# TMO tarafından 2024 yılı için açıklanan buğday ve arpa alım fiyatına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13036 - **Veren:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 7 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 2 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cdf76ff1-7bce-471b-878b-019000d416af - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13036-tmo-tarafindan-2024-yili-icin-aciklanan-bugday-ve-arpa-alim-fiyatina-iliskin > Nejla Demir (DEM Parti), 7 Haziran 2024 tarihinde 7/13036 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 56 gün sonra, 2 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Nejla Demir Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO), 2024 yılı için buğday ve arpa alım fiyatlarını belirledi ve kamuoyuna duyurdu. Buğday hasat sezonunun başlamasıyla birlikte çiftçilerin merakla beklediği hububat ve buğday fiyatları, 6 Haziran 2024 tarihinde açıklandı. Belirlenen fiyatlar ve çiftçilerin tepkileri ise tarım sektöründe geniş yankı buldu. TMO'nun duyurduğu 2024 yılı hububat alım fiyatları şu şekilde: Makarnalık buğday: 10.000 TL./ton e" Ekmeklik buğday: 9.250 TI./ton " Arpa: 7.250TL./ton Ayrıca, Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı üreticilere buğday için ton başına 1.750 TL, arpa için ise ton başına 750 TL'ye kadar fark ödemesi desteği verileceği belirtilmiştir. Çiftçiler, destekleme ödemeleriyle birlikte buğday fiyatının ton başına 15.000 TL olmasını bekliyordu. Açıklanan fiyatlar ise bu beklentiyi karşılamaktan çok uzaktır. Çiftçi temsilcileri ve dernekler, mevcut fiyatların çiftçilerin maliyetlerini karşılamadığını ve tarım sektöründe sürdürülebilirliği tehlikeye attığını belirtiyor. Çiftçiler, buğday üretim maliyetlerinin geçen yıla göre 9062 oranında arttığını ifade ediyor. Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) tarafından yapılan açıklamada, kuru şartlarda üretim yapılan buğdayın ortalama kilogram maliyetinin 10,87 TL olduğu belirtilmiştir. Çiftçilerin karşılaştığı bu maliyet artışları, gübre, mazot, tohum, işçilik ve diğer girdilerdeki fiyat yükselişlerinden kaynaklanmaktadır. Çiftçiler, tarım sektöründe sürdürülebilirliği sağlamak için uzun vadeli destekleme politikalarının hayata geçirilmesini talep etmektedir. Bu politikalar arasında, maliyetlerin azaltılması için gübre ve mazot gibi girdilerde sübvansiyonlar, çiftçilere düşük faizli krediler ve destek ödemelerinin artırılması gibi önlemler bulunmaktadır. Ayrıca, üretim maliyetlerini karşılayacak ve çiftçilerin kâr elde etmelerini sağlayacak fiyatların belirlenmesi gerekmektedir. TMO tarafından açıklanan buğday ve arpa alım fiyatları, çiftçilerin beklentilerini karşılamamış ve tarım sektöründe endişelere yol açmıştır. Çiftçilerin üretim maliyetlerinin dikkate alınarak fiyatların revize edilmesi, tarımda sürdürülebilirliği sağlamak adına önemlidir. Tarım ve Orman Bakanlığı'nın, çiftçi temsilcileri ile işbirliği yaparak uygun destekleme politikalarını hayata geçirmesi gerekmektedir. Tarım sektörünün ülke ekonomisi ve gıda güvenliği açısından taşıdığı önem göz önüne alındığında, çiftçilerin taleplerinin karşılanması ve tarımsal üretimin sürdürülebilir kılınması, stratejik bir öncelik olarak ele alınmalıdır. Bu doğrultuda, tarımsal desteklerin artırılması ve üretim maliyetlerinin düşürülmesi için kapsamlı politikalar geliştirilmelidir. Bu bağlamda; 2024 yılı için açıklanan buğday ve arpa alım fiyatları nasıl belirlenmiştir ve bu fiyatların belirlenmesinde kullanılan kriterler nelerdir? Çiftçi Kayıt Sistemine kayıtlı üreticilerimize buğday ve arpa için verilen fark ödemesi desteğinin belirlenmesinde hangi esaslar göz önünde bulundurulmuştur? Bu yıl açıklanan fiyat artışlarının, çiftçilerin yüzde 62 oranında artan üretim maliyetlerini karşılamadığı dikkate alınmış mıdır? TZOB'un belirlediği üzere, kuru şartlarda buğday üretiminin ortalama kilogram maliyetinin 10.87 TL olduğu göz önüne alındığında, TMO'nun açıkladığı buğday ve arpa fiyatlarının çiftçilerin maliyetlerini karşılamadığı düşünüldüğünde, bu durumu nasıl değerlendiriyorsunuz ve çiftçilerin maliyetlerini karşılayacak fiyat düzenlemeleri yapmayı planlıyor musunuz? TMO'nun açıkladığı fiyatlar, çiftçilerimizin beklentilerini karşılamadığı için tarımda üretimi teşvik etmeye yönelik hangi ek önlemler alınacaktır? Buğday ve arpa üretim maliyetlerinin artışı göz önünde bulundurularak, açıklanan fiyatların çiftçilerin zarar etmesine neden olacağı düşünülmüş müdür? TMO'nun açıkladığı fiyatların çiftçi maliyetleri ile uyumsuzluğu nedeniyle, fiyatların yeniden gözden geçirilmesi ve revize edilmesi düşünülmekte midir? Buğday ve arpa alım fiyatlarının belirlenmesinde çiftçi temsilcilerinin ve tarım birliklerinin görüşleri alınmış mıdır? Alındıysa, bu görüşler ne derece dikkate alınmıştır? Buğday ve arpa üretiminde sürdürülebilirliği sağlamak adına, çiftçilerimize yönelik hangi uzun vadeli destekleme politikaları planlanmaktadır? Yurtiçinde üretilen buğdaydan üretilen katı un ihracatındaki yasağın kaldırılması ve buğday kırığının ihracatının serbest bırakılması kararları hangi ekonomik ve stratejik gerekçelere dayanmaktadır? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere bitkisel üretim destekleme ödemesi yapılmaktadır. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. 2023 yılında ÇKS'ye kayıtlı olarak hububat (buğday, arpa, çavdar, yulaf, tritikale ve çeltik) üreten çiftçilerimize 2024 yılında ödenecek mazot ve gübre destekleri takvimde belirtilen tarihten önce üreticinin finansmana en fazla ihtiyaç duyduğu 2023 yılı sonbahar ekim dönemi içerisinde Ziraat Bankası hesaplarına tanımlanarak kullanılması sağlanmıştır. Gübrede 9018 olan KDV oranı 10 Şubat 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile kaldırılmıştır. 2017 yılında başlayan uygulama ile stratejik ürünlerde mazot maliyetinin "050"si karşılanmaya başlanmıştır. Diğer taraftan kimyevi gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve ülkemiz kaynakları kullanılarak yerli imkânlarla üretilen organik ve organomineral gübrelerin kullanımının teşvik edilerek hem çevre kirliliğinin azaltılması ve hem de topraklarımızın sağlığını koruyarak sürdürülebilir tarımın devamını sağlamak amacıyla ilk defa 2019 üretim sezonundan itibaren gübre desteğine ilave olarak, organik ve organomineral gübre kullanan çiftçilerimize dekara 10 TL gübre desteği verilmeye başlanmıştır. Söz konusu destek miktarı, 2023 üretim sezonunda "0200 artışla dekara 30 TL olarak belirlenmiştir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. Bu kapsamda planlı üretime uygun üretim yapan çiftçilere ilave destekleme ödemesi yapılacaktır. 2024 yılı ürünü buğday fark ödemesi desteği 2023 yılına göre 9075.oranında artırılarak ton başına 1.750 TL, arpa fark ödemesi desteği ise 9050 oranında artırılarak ton başına 750 TL olarak ödenecektir. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır. TMO alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak belirlenen bir eşik fiyattır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. TMO alım fiyatları 06 Haziran 2024 tarihinde makarnalık buğday için 10.000 TL/ton, ekmeklik buğday için 9.250 TI./ton, arpa için ise 7.250 TL/ton olarak açıklanmıştır. Arz fazlalığının önlenmesi amacıyla Dahilde İşleme Rejimi (DİR) dahil buğday ithalatı 15 Ekim 202'e kadar durdurulmuştur. Buğday ve arpanın hammadde olarak ve yerli buğdaydan TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı üretilen un ihracatı serbest bırakılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “TMO tarafından 2024 yılı için açıklanan buğday ve arpa alım fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13036, 7 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13036-tmo-tarafindan-2024-yili-icin-aciklanan-bugday-ve-arpa-alim-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cdf76ff1-7bce-471b-878b-019000d416af Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.