenmesi programları kapsamında bilgi ve farkındalıklarının artırılması, e Kadınlarda sağlık bilinci ve sağlıklı yaşam alışkanlıklarının geliştirilmesi, e Toplumda her yaş grubunda kadın sağlığı konusunda bilgi ve farkındalık düzeyinin artırılması hedeflenmektedir. Diğer taraftan Bakanlığımız tarafından sunulan eğitim ve danışmanlık hizmetleri koruyucu ve önleyici bir hizmet modeli olarak sorunlar ortaya çıkmadan ailelerin bu alanlarda desteklenmesi, bilinçlendirilmesi ve farkındalıklarının artırılmasında önemli bir mekanizmadır. 81 ilde Bakanlığımız İl Müdürlükleri ve Sosyal Hizmet Merkezlerimizde uzman personelimiz aracılığı ile aile eğitimleri, evlilik öncesi eğitimler ve aile danışmanlığı hizmetleri vatandaşlarımıza ücretsiz olarak sunulmaktadır. Evlenecek Gençlerin Desteklenmesi Projesi ile yeni evlenecek gençlerin evlilik süreçlerinde ihtiyaç duyacakları ekonomik destek ile evlilikte karşılaşabilecekleri olası iletişim sorunlarına yönelik danışmanlık ve eğitim programlarının sunulması amaçlanmaktadır. Proje kapsamında başvurusu onaylanan çiftlere 48 ay vadeli, 2 yıl geri ödemesiz, 150.000 TL tutarında faizsiz kredi desteği sunulmasının yanı sıra evlilik öncesi ve sonrası eğitim ve danışmanlık hizmetleri sağlanacaktır. Proje kapsamında başvurular 15.02.2024 tarihi itibariyle alınmaya başlanmıştır. Projenin pilot uygulaması deprem illerinden Adıyaman, Gaziantep (Sadece İslahiye ve Nurdağı ilçeleri), Hatay, Kahramanmaraş ve Malatya illerinde gerçekleştirilmektedir. Aile ve Gençlik Fonu'na bugüne kadar 12.132 çift başvurmuş, 4.814 çifte evlilik öncesi eğitim veya aile danışmanlığı hizmeti sunulmuştur. Eğitim/danışmanlık hizmetlerine katılan ve resmi nikâhı gerçekleşen 3.963 çifte kredi ödemeleri gerçekleştirilmiştir. Aile ve Gençlik Fonu Projesinde yeni bir aşamaya geçilmiş olup TÜİK verilerine göre doğurganlık hızının en düşük olduğu Karabük, Bartın ve Zonguldak illeri dahil edilmiş ve başvurular oalınmaya başlanmıştır. Projede uygulama sonrasında gerçekleştirilecek değerlendirmeler ile kademeli olarak ulusal düzeyde yaygınlaştırılmasına yönelik çalışmalar devam edecektir. i Ayrıca, ailenin bütünlüğünün korunması, güçlendirilmesi, doğurganlığın artırılması, aile yapısını ve değerlerini tehdit eden faktörlerin tespit edilerek önlenmesi, sosyal sorunların çözümü ve veriye dayalı politika oluşturulması amacıyla çeşitli sosyal araştırmalar da gerçekleştirmektedir. Evlenme, boşanma, ilk evlenme yaşı, toplam doğurganlık hızı ve benzeri istatistikler hem birbiriyle hem de diğer faktörlerle etkileşim içerisinde olup, söz konusu demografik veriler düzenli aralıklarla TÜİK tarafından açıklanmaktadır. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Zeynel Emre (CHP, İstanbul). “Doğurganlık hızının düşmesinin önlenmesi için alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12587, 23 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12587-dogurganlik-hizinin-dusmesinin-onlenmesi-icin-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/718f8dce-43f5-4226-abf4-018fa5999c42 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.