# Sivas'ın Kangal ilçesinde açılacak olan mermer ocağının çevresel etkilerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12830 - **Veren:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 30 Mayıs 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 249 gün sonra, 3 Şubat 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/83f07885-de70-4c0e-a993-018fcd75d0ef - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12830-sivas-in-kangal-ilcesinde-acilacak-olan-mermer-ocaginin-cevresel-etkilerine-iliskin > Celal Fırat (DEM Parti), 30 Mayıs 2024 tarihinde 7/12830 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 249 gün sonra, 3 Şubat 2025). ## Önerge metni Aşağıda belirtilen sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Celal FI İstanbul Milletvekili Sivas'ın Kangal İlçesi Kangal Tekkesi Köyü Mevkiinde açılması planlanan Mermer Ocağı, köyün kuzey yamacında 16. Yüzyılda inşa edilmiş ve yöre insanlarınca kutsal kabul edilen "Samut Baba Tekkesi"ne yakın mesafede olup, köyün yeşilini, suyunu, çevreyi ve doğal güzelliklerini tehdit edecek riskler barındırmaktadır. Şiş Yusuf BEREKATOĞLU tarafından yapılması planlanan Mermer Ocağına "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumlu" kararı verilerek Kangal Tekkesi Köyüne tebliğ edilmiş ve 7 Haziran'da keşif yapılacağı öğrenilmiştir. Söz konusu Mermer Ocağının Proje alanına en yakın yerleşim yeri olan Kangal Tekkesi Köyüne 1000 metre uzaklıkta yer almakta ve çevre köyleri toz emisyonu ve gürültü kirliliği olarak son derece olumsuz etkileyecektir. Mermer çıkarılması hedeflenen sahada yer alan dereler, bölgedeki tarım ve hayvancılık ile geçimlerini temin eden köylerin tek su kaynağıdır. Bu bölgedeki proje safhasındaki diğer mermer madeni projeleri ile birlikte değerlendirildiğinde, bu derelerde ki suların bir kısmı, bu projelerde mermer madeni çıkartılması faaliyetinde kullanılacak, geri kalan sular ise gerek su yataklarının bu faaliyet esnasında tahrip edilmesi gerek ise bu faaliyet sırasında ortaya çıkan tozlar ile tarım ve hayvancılıkta kullanılamayacak hale gelecektir. Söz konusu mermer ocağı ile aynı damarı taşıyan Dimer mermer ocağı yakın geçmişte yeterli rezerv bulunmadığı gerekçesi ile kapatılmıştır. Bu şartlar altında bir de ilgili alanın Kangal Tekkesi Köyünü etkileyecek kısmında aynı doğa talanının yapılmasında herhangi bir yarar bulunmamaktadır. Kangal ve çevre ilçeler sınırları içerisinde bulunan bu bölge, sahip olduğu hayvan ve bitki çeşitliliği, orman yapısı ile çok sayıda madencilik ve enerji alanında faaliyet gösteren projenin hedefi haline gelmiştir. Birbirinden bağımsız ancak aynı coğrafi zemini hedef alan bu projelerin, orman, yeraltı ve yerüstü su varlıklarıyla, tarım alanları, meralar ve yerleşim alanlarını, kısaca canlı yaşamını geri döndürülemez bir biçimde tehdit eder hale getireceği açıktır. Bu bağlamda; 1. Sivas'ın Kangal İlçesi Kangal Tekkesi Köyü Mevkiinde açılması planlanan Mermer Ocağına ÇED olumlu raporu veren kişiler gerek fauna gerek flora çalışmalarında uzman kişiler midir? 2. ÇED Raporu verilirken yeteri kadar yerinde inceleme yapılmış mıdır? 3. Proje Kapsamındaki faaliyetlerin, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarını olumsuz etkileyeceği değerlendirilmiş midir? 4. Proje sahasının yer aldığı sahanın, coğrafik konumu gereği "Kümülatif Çevresel Etki Değerlendirmesine" konu edilmesi gerekliliği olmasına rağmen bu konuyla ilgili herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? 5. Çıkarılacak Mermerin nasıl taşınacağı, proje sahasına yakın Köy ve İlçe yolunun 30- 35 Ton bloklar halinde taşınacak olan mermer bloklarını taşımaya elverişli olup olmadığı, bölgedeki tarımsal faaliyetler ilgili kurumlardan görüş alınmış mıdır? 6. ÇED raporunda proje kapsamında çalışacak personelin teknik/sosyal altyapı ihtiyaçları ÇED Alanı içerisinde kurulu olan şantiyeden karşılanacak olup ilave bir altyapı planlaması yapılmaması, ilerleyen süreçlerde probleme neden olmayacak mıdır? 7. ÇED raporunda sulama faaliyetleri için suyun Kangal Belediyesinden alınacağı belirtilmişse de Kangal Belediyesi'nin maden faaliyetleri ile paylaşacak miktarda suyu var mıdır? 8. Maden faaliyeti sonrası sulama yapılamayacak tozların insan yaşamına ve balıkların sağlığına telafisi imkânsız derecede zarar vereceği değerlendirilmiş midir? 9. Yöre insanları tarafından kutsal kabul edilen "Samut Baba Tekke"sinin yakınına Mermer Ocağı açılmasına neden izin verilmektedir? 10. Bölgedeki bu çalışmaların, doğaya, çevreye ve "Samut Baba Tekke"sine zarar vereceği neden göz ardı edilmektedir? 11. Daha önceki maden sahalarının açılmasında da görüldüğü gibi Alevi Ziyaretgâhlarının bulunduğu yörelerin maden arama çalışmalarına açılması bir tesadüf müdür? ## Bakanlığın cevabı İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR 1. Sivas'ın Kangal İlçesi Kangal Tekkesi Köyü Mevkiinde açılması planlanan Mermer Ocağına ÇED olumlu raporu veren kişiler gerek fauna gerek flora çalışmalarında uzman kişiler midir? 2. ÇED Raporu verilirken yeteri kadar yerinde inceleme yapılmış mıdır? 3. Proje Kapsamındaki faaliyetlerin, yeraltı ve yerüstü su kaynaklarını olumsuz etkileyeceği değerlendirilmiş midir? 4. Proje sahasının yer aldığı sahanın, coğrafik konumu gereği "Kümülatif Çevresel Etki Değerlendirmesine" konu edilmesi gerekliliği olmasına rağmen bu konuyla ilgili herhangi bir çalışma yapılmış mıdır? 5. Çıkarılacak mermer'in nasıl taşınacağı, proje sahasına yakın Köy ve İlçe yolunun 30- 35 Ton bloklar halinde taşınacak olan mermer bloklarını taşımaya elverişli olup olmadığı, bölgedeki tarımsal faaliyetler ilgili kurumlardan görüş alınmış mıdır? 6. ÇED raporunda proje kapsamında çalışacak personelin teknik/sosyal altyapı ihtiyaçları ÇED Alanı içerisinde kurulu olan şantiyeden karşılanacak olup ilave bir altyapı planlaması yapılmaması, ilerleyen süreçlerde probleme neden olmayacak mıdır? 7. ÇED raporunda sulama faaliyetleri için suyun Kangal Belediyesinden alınacağı belirtilmişse de Kangal Belediyesi'nin maden faaliyetleri ile paylaşacak miktarda suyu var mıdır? 8. Maden faaliyeti sonrası sulama yapılamayacak tozların insan yaşamına ve balıkların sağlığına telafisi imkânsız derecede zarar vereceği değerlendirilmiş midir? 9. Yöre insanları tarafından kutsal kabul edilen "Samut Baba Tekke"sinin yakınına Mermer Ocağı açılmasına neden izin verilmektedir? 10. Bölgedeki bu çalışmaların, doğaya, çevreye ve "Samut Baba Tekke"sine zarar vereceği neden göz ardı edilmektedir? 11. Daha önceki maden sahalarının açılmasında da görüldüğü gibi Alevi Ziyaretgâhlarının bulunduğu yörelerin maden arama çalışmalarına açılması bir tesadüf müdür? CEVAPLAR 1,2) Bahse konu projeye ait ÇED Raporu Bakanlığımız internet sayfasında (https://eced-duyuru.csb.gov.tr/eced-prod/duyurular.xhtml) yayınlanmış olup, ÇED Raporu Ek-11'de Flora-Fauna Çalışmasına (yapılan çalışmalar ve alınacak tedbirleri de içeren) ait rapor yer almakta, Flora-Fauna Çalışması ekinde de Flora-Fauna Çalışmasını yapan uzmanın özgeçmişi (diploma sureti, iş deneyimleri, çalışma alanları vd.) ile bilgiler bulunmaktadır. Uluslararası koruma sözleşmeleri çerçevesinde koruma altına alınan bitki ve hayvan türleri ile bu türlerin bulunduğu yörelerdeki alanların korunması ve yönetilmesi konusunda ulusal mevzuatı hazırlayan ve uygulayan yetkili kurum vasfına haiz Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından ÇED Raporu Ek—I11'de yer alan Flora- Fauna Çalışması yeterli görülerek Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü tarafından "söz konusu proje alanının 2873 sayılı Milli Parklar Kanunu (Milli Park, Tabiat Parkı, Tabiat Anıtı ve Tabiatı Koruma Alanı), 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu (Yaban Hayatı Koruma Sahası, Yaban Hayatı Geliştirme Sahası), 04.04.2014 tarihli ve 28962 sayılı Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği kapsamında Genel Müdürlüğümüzün yönetimindeki Korunan Alanlar içerisinde kalmadığı" belirtilerek projenin gerçekleştirilmesinde sakınca bulunmadığı bildirilmiştir. 3) ÇED Yönetmeliğinin EK 1 Listesi kapsamında Bakanlığımıza müracaatta bulunulan bahse konu proje ile ilgili olarak görev yetki ve sorumlulukları kapsamında projenin yeraltı ve yerüstü su kaynaklarına muhtemel etkilerinin değerlendirilmesine yönelik olarak ÇED Yönetmeliğinin 8. maddesi gereğince DSİ Genel Müdürlüğü, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, Su ve Toprak Yönetimi Daire Başkanlığı da Bakanlığımızca oluşturulan o İnceleme-Değerlendirme Komisyonuna dâhil edilerek görüşlerine başvurulmuş, ÇED sürecinde görüşlerine başvurulan yeraltı ve yüzey suları konularında yetkili kurum vasfına haiz DSİ Genel Müdürlüğü, Su Yönetimi Genel Müdürlüğü ile Su ve Toprak Yönetimi Dairesi Başkanlığı tarafından ÇED Prosedüründe sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler incelenip değerlendirilmek suretiyle projenin ÇED sürecininÇED Raporunun nihai olmasının uygun bulunduğu yönünde görüş bildirilmiştir. 4) ÇED Raporu sayfa 177'de 3.17. Kümülatif Etki Değerlendirmesi (Mevcut ve/veya Planlanan Projeler İle İlişkisi) başlığı yer almakta olup, bu başlık altında; kümülatif değerlendirme kapsamında projenin etki alanındaki hava kalitesi katkı değerlerini etkileyecek farklı işletmelerin bulunduğu, bu işletmelerin Demko Madencilik Ve Dış Tic Ltd Şti'ne ait 1I-B Grup 3358405, 3358404 ve 3358410 Erişim Nolu Mermer Ocakları, Şahin Doğan'a ait (Er:3359914) Ruhsat Numaralı Mermer Ocağı İşletmesi, Tigre Mermer San. Tic. Ltd. Şti. *ne ait Rn:201700452 (Er:3350418) Numaralı Mermer Ocağı İşletmesi ve Tercih Teknoloji Ürünleri San.Tic A.Ş'ne ait poligonlar olduğu belirtilerek 3.17.1. İnşaat ve İşletme Aşamasında Oluşacak Emisyon Kaynakları, Hesaplamaları, Modelleme Sonuçları ve Alınacak Önlemler alt başlığında ve ÇED Raporu Ek-10'da Hava Kalitesi Dağılım Modelleme Raporu'nda planlanan proje ve etki alanındaki bu işletmelerin/tesislerin toz emisyon debileri kümülatif toz emisyon hesaplanmasına katılarak kümülatif değerlendirme yapıldığı ve Sanayi Kaynaklı Hava Kirliliğinin Kontrolü Yönetmeliğinde belirtilen sınır değerlerin altında hesaplandığı görülecektir. Aynı şekilde 3.17.2. Çevresel Gürültünün Değerlendirilmesi ve Alınacak Önlemler alt başlığında da planlanan proje ve etki alanındaki bu işletmelerin/tesislerin gürültüsüne ilişkin kümülatif hesaplama ve değerlendirme (ÇED Raporu sayfa 207-209 aralığında) yapıldığı ve en yakın yerleşim yerinde 30.11.2022 tarih 32029 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Çevresel Gürültü Kontrolü Yönetmeliği" Ek-2 Tablo 1'de belirtilen sınır değerin altında hesaplandığı görülecektir. 5,8) Faaliyet sahasında açık işletme tekniği ve üretim yöntemi olarak da Elmas Tel Kesme metodu uygulanması planlanmakta olup, bilindiği üzere Elmas Tel Kesme metodunda sulu kesim uygulandığı için blok mermerin ocaktan alınması aşamasında toz oluşmamaktadır. Üretilen mermerin ocak içi ve proje alanı dışına (piyasaya) nakliyesi işlemlerinde toz oluşumu söz konusu olmakta, ÇED Raporu (sayfa 210-212 aralığı)'nda; işletme sırasında ocak içi yollar ve nakliye yolunun stabilize özellikte olan kısmının mevsim şartlarına göre sürekli olarak spreylenerek nemli kalmasının sağlanacağı ve toz oluşumunun en aza indirgeneceği, bu kapsamda proje sahasında yaklaşık 1.3 km lik ocak içi bağlantı yolları ve cevher nakliyesi için 1 km uzunluğundaki nakliye yolu olmak üzere kullanılacak toplam 2.3 km uzunluktaki stabilize yoldan kaynaklı tozumayı engellemek için mevsim şartlarına göre kurak aylarda günde 4 sefer, yağışlı aylarda günde | sefer arazözlerle sulama/spreyleme yapılacak şekilde su kullanımı hesabına yer verilmek suretiyle taahhütte bulunulmuştur. 6) ÇED Raporunda (sayfa 62) personelin tamamının ruhsat sahası içerisinde yapılması planlanan şantiye alanındaki sosyal tesislerden faydalanacağı, personelin günlük ihtiyaçlarını karşılamak için tesis bünyesindeki konteynır yapılardan (büro, yemekhane, WC vb.) faydalanılacağı, personel istihdamı için öncelikle en yakın yerleşim birimlerinden karşılanabilirliğinin değerlendirileceği, sahanın yerleşim birimlerine yakınlığı nedeniyle personelin, kendi ve/veya proje sahibi imkânları ile günlük ulaşımlarının sağlanacağı, personel konaklaması yapılması gerekmesi durumunda mevcut şantiye olanaklarının kullanılacağı belirtilmiştir. 7,9,10,11) Bakanlığımız görev, yetki ve sorumlulukları kapsamında yer almamaktadır. --- **Kaynak gösterme:** Celal Fırat (DEM Parti, İstanbul). “Sivas'ın Kangal ilçesinde açılacak olan mermer ocağının çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12830, 30 Mayıs 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12830-sivas-in-kangal-ilcesinde-acilacak-olan-mermer-ocaginin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/83f07885-de70-4c0e-a993-018fcd75d0ef Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.