# 2022 ve 2023 yıllarında ihraç edildiği ülkelerden iade edilen tarım ürünlerine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13038
- **Veren:** Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 7 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 10 Temmuz 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6cdf733f-2a35-41b5-be5d-019000d8808b
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13038-2022-ve-2023-yillarinda-ihrac-edildigi-ulkelerden-iade-edilen-tarim-urunlerine-iliskin

> Şahzade Demir (HÜDA PAR), 7 Haziran 2024 tarihinde 7/13038 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 33 gün sonra, 10 Temmuz 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.07/06/2024 ahzade DEMİR

Yurt dışına ihraç edilen tarım ürünlerinden bazılarının ilgili devletler tarafından geri gönderildikleri basında sıkça yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. 2022-2023 yıllarında Bakanlığınızca yapılan denetimlerde ihracına izin vermediğiniz ürünlerin toplam miktarı ne kadardır?

2. 2022-2023 yıllarında Bakanlığınız tarafından ihracına izin verildiği ve ihraç edildiği halde ilgili ülkelerin geri çevirdiği tarım ürünlerinin toplam miktarı ne kadardır?

3. Sağlığa zararlı bulunduğu için ihracına izin verilmeyen veya ilgili ülkeler tarafından sağlığa zararlı olduğu gerekçesiyle iade edilen tarım ürünlerinin yurt içi piyasasında satışına izin veriliyor mu? Verilmiyorsa bu konuda bakanlıkça ne tür tedbirler alınmaktadır?

4. AB ülkeleri başta olmak üzere, başka ülkelerin sağlığa zararlı buldukları katkı maddelerinin ülkemizde yasal sınırlar içinde kabul edilmesini nasıl değerlendiriyorsunuz? Onların sağlığını bozan katkı maddeleri bizim sağlımızı nasıl bozmamaktadır?

TBMM Halkla İlişkiler Binası

1. Kat F-120 Nolu Oda

## Bakanlığın cevabı

Ülkemizde üretimi yapılan ürünlerin ihracat aşamasında alıcı ülke talepleri ve/veya risk esasına göre kontrollere tabi tutulmaktadır. Alıcı ülke mevzuatına uygun olan ürünlerin ihracatına müsaade edilmektedir.

Ülkemizden hayvansal ürün ihracatı il/ilçe tarım ve orman müdürlüklerinde görevli veteriner hekim tarafından düzenlenen, içerisinde hayvan sağlığı ve halk sağlığı beyanlarını içerebilen veteriner sağlık sertifikaları ile yapılmaktadır.

Veteriner hekim tarafından ihracat aşamasında yapılan ihracat kontrolü ve veteriner sağlık sertifikası gereklilikleri yönünden yapılan kontroller sonucunda uygun bulunan ürünler için veteriner sağlık sertifikası düzenlenmektedir.

Avrupa Birliği (AB) üye ülkeleri tarafından AB mevzuatına göre yapılan resmi kontroller sonucunda tespit edilen olumsuzluklar, AB Komisyonuna bildirilmekte ve Komisyon tarafından yapılan nihai değerlendirme sonucu Gıda ve Yemde Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) üzerinden ilan edilmektedir.

RASFF üzerinden ilan edilen bildirimler kısıtlama olmaksızın erişime açıktır. Ülkemiz menşeli ürünler hakkında da zaman zaman RASFF üzerinden bildirim alınabilmektedir. Her bir RASFF bildirimi için ayrı ayrı izlenebilirlik denetimleri gerçekleştirilmektedir. Bildirime konu ürünün birincil üreticisi tespit edilmekte ve ilgili birimlerimiz tarafından üreticiye yönelik gerekli eğitimler verilmektedir. Bakanlığımızca yapılan çalışmalar ve alınan önlemler AB Komisyona düzenli olarak iletilmektedir. Bildirim alan ihracatçı ve bildirime konu ürüne yönelik resmi kontroller de artırılmaktadır.

Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği, Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği ve yem mevzuatı kapsamında 4100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.

Gıda katkı maddeleri "Türk Gıda Kodeksi Gıda Katkı Maddeleri Yönetmeliği" ile düzenlenmektedir. Bahse konu yönetmelik kapsamında katkı maddelerinin gıdalarda kullanılmasına izin verilmeden önce sağlık açısından olası risklerinin değerlendirilmesi yapılmaktadır. Risk değerlendirme aşamasını takiben katkı maddesi güvenilir bulunması halinde izin verilen gıda katkı maddeleri listesine eklenir. Gıda katkı maddeleri insan sağlığı açısından güncel bilimsel veriler ışığında gerektiğinde yeniden değerlendirilebilmektedir. Bakanlığımız, Avrupa Gıda Güvenliği Otoritesi (EFSA) ve Gıda Katkı Maddeleri Ortak Uzman Komitesi (JECFA) gibi bilimsel risk değerlendirme yapan uluslararası otoriteler tarafından yapılan çalışmaları takip etmektedir. İhtiyaç halinde ülkemiz açısından bilimsel araştırmalar yapılarak risk değerlendirme çalışmaları yürütülmekte ve ilgili birimlerimiz aracılığıyla gerekli güncellemeler yapılmaktadır.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Şahzade Demir (HÜDA PAR, Gaziantep). “2022 ve 2023 yıllarında ihraç edildiği ülkelerden iade edilen tarım ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13038, 7 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13038-2022-ve-2023-yillarinda-ihrac-edildigi-ulkelerden-iade-edilen-tarim-urunlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6cdf733f-2a35-41b5-be5d-019000d8808b

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.