# Yozgat 2 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12784 - **Veren:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak) - **Muhatap:** Adalet Bakanlığı (Yılmaz Tunç) - **Veriliş tarihi:** 30 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 138 gün sonra, 15 Ekim 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/33c43397-821e-4ea6-839a-018fce5a6c8c - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12784-yozgat-2-nolu-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-edilmedigi-iddiasina-i > Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti), 30 Mayıs 2024 tarihinde 7/12784 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 138 gün sonra, 15 Ekim 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 98*inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 30.05.2024. Kamuoyunda "infaz yakma" olarak bilinen mahpusların infaz süresini uzatan hukuksuz İdare ve Gözlem Kurulları kararlarına her gün bir yenisi eklenmektedir. Bunlardan biri de Yozgat 2 Nolu T Tipi Hapishanesinde bulunan Ali Şen'dir. İnfazının 4'üncü kez keyfi ve hukuksuz bir biçimde yakılması gerekçesi ile mahpusun ailesince tarafıma bir başvuru yapmıştır. Yapılan başvuruda; mahpusun 12/07/2023 yılında biten 30 yıllık infaz süresinin idare ve gözlem kurulu tarafından pişmanlık göstermesi ve itirafçı olması yönündeki dayatmaları kabul etmemesi nedeniyle 4'üncü kez uzatıldığı, son infaz uzatma kararının ise 16 Mayıs 2024 tarihli olduğu ve infaz değerlendirmesinin ise 22 Ağustos 2024 tarihine ertelendiği bilgisi paylaşılmıştır. Başvuruda, kurul karşısına çıkarılan Ali Şen'in yaşadıkları şu şekilde aktarılmıştır: "İnfazının...ertelenme sebebi, tutukluya dayatılan etkin pişmanlık ve itirafçı olmasını dayatmaktır. Bu dayatma sürecinde mahpus Ali Şen, tehdit, hakaret, baskı ve insanlık onuruna yaraşmayacak tutum ve söylemlere maruz kaldığını belirtmiştir. (Ali Şen'in belirttikleri; bizzat savcının mahkumun şahsına Ç | lc ON | ve daha ağza alınmayacak sinkaflı bir şekilde küfür etmiştir.) ..." Ayrıca başvuruda, diğer siyasi mahpuslarında cezaevi idaresi ve savcı tarafından aynı muamelelere maruz kaldıkları ifade edilmiştir. Devamla mahpusun mide fıtığı, behçet hastalığı, kalp rahatsızlığı, astım ve tansiyon gibi birçok rahatsızlığının ve hastalığının bulunduğunu ancak talep edilmesine rağmen mahpusun doktor raporlarının kendilerine ve mahpusa verilmediği belirtilmiştir. Belirtmek gerekir ki, mahpusun yargılama aşamasında kabul etmediği suçlamalar nedeniyle aldığı 30 yıllık hapis cezasının infazını doldurmasına rağmen pişmanlığa ve itirafçı olmaya zorlanmasının -ki hiçbir hal ve koşulda kabul edilemez bu durum- hukuki, vicdani ve mantıki bir izahı yoktur. Çünkü pişmanlık için ön koşul olarak kişi önce suçlamayı kabul etmelidir. Bu nedenle hiçbir zaman atılı suçu kabul etmediği belirtilen Ali Şen'in bu şekilde 4'üncü kez infazının uzatılması kabul edilemez olduğu gibi kuruldaki savcı hakkında mahpusa hakaret, küfür ve insanlık onuruna yakışmayan uygulamaları nedeniyle derhal işlem başlatılması gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Yozgat 2 Nolu T Tipi Hapishanesinde bulunan Ali Şen'in kurul savcısı tarafından pişmanlık ve itirafçılık dayatmasında bulunulduğu ve bunu kabul etmeyen mahpusun küfür-hakaret ve tehditlerle karşı karşıya kaldığı iddiaları hakkında adli ve idari soruşturma açılması konusunda bir girişimde bulunacak mısınız? 2. Ali Şen ve diğer mahpuslar hakkında karar vermek üzere toplanan kurul kimlerden oluşmaktadır? Meslekleri ve karar vermedeki yeterliliklerinin düzeyi nedir? 3. Kurul savcısınca mahpusa hangi sorular yöneltilmiştir? 4. Hasta mahpus Ali Şen'in doktor raporları talep edilmesine rağmen kendisine ve ailesine verilmemesinin gerekçesi nedir? 5. Üzerine atılı suçu hem yargılama aşamasında hem de 30 yıllık infaz süresi boyunca kabul etmeyen mahpus Ali Şen'e pişmanlık ve itirafçılık dayatılmış mıdır? İnfazı 4'üncü kez yakılan mahpusun, kurul kararlarında pişmanlık duymadığına yer verilmiş midir? 6. Türkiye hapishaneleri ilgili sivil toplum kuruluşları, hukuk dernekleri ve baroların denetimine açmayı düşünüyor musunuz? 7. Adalet Bakanı olarak sorumluluğunuzda bulunan Yozgat Hapishanesi'ni ziyaret etmeyi düşüyor usunuz? Bakanlığınız süresince kaç hapishaneyi ziyaret ettiniz? ## Bakanlığın cevabı 1442326 sayılı yazı. İlgi yazınız ekinde alınan, Şırnak Milletvekili Nevroz Uysal Aslan tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12784 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet) ADALET BAKANLIĞI Trt 3 Mevzuat Genel Müdürlüğü Sayı : E-56020453-610-725-4059/5858 Konu : Yazılı soru önergesi İZ.110/2024 Sayın Nevroz UYSAL ASLAN Şırnak Milletvekili Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/12784 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur. I- Ceza ve infaz mevzuatımızda "siyasi mahpus" kavramı bulunmamaktadır. 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 2. maddesinde terör suçlusu, 3. maddesinde ise terör suçları tanımlanmıştır. Ayrıca 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun, hükümlülerin gruplandırılmasını düzenleyen 24. maddesi ile hükümlünün barındırılması ve yatırılmasını düzenleyen 63. maddesinde "terör suçluları"ndan söz edilmektedir. Buna göre ceza infaz kurumlarında, terör suçlarından hükümlü terör suçluları ile terör suçlarından tutuklu veya hükümözlü kişiler barındırılmaktadır. I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır. Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri; idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir. Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT),27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir. Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir. UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana http://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden ÖSİWM16 - rVyfSwM - eHkFbnx - KFİHKS- ile erişebilirsin ADALET BAKANLIĞI rn one Mevzuat Genel Müdürlüğü Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir. WI A) 5275 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 107. maddesinde, "Mükerrirlere ve bazı suç faillerine özgü infaz rejimi ve denetimli serbestlik tedbiri" kenar başlıklı 108. maddesinde ve 3713 sayılı Kanunun "Koşullu salıverilme" kenar başlıklı 17. maddesinde, koşullu salıverilme süreleri ve oranları ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. B) 5275 sayılı Kanunun; I- "Disiplin cezasını gerektiren eylemlerin tekrarı, disiplin cezalarının infazı ve kaldırılması" kenar başlıklı 48. maddesinin üçüncü fıkrasının (b) bendinde, disiplin cezalarının tamamı infaz edilip kaldırılmadıkça koşullu salıverilme işleminin yapılmayacağı, ancak bu sürenin hakederek salıverme tarihini geçemeyeceği; dördüncü fıkrasında, infaz edildiği tarihten itibaren disiplin cezasının kaldırılmasında ve iyi hâlin kazanılmasında verilen disiplin cezasının niteliğine göre fıkrada belirlenmiş sürelerin (onbeş gün ilâ bir yıl) esas alınacağı ve bu süreler sonunda yeni bir disiplin cezası almamak ve iyi hâlli olmak koşuluyla bu cezaların kaldırılacağı, 2- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 89. maddesinin birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme riskinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fikra uyarınca yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirme ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetler, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikalar, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı; altıncı fıkrasında, açık ceza infaz kurumuna ayırmaya, denetimli serbestlik tedbiri uygulanarak cezanın infazına ve koşullu salıverilmeye ilişkin olarak tutum ve davranışları olumsuz değerlendirilen hükümlülerin yeniden değerlendirilmeye tabi tutulma sürelerinin bir yılı geçemeyeceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. 5275 sayılı Kanunun 89. maddesinde, 14/04/2020 tarihli ve 7242 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunla yapılan ve yukarıya alınan değişiklikler, 01/01/2021 tarihinde yürürlüğe girmiştir. ©) 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin; I- "Hükümlülerin değerlendirilmesi ve iyi hâlin belirlenmesi" kenar başlıklı 109. maddesinin; birinci fıkrasında hükümlülerin, ceza infaz kurumlarında bulundukları tüm ADALET BAKANLIĞI TME sanat nn Mevzuat Genel Müdürlüğü aşamalarda, ceza infaz kurumlarının düzen ve güvenliği amacıyla konulmuş kurallara uyup uymadığı, haklarını iyi niyetle kullanıp kullanmadığı, yükümlülüklerini eksiksiz yerine getirip getirmediği, uygulanan iyileştirme programlarına göre toplumla bütünleşmeye hazır olup olmadığı, tekrar suç işleme ve mağdura veya başkalarına zarar verme risklerinin düşük olup olmadığı hususlarında idare ve gözlem kurulu tarafından iyi hâlin belirlenmesine esas olmak üzere en geç altı ayda bir değerlendirmeye tabi tutulacağı; ikinci fıkrasında, birinci fıkra gereğince yapılacak değerlendirmede, infazın tüm aşamalarında hükümlülerin katıldığı iyileştirmeye yönelik psiko-sosyal ve eğitim-öğretim programları ile spor ve sosyal faaliyetleri, kültür ve sanat programları, aldığı sertifikaları, kitap okuma alışkanlığı, diğer hükümlü ve tutuklular ile ceza infaz kurumu görevlileri ve dışarıyla olan ilişkileri, işlediği suçtan dolayı duyduğu pişmanlığı, ceza infaz kurumu kuralları ile kurum bünyesindeki çalışma kurallarına uyumu ve aldığı disiplin cezalarının dikkate alınacağı, 2- "Disiplin eylemi nedeniyle iyi hâl kararı verilmesine engel hâller ve şikâyet" kenar başlıklı 110. maddesinin birinci fıkrasında, gözlem değerlendirme raporu veya gelişim değerlendirme raporunda yazılı olup da henüz kaldırılmamış disiplin cezası bulunan hükümlü hakkında iyi hâl kararı verilemeyeceği, hükümlünün iyi hâline ilişkin değerlendirmenin, ancak daha önceden verilmiş olup da disiplin cezası infaz edilmiş ve bu cezası kaldırılmış olanlar hakkında yapılabileceği; ikinci fıkrasında, disiplin cezasını gerektiren bir eylemi işlemiş olmasına rağmen, koşullu salıverilme tarihinde bu eyleminden dolayı disiplin soruşturması henüz sonuçlandırılmayan hükümlüler hakkında iyi hâl kararının verilip verilmemesinin idare ve gözlem kurulunca takdir edileceği; üçüncü fıkrasında, idare ve gözlem kurulunca, hükümlü hakkında, süre belgesindeki muhtemel koşullu salıverilme tarihi de dikkate alınarak iyi hâle ilişkin olarak bir karar verileceği, Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır. Bu kapsamda idare ve gözlem kurulunca verilen kararlara karşı infaz hâkimliği nezdinde şikâyet, infaz hâkimliği kararlarına karşı da ağır ceza mahkemesi nezdinde itiraz kanun yoluna başvurulabilmektedir. IV- Yozgat Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 22/07/2024 tarihli cevapta; A) Soru önergesinde adı geçen ve Yozgat 2 Nolu T Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumunda barındırılan hükümlünün koşullu salıverilmesinin uygun olmadığına ilişkin 16/05/2024 tarihinde Kurum İdare ve Gözlem Kurulu tarafından verilen kararın infaz hâkimliği ve ağır ceza mahkemesinin denetiminden geçerek kesinleştiği, B) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, C) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı, Bildirilmiştir. Yılmaz TUNÇ Bakan Yılmaz TUNÇ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nevroz Uysal Aslan (DEM Parti, Şırnak). “Yozgat 2 Nolu T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12784, 30 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12784-yozgat-2-nolu-t-tipi-kapali-cezaevinde-bulunan-bir-mahkumun-tahliye-edilmedigi-iddiasina-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/33c43397-821e-4ea6-839a-018fce5a6c8c Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.