# Beşparmak Dağları'nda yürütülen madencilik faaliyetlerinin çevreye verdiği zarara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/12838 - **Veren:** Gamze Akkuş İlgezdi (CHP, İstanbul) - **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki) - **Veriliş tarihi:** 6 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 7 Şubat 2025) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5a0c2911-73f9-4c15-a02e-018fed675fc3 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12838-besparmak-daglari-nda-yurutulen-madencilik-faaliyetlerinin-cevreye-verdigi-zarara-iliskin > Gamze Akkuş İlgezdi (CHP), 6 Haziran 2024 tarihinde 7/12838 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 246 gün sonra, 7 Şubat 2025). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. AKKUŞ İLGEZDİ tanbul Milletvekili Batı Anadolu'da Aydın ve Muğla illeri arasında uzanan antik dönemde Latmos olarak bilinen Beşparmak Dağları'nın jJeolojisini meydana getiren gnays 500 milyon yıl önce oluşmuştur. Sadece Jeolojik yapısı değil, endemik ve türü tehlikede olan bitki ve hayvan türleri de oldukça önemli yere sahiptir. Tarım ve hayvancılıkla uğraşan bölge halkı için üstün kalitede çam fıstığı, zeytin ve bal temel geçim kaynağıdır. Aynı zamanda eşsiz doğası ve tarihi kalıntıları sebebiyle bu bölge turistler için cazibe alanıdır. Ancak Beşparmak dağlarında 1984 yılında başlayan madencilik faaliyetleri son yıllarda hız kazanmıştır. Bu faaliyetler yüzünden Beşparmak Dağları'nda bulunan arkeolojik ve doğal kalıntılar yok olmaktadır. Beşparmak Dağları Aydın Çörlenasar yakınında çok sayıda tarihi sit alanlarında izinsiz taş ocağı faaliyetlerine başlanmıştır. Gnays kayaların içeriğinde bulunan albit, kuvarsit ve feldspat gibi mineralleri elde etmek için açılan çok sayıda taş ocağı bölgeyi tehdit etmektedir. Bu bağlamda; I- Beşparmak bölgesinde kaç taş ocağı için Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) süreci tamamlanmıştır? 2- Bölgede devam eden kaç ÇED süreci vardır? 3- Bölgedeki taş ocakları için ÇED gerekli değil kararlarının gerekçesi nedir? 4- Bölgedeki taş ocaklarının çevreye verdiği zarar nedeniyle yıllar itibari ile ne kadar ceza kesilmiştir? 5- Bölgede endemik ve türü tehlikede olan bitki ve hayvan tür çeşitliliğinin tespiti çalışmaları yapılmış mıdır? 6- Latmos'un Milli Park olması için bir çalışma var mıdır? ## Bakanlığın cevabı Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur. Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. Bakan -Dosya (1 Takım) Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57 SAYIN GAMZE AKKUŞ İLGEZDİ'NİN TBMM 7/12838 ESAS SAYILI 7112838 . YAZILI SORU ÖNERGESİNE GK tey İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI SORULAR Batı Anadolu'da Aydın ve Muğla illeri arasında uzanan antik dönemde Latmos olarak bilinen Beşparmak Dağları'nın jeolojisini meydana getiren gnays 500 milyon yıl önce oluşmuştur. Sadece jeolojik yapısı değil, endemik ve türü tehlikede olan bitki ve hayvan türleri de oldukça önemli yere sahiptir. Tarım ve hayvancılıkla uğraşan bölge halkı için üstün kalitede çam fıstığı, zeytin ve bal temel geçim kaynağıdır. Aynı zamanda eşsiz doğası ve tarihi kalıntıları sebebiyle bu bölge turistler için cazibe alanıdır. Ancak Beşparmak dağlarında 1984 yılında başlayan madencilik faaliyetleri son yıllarda hız kazanmıştır. Bu faaliyetler yüzünden Beşparmak Dağları'nda bulunan arkeolojik ve doğal kalıntılar yok olmaktadır. Beşparmak Dağları Aydın Çörlenasar yakınında çok sayıda tarihi sit alanlarında izinsiz taş ocağı faaliyetlerine başlanmıştır. Gnays kayaların içeriğinde bulunan albit, kuvarsit ve feldspat gibi mineralleri elde etmek için açılan çok sayıda taş ocağı bölgeyi tehdit etmektedir. Bu bağlamda; 1. Beşparmak bölgesinde kaç taş ocağı için Çevre Etki Değerlendirme (ÇED) süreci tamamlanmıştır? 2. Bölgede devam eden kaç ÇED süreci vardır? 3. Bölgedeki taş ocakları için ÇED gerekli değil kararlarının gerekçesi nedir? 4. Bölgedeki taş ocaklarının çevreye verdiği zarar nedeniyle yıllar itibari ile ne kadar ceza kesilmiştir? 5. Bölgede endemik ve türü tehlikede olan bitki ve hayvan tür çeşitliliğinin tespiti çalışmaları yapılmış mıdır? 6. Latmos'un Milli Park olması için bir çalışma var mıdır? CEVAP 2872 Sayılı Çevre Kanunu ve bu kanuna istinaden yürürlüğe giren ÇED Yönetmeliği hükümleri kapsamında ÇED kararları verilmektedir. 1993 yılından itibaren ÇED Kararı verilen projeler Bakanlığımız ÇED, İzin ve Denetim Genel Müdürlüğü resmi internet sayfasında (https://çed.csb.gov.tr/ ) yer alan ("ÇED Olumlu Kararlar/ÇED Olumsuz ve İptal/İade Kararları" bölümünde yayınlanmakta olup sektör seçimi yapılarak (o verilen (o kararların (o sektörel (o dağılımına © ulaşılabilmektedir. . Ayrıca; hitps://eced.csb.gov.tr/jsp/portal/main2.htm "DUYURULAR" bölümünde Proje İli, İlçesi, Proje Adı, Proje Sahibi, Proje Sektörü, Alt Sektörü , Proje Türü ile "ÇED GEREKLİ DEĞİLDİR /ÇED GEREKLİDİR, İptal/İade v.b. KARARLARI"na ve ÇED Süreci Başlayan projelere de ulaşılabilmektedir. Ayrıca, Bakanlığımız e-denetim sistemi üzerinde yapılan incelemelerde söz konusu bölgeyi kapsayan Aydın ve Muğla İllerinde 2020-2024 Yılları arasında madencilik faaliyetlerine ilişkin Bakanlığımız ve İl Müdürlüklerimiz tarafından 374 denetim gerçekleştirilmiş, denetimler sonucunda çevre mevzuatına aykırı faaliyet gösteren işletmelere 21.567.797 TL idari yaptırım uygulanmıştır. --- **Kaynak gösterme:** Gamze Akkuş İlgezdi (CHP, İstanbul). “Beşparmak Dağları'nda yürütülen madencilik faaliyetlerinin çevreye verdiği zarara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/12838, 6 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-12838-besparmak-daglari-nda-yurutulen-madencilik-faaliyetlerinin-cevreye-verdigi-zarara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5a0c2911-73f9-4c15-a02e-018fed675fc3 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.