# TMO tarafından açıklanan 2024 yılı hububat alım fiyatlarına ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13053 - **Veren:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 10 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 2 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/94e62abd-879b-4488-aebf-0190060a27b0 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13053-tmo-tarafindan-aciklanan-2024-yili-hububat-alim-fiyatlarina-iliskin > Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi), 10 Haziran 2024 tarihinde 7/13053 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 53 gün sonra, 2 Ağustos 2024). ## Önerge metni Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞP'NA Aşağıdaki sorularımı T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddeleri gereğince saygılarımla talep ederim. | 1024. . —* Doğan BEKİN İstanbul Milletvekili 2023 yılı itibariyle Türkiye'de yaklaşık 16.7 milyon hektar alanda tahıl ve diğer bitkisel üretim yapılmaktadır. Tarla bitkileri üretimi içinde buğday ekim alanı yaklaşık 6.9 milyon hektar, arpa ekim alanı ise yaklaşık 3.3 bin hektardır. Hububat tarımı içinde buğday ekim alanı içinde Konya, Şanlıurfa ve Ankara ili ilk üç sırayı almaktadır. Türkiye buğday ekim alanı bakımından Tekirdağ, Diyarbakır, Mardin, Yozgat, Sivas, Çorum ve Adana diğer önemli iller olarak sıralanmaktadır. Tarla bitkileri üretimi içinde buğdayın payı "o 41, arpanın payı ise 9 20 civarındadır. Hububatta en önemli sorun stratejik ürün olan buğday ekim alanlarında yaşanan daralmadır. Son 25 yıl içerisinde yaklaşık 100 milyon dekar alanda ekimi yapılan buğdayın ekim alanı, 2023 yılı itibariyle 68 milyon dekara gerilemiştir. Tabi ki buğdayda sadece ekim alanları azalmamıştır, özellikle 2022 yılında iklim koşullarının elverişli olmaması sonucunda verimde 96 11.5 azalış yaşanmış ve üretim bir önceki sezona göre "e 13.9 azalarak 17.6 milyon tona gerilemiştir. Tohumluk miktarı da dikkate aldığımızda her yıl en az 18- 20 milyon ton buğday üretmek zorundayız. Bu konuda acilen yeni politikalar üretilmeli ve uygulamaya konulmalıdır. Türkiye 2002 yılından itibaren buğday ithal etmeye başlamıştır. Son 25 yıl içerisinde yaklaşık 8 milyon ton buğday ihraç eden Türkiye, aynı dönemde yaklaşık 106 milyon ton buğday ithal etmiştir. 2023 yılında 11.7 milyon ton buğday ithalatı ile tüm zamanların ithalat rekoru kırılmıştır. 2023 yılında ton başına ekmeklik buğday alım fiyatı 8.250 TL, makarnalık buğday 9.000 TL ve arpa 7.000 TL olarak açıklanmıştır. Hububat alım fiyatları bu yıl Tarım ve Orman Bakanlığına bağlı Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından yazılı olarak sessiz sedasız açıklanmıştır. Ekmeklik Buğday için ton başına 9.250 TL ve makarnalık buğday için 10.000 TL fiyat belirleyen TMO, arpa fiyatını ton başına 7.250 TL olarak belirlemiştir. Prim hariç ekmeklik buğdayda 9 12.1, makarnalık buğdayda o 11.1 ve arpada ise Vo 3.6 oranında artış yapılmıştır. Hububatta destekleme primi ise buğday için ton başına 1.750 TL ve arpa için 750 TL olarak duyurulmuş, destekleme primi sonrası ekmeklik buğday 11.000 TL, makarnalık buğday 11.750 TL ve arpa 8.000 TL olmuştur. Prim dahil ekmeklik buğdayda "© 18.9, makarnalık buğdayda Wo 17.5 ve arpada ise 9 6.7 oranında artış yapılmıştır. Geçen yıl TMO'ya ürününü teslim eden üretici parasını 30 gün içerisinde alırken bu yıl süre 45 güne çıkarılmıştır. Ayrıca 750 TL ile sınırlı olan ve ton başına verilen 25 TI.'lik nakliye desteğinde herhangi bir artışa gidilmemiştir. En son açıklanan mayıs ayı tüketici fiyat endeksi Ye 75.4, üretici fiyatları endeksi © 57.6 iken, çiftçimizin en önemli girdisi olan mazot gecen yılın aynı dönemine göre "o 90, zirai ilaçlar 100 artmıştır. Çiftçimize reva görülen 2024 yılı hububat alım fiyatları kabul edilebilir rakamlarda değildir. Türkiye Ziraat Odaları Birliği Buğday üretim maliyetini 10 lira 87 kuruş olarak açıklamıştır. Buğday taban fiyatının kilogram bazında en az 15 ila 18 TL arasında olması, 2024 yılı hububat alım fiyatlarının tekrardan gözden geçirilmesi gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Buğday ve arpa maliyet hesabı yaptınız mı? Yaptıysanız TMO tarafından fiyat açıklanırken bu hesap dikkate alınmış mıdır? 2. TMO tarafından açıklanan 2024 yılı hububat alım fiyatını yeterli buluyor musunuz? Bakanlık daha önceki yıllarda buğday ve arpa maliyeti ile kar marjını açıklıyordu. Siz de açıklayacak mısınız? 3. 2024 yılı hububat alım fiyatları sonrası TMO'nun piyasaları düzenleme rolü, stok ve dış ticaret dengesini başarılı bir şekilde yönetebileceğini düşünüyor musunuz? İç piyasadaki gelişmelerin takip edilerek üreticiyi korumaya yönelik plan ve programınız var mıdır? Varsa nelerdir? 4. Son yıllarda elde edilen veriler, hububat ekim alanı ile üretim miktarlarının düşmekte olduğunu göstermektedir. Hububat gibi stratejik ürünlerde, ülkesel stratejik ürün listesinin oluşturulması, kendine yeterlilik, ülkesel bitkisel üretim dış ticaret stratejisinin oluşturulması, tarımsal havzalara dayalı üretim, kuraklık ve ekim nöbeti gibi konularda çalışmalarınız var mıdır? Varsa nelerdir? ## Bakanlığın cevabı Ülkemizde bitkisel üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik olarak çiftçilere bitkisel üretim destekleme ödemesi yapılmaktadır. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. TMO alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak ürünlerin bu fiyatın üzerinde işlem görmesini tesis etmek amacıyla belirlenen bir eşik fiyattır. Üreticilerimizin bu fiyatların altında ürün satmasının önüne geçilmesi amaçlanmaktadır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. Ayrıca alım fiyatı belirlenirken; üretici maliyeti, ekonomik göstergeler, üretim miktarı, bir önceki yıl alım fiyatları, dünya fiyatları, tarımsal sanayinin hammadde tedariki, iç ve dış piyasalardaki gelişmeler, tüketici fiyatları, refah payı ve üretimin sürdürülmesini sağlayacak kâr marjı gibi çok sayıda faktör dikkate alınmaktadır. TMO alım fiyatları 06 Haziran 2024 tarihinde makarnalık buğday için 10.000 TL./ton, ekmeklik buğday için 9.250 TL/ton, arpa için ise 7.250 TL/ton olarak açıklanmıştır. TMO tarafından yurt içi ve yurt dışı piyasalar yakından takip edilmekte, faaliyet alanımıza giren ürünlerde, üretici ve tüketici mağduriyetine vol açmayacak şekilde piyasa istikrarı için gerekli tüm tedbirler alınmaktadır. Ülkemizde 2023 yılı tahıl üretimimiz bir önceki yıla göre ekilen alanda 943 oranında artışla 115 milyon dekar ve üretimde 909 oranında artışla 42,2 milyon ton olarak gerçekleşmiş olup 2022/23 üretim sezonunda tahıllar ve diğer bitkisel ürünler denge tablosunda yeterlilik. derecemiz 9692,3 oranında gerçekleşmiştir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. Bu kapsamda planlı üretime uygun üretim yapan çiftçilere ilave destekleme ödemesi yapılacaktır. 2024 yılı ürünü buğday fark ödemesi desteği 2023 yılına göre 9675 oranında artırılarak ton başına 1.750 TL, arpa fark ödemesi desteği ise 9050 oranında artırılarak ton başına 750 TL olarak ödenecektir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Doğan Bekin (Yeniden Refah Partisi, İstanbul). “TMO tarafından açıklanan 2024 yılı hububat alım fiyatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13053, 10 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13053-tmo-tarafindan-aciklanan-2024-yili-hububat-alim-fiyatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/94e62abd-879b-4488-aebf-0190060a27b0 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.