# Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı kurulmasına dair kanun teklifine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/12605
- **Veren:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır)
- **Muhatap:** Dışişleri Bakanlığı (Hakan Fidan)
- **Veriliş tarihi:** 27 Mayıs 2024
- **Durum:** Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0a32a4da-0b73-4b12-90aa-018fbe47d3f8
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12605-disisleri-teskilatini-guclendirme-vakfi-kurulmasina-dair-kanun-teklifine-iliskin

> Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 27 Mayıs 2024 tarihinde 7/12605 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Dışişleri Bakanlığı. Cevaplanmadı (TBMM: “Cevaplanmadığı Gelen Kağıtlarda İlan Edildi”).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın, Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu'nda kabul edilen Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı kurulmasına ilişkin kanun teklifi Dışişleri Bakanlığı'nın çalışma ve yetki alanında bulunan bazı faaliyet ve uygulamaların kurulacak olan vakfa da tanınmasını içermektedir. Kanun teklifinde yer alan maddelerde, kurulması ön görülen vâkıfa, bağış alma, yurtdışında eğitim kurumları açma, taşınmaz mal satın alma, faaliyetlerinden (seminer, konferans vb.) kar elde etme gibi geniş yetkiler verilmektedir.

Söz konusu vakfın kurulması, sadece Dışişleri Bakanlığı'nın görev ve sorumluluklarını (diğer bir tabirle devlet yükümlülüklerini) almakla kalmamakta aynı zamanda Türkiye'de artan yolsuzluk ve şeffaflık sorununu göz önünde bulundurduğumuzda ciddi boşluklar barındırmaktadır.

Bu bağlamda:

1. Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı Kurulmasına İlişkin Kanun Teklifi neden Dışişleri Komisyonunda görüşülmemiştir?

2. Kurulması planlanan vakfın faaliyet alanlarından birini hali hazırda Dışişleri Bakanlığı'na bağlı Diplomasi Akademisi yapmaktayken söz konusu vakfa neden gerek duyulmuştur? Bu durum 17 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe giren Kamuda Tasarruf Genelgesine aykırı değil midir?

3. Vakfa ilerleyen zamanlarda vergi muafiyeti getirilmesi planlanmakta mıdır?

4. Dışişleri Bakanlığı'nın uluslararası ticaretteki görev ve yetkileri, bünyesinde bulundurduğu Dış Ekonomik İlişkiler Kurulu'nun dış ticaretteki etki gücü göz önünde bulundurulduğunda; vakıfın, ihracat yapan çok sayıda şirketin vergi vermek yerine, vakfa "bağışta" bulunarak vergi kaçırma, yolsuzluk gibi olası suçlara kapı aralamaması için alınan bir tedbir var mıdır?

5. Teklife göre kurulması amaçlanan vakfın yapısı "Mütevelli heyeti, Yönetim Kurulu ve Denetleme Kurulu" olarak belirlenecektir ve teklifte "Vakfın Organları" kısmındaki maddeler değerlendirildiğinde, faaliyet, harcama ve gelir elde etme konusundaki karar ve denetleme mekanizması tamamen atanmış bakanlıkların inisiyatifine terkedilmiş durumdadır. Buradan hareketle vakıf personelleri hangi objektif kriterlerle alınacaktır? . Teklifte Denetleme Kurulu'nun Dışişleri ve Maliye Bakanlığı personelleri tarafından atanması vurgusu yapılmaktadır. Parlamentodan onayı istenen vakfın denetimi yine parlamentoda ilgili komisyonlar tarafından tamamen denetime açık olacak mıdır?

Teklifin Madde Gerekçeleri Kısmındaki 6ncı Maddede (Vize aracılık hizmet gelirlerinden genel bütçeye aktarılacak pay düşüldükten sonra kalan kısmından vakfa aktarılacak tutarlar ve diğer her türlü gelirler olarak düzenlenmektedir) yer alan "aracılık hizmeti"nin kapsamı ve amacı nedir? Söz konusu madde ile vakıf tarafından muhalif olan siyasetçi, gazeteci, sanatçı, öğrenci, iş insanı gibi geniş bir kitlenin yurtdışına çıkıp faaliyet yürütmesinin de engellenebileceği iddiası doğru mudur?

---

**Kaynak gösterme:** Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Dışişleri Teşkilatını Güçlendirme Vakfı kurulmasına dair kanun teklifine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12605, 27 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12605-disisleri-teskilatini-guclendirme-vakfi-kurulmasina-dair-kanun-teklifine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0a32a4da-0b73-4b12-90aa-018fbe47d3f8

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.