# 2023-2024 yıllarında Artvin, Rize ve Trabzon illerinde verilen taş ocağı ve maden arama ruhsatı sayısına ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/12607
- **Veren:** Tahsin Ocaklı (CHP, Rize)
- **Muhatap:** Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Alparslan Bayraktar)
- **Veriliş tarihi:** 23 Mayıs 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 23 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3757c280-c7e3-44d6-a508-018fa6b835d0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12607-2023-2024-yillarinda-artvin-rize-ve-trabzon-illerinde-verilen-tas-ocagi-ve-maden-arama-ru

> Tahsin Ocaklı (CHP), 23 Mayıs 2024 tarihinde 7/12607 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 61 gün sonra, 23 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Sn. Alparslan

Bayraktar tarafından cevaplandırılmasını arz ederim. 21.05.2024

Tahsin Oc

Rize Mill&tv

Tertemiz havası, berrak akan dereleri, olağanüstü güzellikte yaylaları, dağları, endemik ormanları, flora ve fauna çeşitliliği ile turizm cenneti olan Doğu

Karadeniz Bölgesi, HES inşaatları, taş ocakları ve maden ocaklarının yol açtığı tahribat ile karşı karşıyadır.

Bakanlığınıza bağlı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü'nün web sayfasında misyonun, "Tabii kaynakların aranması, araştırılması ve bunların çevreye duyarlı, kamu yararı gözetilerek işletilmesi için çalışmalar yapmak ve ülke ekonomisine kazandırmak" olduğu belirtilmektedir.

Yine Bakanlığınız kaynaklarından edinilen bilgiye göre; 2022 yılında ülke genelinde Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden İşleri Genel Müdürlüğünce 5.039 adedi arama, 9.949 adedi işletme ruhsatı olmak üzere toplam 14.998 adet maden ruhsatı verilmiştir. Madencilik ve taş ocakçılığının GSYH içindeki payı ise 2022 yılında © 1,36 olarak gerçekleşmiştir.

Ruhsatlandırma aşamasında gerekli olan Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) Raporu olmaksızın, Valiliklerin "ÇED Gerekli Değil" kararı ile birçok ruhsat verildiği bilinmektedir. Bu durum, çevreye duyarlı ve kamu yararı gözetmesi gereken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın misyonu ile çelişmektedir. Vatandaşlar, siyasi iktidara yakınlığı ile bilinen şirketlerin başvurularının hızla sonuçlandırılması ve çevresel etki değerlendirmesi yapılmaksızın bu şirketlere ruhsat verilmesi için siyasi talimatla "ÇED Gerekli Değil" kararları verildiğini ifade etmektedir. Bu iddiaları doğrulayacak nitelikteki haberlere de medya organlarında rastlanmaktadır. Ayrıca, geçtiğimiz aylarda Erzincan İliç'teki altın madeninde meydana gelen patlamada kaybolan ve halen bulunamayan işçilerin çalıştığı Anagold Madencilik Şirketinin Doğu Karadeniz'de yeni maden ruhsatı başvuruları olduğu iddia edilmektedir.

Bu çerçeveden;

1. 2023 ve 2024 yıllarında Artvin, Rize ve Trabzon il sınırları dâhilinde verilen taş ocağı ile maden arama ruhsatı sayısı kaçtır?

2. Bu ruhsatların ihtiva ettiği alanların iller (Artvin, Rize ve Trabzon) ve ilçeler bazında yüzölçümlerine oranı ne kadardır?

3. Artvin, Rize ve Trabzon il sınırlarında faaliyet gösteren taş ocakları ile maden arama tesislerinin 2022 ve 2023 yıllarında toplam GSYH'ye oranı ne kadar olmuştur?

4. Söz konusu ruhsatların kaç tanesi "ÇED Gerekli Değil" kararına istinaden verilmiştir?

5. Çevreye duyarlı ve kamu yararı gözetmesi gereken Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın, Valiliklerce alınan "ÇED Gerekli Değil" kararlarına dayanarak şirketlere taş ocağı ve maden arama ruhsatları dağıtması, Bakanlığın misyonu ile çelişmekte değil midir?

6. Ruhsat başvurusu yapan şirketlere ruhsatların çabucak verilmesi için siyasi talimatlarla Valiliklere "ÇED Gerekli Değil" kararları aldırıldığı şeklindeki iddialar doğru mudur?

7. Taş ocağı ve maden arama tesislerinin ruhsata uygunluk denetimleri hangi kurumlar tarafından ne sıklıkta yapılmaktadır? Ülke genelinde ve bahse konu illerde (Artvin, Rize, Trabzon) ruhsata aykırılık nedeniyle kapatılan taş ocağı ve maden arama tesisi sayısı kaçtır?

8. Erzincan İliç'teki faciaya neden olan şirketin Doğu Karadeniz'de yeni ruhsat başvurusu olduğu iddiaları doğru mudur? Bu nasıl mümkün olabilmektedir?

## Bakanlığın cevabı

282 7-12607

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Bakanlığımıza gönderilen soru önergelerinin cevaplandırılması sürecinde TBMM'ye doğru, güncel ve detaydan arındırılmış net bilgiler arz edilmesi hususlarına dikkat edilmekte, bu çerçevede dinamik bir yapı arz eden ve bu yönleri sebebiyle de sürekli olarak yenilenmesi gereken verilerin en güncel hali, ilgili kurum/kuruluşlarımızın internet adreslerinde yayımlanmaktadır.

Bu çerçevede madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibariyle ruhsat müracaatları sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, denetlenen saha sayıları gibi Odetaylı bilgilere OMaden ve Petrol ( İşleri (oOGenel oMüdürlüğü (MAPEG)'nün https://Www.mapeg.gov.tr/ internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.

Artvin, Rize ve Trabzon illerimizde 2023 ve 2024 yıllarında bulunan maden arama ruhsat sayıları aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

2023 2024 (Haziran) GRUBU | GRUP | GRUBU | GRUP

Artvin - 45 - 45 Rize - 5 - 7 Trabzon 1 12 2 13 TOPLAM 1 62 2 65

Maden sahalarında madencilik faaliyetinin başlayabilmesi için ruhsat sahipleri tarafından izin alanına yönelik olarak Maden Kanunu'nun 7'nci maddesinde belirtilen; mülkiyet izninin (orman/mera/tapulu arazi vb.), ÇED Belgesi'nin, İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı'nın ve ilgili Bakanlık/Kurumlardan alınması zorunlu olan diğer tüm izinlerin (Sit, Milli Parklar, Turizm Bölgeleri Alanları ve Merkezleri ile Kültür ve Turizm Koruma ve Gelişim Bölgeleri ve duyarlı bölgeler için vb.) tamamlanması gerekmektedir. Bahse konu izinlerin alınması sürecinde de yapılacak olan madencilik faaliyetinin çevreye olan etkileri yerel halkla beraber ilgili kurumlarca etraflıca değerlendirilmekte olup, bu izinlerini tamamlayamayan hiçbir ocağın açılmasına Bakanlığımızca müsaade edilmemektedir. Bununla birlikte madencilik faaliyetleri tamamlanan alanlara ilişkin olarak farklı rehabilitasyon uygulamaları gerçekleştirilmekte olup, MAPEG tarafından Türkiye Geneli Rehabilite Edilmiş Sahalar ile Madencilik Sosyal Sorumluluk Çalışmalarının Tespiti Projesi (TÜRMES) hayata geçirilmiştir. Proje kapsamında, rehabilite edilmiş ve edilmekte olan maden sahaları görüntülenerek envanter oluşturulmaktadır.

Artvin, Rize ve Trabzon illerimizde 2023 yılında madencilik faaliyetlerine konu olan işletme izinli sahaların toplam alanının yüzey alanına oranı aşağıdaki tabloda yer almaktadır.

İL İl Yüzey Alanı | Mevcut İşletme İzni Toplam İşletme İzni (Ha) Olan Sahaların Alanı | Alanının İlin Yüzey Alanına (Ha) Oranı (o) Artvin 739.300 8.229,35 III Rize 383.500 569,94 0,15

Trabzon 462.800 1.896,67 0,41

YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN CEVAPLAR (| PONEM ; ESASNO

28-2 7-12607

3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 24 ay, az riskli ruhsatlar 12 ay, riskli ruhsatlar 6 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 3 ayda bir periyodik olarak MAPEG tarafından denetlenmektedir. Denetimler gerçekleştirildikten sonra tespit edilen hususlar ile ilgili olarak maden mevzuatı kapsamında işlemler tesis edilerek ruhsat sahiplerine, ilgili Valiliklere ve Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına bilgilendirme yapılmaktadır.

Erzincan ilimizin İliç ilçesinde faaliyet gösteren şirketin Doğu Karadeniz illerimizde herhangi bir ruhsat veya ihale başvurusu bulunmamaktadır.

Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Tahsin Ocaklı (CHP, Rize). “2023-2024 yıllarında Artvin, Rize ve Trabzon illerinde verilen taş ocağı ve maden arama ruhsatı sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12607, 23 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12607-2023-2024-yillarinda-artvin-rize-ve-trabzon-illerinde-verilen-tas-ocagi-ve-maden-arama-ru (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3757c280-c7e3-44d6-a508-018fa6b835d0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
