# Kurupelit Yat Limanında gerçekleştirilen bir projeye ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/12696
- **Veren:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 4 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 273 gün sonra, 4 Mart 2025)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9aa7e4e-b9b1-4802-9ba3-018fe35393a0
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12696-kurupelit-yat-limaninda-gerceklestirilen-bir-projeye-iliskin

> Erhan Usta (İYİ Parti), 4 Haziran 2024 tarihinde 7/12696 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 273 gün sonra, 4 Mart 2025).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96 ncı maddeleri gereğince T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından o —— Samsun Milletvekili IYİ Ekonomi Politikaları Başkanı yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Samsun'un Atakum ilçesinde bulunan Kurupelit Yat Limanında yapılan dalgakıran sonrasında zamanla belirgin ölçüde kıyı erozyonu oluştuğu görülmektedir.

T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 22 Mayıs 2024 tarihinde askıya çıktığı Kurupelit Yat Limanı İmar Planı Değişikliği İlanı, kamuoyunda geniş yer bulmuştur. Buna göre, Liman içinin tamamen dolgu malzemesi ile doldurulması ve dalgakıran yapısının 500 metre uzatılması yerel otoriteler tarafından çözüm önerisi olarak sunulmuştur. Bu çözüm toplumda ve konuyla alakalı araştırma yapan ODTÜ'lü akademisyenlerde karşılık bulmamıştır.

Doldurulacak yat limanının dolgu alanı üzerinde nasıl bir yapılaşmaya gidileceği de ayrıca merak konusudur. Bu durum mevcutta sahile komşu olan ev ve işyeri sahiplerinde ciddi bir tedirginliğe neden olmuştur.

Konuyla alakalı Ortadoğu Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri; Dr. Hasan Gökhan Güler, Dr. Gülizar Özyurt Tarakcıoğlu, Dr. Işıkhan Güler, Dr. Cüneyt Baykal, Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, Prof. Dr. Ayşen Ergin; İnşaat Mühendisi ve Doktora Öğrencileri Barış Ufuk Şentürk ve Yağız Arda Çiçek (KU Leuven) tarafından kapsamlı bir rapor hazırlamıştır.

Rapora göre; Kurupelit Yat Limanı'ndaki kıyı şeridi değişimi sorunu için sunulan çözüm önerisinin, durumu düzeltmekten ziyade daha da kötü sonuçlara yol açacağı öngörülmüştür. Önerilen çözümün imalat maliyeti ve olası kötü senaryoların doğaya ve kıyı kenarındaki yapılara verdiği zarar düşünüldüğünde alternatif çözümlerin araştırılması, daha detaylı sayısal modelleme çalışmalarının yapılması gereklidir.

Bu raporun sonuç bölümü şu şekildedir:

Bu çalışmada, Atakum/Samsun yöresinde bulunan Kurupelit Yat Limanı'ndaki mevcut dalgakıran yapısından kaynaklanan kıyı şeridi değişimini engellemek için düşünülen liman içini dolgu ıfalzemesi ile kaplama ve dalgakıran yapısını 500 metre uzatma önerisinin kıyı şeridine olası etkileri incelenmiştir. Çalışmada CSIM kum taşınım modeli ve ShorelineS kum taşınımı modeli kullanılmıştır. Öncelikle sayısal modellerin çözdüğü denklemlerde bulunan kalibrasyon parametrelerini (K, b) saptamak amacıyla 2009-2021 yılları arasında oluşan kıyı şeridi değişimi belirlenmiş, sonrasında ise sayısal modeller bu kıyı şeridi değişimine benzer sonuçlar verene kadar kalibrasyon parametreleri değiştirilmiştir. Sonuç olarak bu parametrelerin değerleri K — 1.0 ve b-8.5 : 104 olarak bulunmuştur. Sonrasında ise liman içindeki alanın dolgu malzemesi ile kaplandığı ve mevcut dalgakıranın 500 metre uzatıldığı varsayılarak 2021-2040 yılları arasında kıyı şeridi değişimi sayısal modellenmiştir. Yapılan benzetim çalışmaları sonucunda iki model de benzer sonuçlar vermiş, dalgakıranın arka kısmında büyük miktarlarda birikme, kıyı boyunda ise ciddi erozyonlar gözlemlenmiştir. Ayrıca iki sayısal model de kritik bölgedeki erozyon miktarlarını benzer bulmuştur. Bu da iki modelin de benzer performansta çalıştığını ve uyumlu sonuç verdiğini göstermiştir. Bu çalışmada Kurupelit Yat Limanı'ndaki kıyı şeridi değişimi sorunu için sunulan çözüm önerisinin, durumu düzeltmekten ziyade daha da kötü sonuçlara yol açacağı öngörülmüştür. Önerilen çözümün imalat maliyeti ve olası kötü senaryoların doğaya ve kıyı kenarındaki yapılara verdiği zarar düşünüldüğünde alternatif çözümlerin araştırılması, daha detaylı sayısal modelleme çalışmalarının yapılması gereklidir.

Bu bağlamda;

I- Kurupelit Yat Limanında yapılacak olan doldurma projesi için hangi modellemeler kullanılmıştır?

2- Projenin uzun vadeli etkileri hakkında ne tür modelleme ve tahmin çalışmaları yapılmıştır? Bu çalışmalar hangi sonuçlara ulaşmıştır?

3- Yat Limanı doldurulduktan sonra, üzerinde nasıl bir yapılaşmaya gidilecektir?

4- Proje ile ilgili olarak yerel halkın ve özellikle sahile komşu olan ev ve işyeri sahiplerinin görüşleri ve endişeleri dikkate alınmış mıdır? Bu konuda yapılan halkla ilişkiler çalışmaları nelerdir?

5- Projeyle alakalı ilgili yerel meslek kuruluşlarından görüş alınmış mıdır?

6- Limanın dolgu malzemesi ile doldurulması ve dalgakıran yapısının uzatılması projesinin ekonomik analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa, maliyet-fayda analizi sonuçları nelerdir?

7- Projenin toplam maliyeti nedir? Bu maliyetin karşılanması için hangi finansman kaynakları kullanılacaktır? Ayrıca, olası ek maliyetler için bir bütçe ayrılmış mıdır?

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR

SORULAR

Samsun'un Atakum ilçesinde bulunan Kurupelit Yat Limanı'nda yapılan dalgakıran sonrasında zamanla belirgin ölçüde kıyı erozyonu oluştuğu görülmektedir.

T.C Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'nın 22 Mayıs 2024 tarihinde askıya çıktığı Kurupelit Yat Limanı İmar Planı Değişikliği ilanı, kamuoyunda geniş yer bulmuştur. Buna göre, Liman içinin tamamen dolgu malzemesi ile doldurulması ve dalgakıran yapısının 500 metre uzatılması yerel otoriteler tarafından çözüm önerisi olarak sunulmuştur. Bu çözüm toplumda ve konuyla alakalı araştırma yapan ODTÜ'lü akademisyenlerde karşılık bulmamıştır.

Doldurulacak yat limanının dolgu alanı üzerinde nasıl bir yapılaşmaya gidileceği de ayrıca merak konusudur. Bu durum mevcutta sahile komşu olan ev ve işyeri sahiplerinde ciddi bir tedirginliğe neden olmuştur.

Konuyla alakalı Ortadoğu Teknik Üniversitesi öğretim üyeleri, Dr. Hasan Gökhan Güler, Dr. Gülizar Özyurt Tarakcıoğlu, Dr. Işıkhan Güler, Dr. Cüneyt Baykal, Prof. Dr. Ahmet Cevdet Yalçıner, Prof.Dr. Ayşen Ergin, İnşaat Mühendisi ve Doktora Öğrencileri Barış Ufuk Şentürk ve Yağız Arda Çiçek (KU Leuven) tarafından kapsamlı bir rapor hazırlamıştır.

Rapora göre, Kurupelit Yat Limanı'ndaki kıyı şeridi değişimi sorunu için sunulan çözüm önerisinin, durumu düzeltmekten ziyade daha da kötü sonuçlara yol açacağı öngörülmüştür Önerilen çözümün imalat maliyeti ve olası kötü senaryoların doğaya ve kıyı kenarındaki yapılara verdiği zarar düşünüldüğünde alternatif çözümlerin araştırılması, daha detaylı sayısal modelleme çalışmalarının yapılması gereklidir.

Bu raporun sonuç bölümü şu şekildedir:

Bu çalışmada, Atakum / Samsun yöresinde bulunan Kurupelit Yat Limanı'ndaki mevcut dalgakıran yapısından kaynaklanan kıyı şeridi değişimini engellemek için düşünülen liman içini dolgu malzemesi ile kaplama ve dalgakıran yapısını 500 metre uzatma önerisinin kıyı şeridine olası etkileri incelenmiştir. Çalışmada CSIM kum taşınım modeli ve ShorelineS kum taşınımı modeli kullanılmıştır. Öncelikle sayısal modellerin çözdüğü denklemlerde bulunan kalibrasyon parametrelerini (K, b) saptamak amacıyla 2009-2021 yılları arasında oluşan kıyı şeridi değişimi belirlenmiş, sonrasında ise sayısal modeller bu kıyı şeridi değişimine benzer sonuçlar verene kadar kalibrasyon parametreleri değiştirilmiştir. Sonuç olarak bu parametrelerin değerleri K -1.0ve 6 -8.5* 104 olarak bulunmuştur. Sonrasında ise liman içindeki alanın dolgu malzemesi ile kaplandığı ve mevcut dalgakıranın 500 metre uzatıldığı varsayılarak 2021-2040 yılları arasında kıyı şeridi değişimi sayısal modellenmiştir. Yapılan benzetim çalışmaları sonucunda iki model de benzer sonuçlar vermiş, dalgakıranın arka kısmında büyük miktarlarda birikme, kıyı boyunda ise ciddi erozyonlar gözlemlenmiştir. Ayrıca iki sayısal model de kritik bölgedeki erozyon miktarlarını benzer bulmuştur. Bu da iki modelin de benzer performansta çalıştığını ve uyumlu sonuç verdiğini göstermiştir. Bu çalışmada Kurupelit Yat Limanı'ndaki kıyı şeridi değişimi sorunu için sunulan çözüm önerisinin, durumu düzeltmekten ziyade daha da kötü sonuçlara yol açacağı öngörülmüştür. Önerilen çözümün imalat maliyeti ve olası kötü senaryoların doğaya ve kıyı kenarındaki yapılara verdiği zarar düşünüldüğünde alternatif çözümlerin araştırılması, daha detaylı sayısal modelleme çalışmalarının yapılması gereklidir.

Bu bağlamda;

I- Kurupelit Yat Limanı'nda yapılacak olan doldurma projesi için hangi modellemeler kullanılmıştır?

2- Projenin uzun vadeli etkileri hakkında ne tür modelleme ve tahmin çalışmaları yapılmıştır? Bu çalışmalar hangi sonuçlara ulaşmıştır?

3- Yat Limanı doldurulduktan sonra, üzerinde nasıl bir yapılaşmaya gidilecektir?

4- Proje ile ilgili olarak yerel halkın ve özellikle sahile komşu olanev ve işyeri sahiplerinin görüşleri ve endişeleri dikkate alınmış mıdır? Bu konuda yapılan halkla ilişkiler çalışmaları nelerdir?

• Projeyle alakalı ilgili yerel meslek kuruluşlarından görüş alınmış mıdır?

6- Limanın dolgu malzemesi ile doldurulması ve dalgakıran yapısının uzatılması projesinin ekonomik analizi yapılmış mıdır? Yapıldıysa, maliyet-fayda analizi sonuçları nelerdir?

7- Projenin toplam maliyeti nedir? Bu maliyetin karşılanması için hangi finansman kaynakları kullanılacaktır? Ayrıca, olası ek maliyetler için bir bütçe ayrılmış mıdır?

CEVAPLAR

Samsun Valiliği'nin ( Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) 03.07.2023 tarihli ve 6783776 sayılı yazısı ile; Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (IX. Bölge Müdürlüğü) tarafından hazırlattırılan Samsun İli Atakum İlçesi Kurupelit Yat Limanı amaçlı İmar Planı teklifi 3621 sayılı Kıyı Kanunu'nun 7. maddesi ve 06.07.2011 tarihli ve 27986 sayı ile Resmi Gazete'de yayımlanan Kıyı Yapı ve Tesislerinde Planlama ve Uygulama Sürecine İlişkin Tebliğ kapsamında değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza iletilmiştir.

Söz konusu teklifin değerlendirilmesine esas olmak üzere 06.10.2023 tarihli ve 7565732 sayılı yazımız ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Tersaneler ve Kıyı Yapıları Genel Müdürlüğü), (Karayolları Genel Müdürlüğü), (Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü) Tarım ve Orman Bakanlığı (Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü), Kültür ve Turizm Bakanlığı (Yatırım ve İşletmeler oGenel Müdürlüğü), Samsun Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Samsun İl Tarım Ve Orman Müdürlüğü Atakum Belediye Başkanlığı, Bakanlığımız Mekansal Planlama Genel Müdürlüğü Mekansal Stratejiler ve Çevre Düzeni Planları ODairesi OBaşkanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü, Milli Savunma Bakanlığı (Lojistik Genel Müdürlüğü), Samsun Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü (Milli Emlak Daire Başkanlığı), Tarım ve Orman Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü), Samsun Büyükşehir Belediye Başkanlığı görüşlerine sunulmuştur.

Söz konusu kurum görüşleri dikkate alınarak Samsun İli Atakum İlçesi Kurupelit "Yat Limanı" amaçlı 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı I sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 102 (4) maddesi ile 3621 Kıyı Kanunu'nun 7. maddesi uyarınca Bakanlığımızca onaylanmış ve söz konusu planların kesinleştiği hususu 29.07.2024 tarihli ve 10047966 sayılı yazımız ile ilgili kurum ve kuruluşlara bildirilmiştir.

Önergedeki diğer hususlara ilişkin bilgilerin Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı'ndan edinilmesinin uygun olacağı değerlendirilmektedir.

---

**Kaynak gösterme:** Erhan Usta (İYİ Parti, Samsun). “Kurupelit Yat Limanında gerçekleştirilen bir projeye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12696, 4 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12696-kurupelit-yat-limaninda-gerceklestirilen-bir-projeye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e9aa7e4e-b9b1-4802-9ba3-018fe35393a0

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
