# Kadına yönelik şiddet vakalarının önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13092 - **Veren:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun) - **Muhatap:** Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı (Mahinur Özdemir Göktaş) - **Veriliş tarihi:** 12 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 19 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0b02f4e-6322-49ef-99db-01900c931cea - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13092-kadina-yonelik-siddet-vakalarinin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin > Elvan Işık Gezmiş (CHP), 12 Haziran 2024 tarihinde 7/13092 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 99 gün sonra, 19 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hızmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir GÖKTAŞ tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim. ElYan IŞİK GEZMİŞ Giresun Milletvekili TBMM Katip Üyesi Kadın cinayetleri, ülkemizin en can yakıcı sorunu olmaya devam etmektedir. Kadın cinayetleri oönlenebilir ve engellenebilir bir durum olmasına karşınmevcut yasal düzenlemelerdeki boşluklar ve somut çözüm önerilerinin hayata geçirilmemesi, kadına yönelik şiddet vakalarının artmasına yol açmaktadır. Konuyla ilgili olarak çeşitli sivil toplum örgütlerinin ve kadın derneklerinin hazırladıkları istatistik raporları ise bu acı tabloyu bir kez daha gözler önüne sermektedir. Kadınların eşitlik ve adalet mücadelesi için faaliyet yürüten Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu'nun 2023 yıllık veri raporuna göre 315 kadın cinayeti, 248 şüpheli kadın ölümü gerçekleşirken, 2024 Mayıs ayı raporuna göre 40 kadın erkek şiddeti sonucu yaşamını yitirmiş 20 kadın şüpheli şekilde ölü bulunmuştur. Öte yandan kadına yönelik şiddet boyut değiştirerek sürerken, kamuoyunun gündeminde olan 9. Yargı Paketi taslağına göre, kadın mücadelesinin en temel kazanımlarından biri olan soyadı hakkının iptali ile Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanunu işlevsiz hale getirecek düzenlemeler içerdiğine dönük iddialar tepkiyle karşılanmaktadır. Bu bağlamda; 1. 2015 yılından itibaren ülke genelinde yaşanan kadın cinayeti sayısı kaçtır? Bu vakaların illere ve yıllara göre dağılımı nasıldır? 2. Önümüzdeki süreçte Meclis'e getirilmesi beklenen 9. Yargı Paketi'nde, soyadı hakkının iptali ile 6284'ü işlevsiz hale getirecek düzenlemeler içerdiğine dönük iddialar doğru mudur? Doğru ise söz konusu kazanımları yok sayacak olan uygulamalar, bakanlığınızın kurumsal politikalarıyla örtüşmekte midir? 3. Bakanlığınızca, kadına yönelik şiddet vakalarını önlemek amacıyla, bu alanda faaliyet yürüten STK'lar veya kadın dernekleri ile eşgüdümlü bir çalışma yürütülmekte midir? İlgili kuruluşlarca hazırlanan söz konusu raporlar bakanlığınız tarafından dikkate alınmakta mıdır ve şiddet vakalarında artış gösteren illere dönük bir çalışma programı bulunmakta mıdır? 4. Bakanlığınızca yayınlanan "Aileyi Koruma ve Güçlendirme Eylem Planı" genelgesi kapsamında iş birliği yapılacak olan kurum ve kuruluşlar arasında, bu alanda yıllardır faaliyet yürüten STK'ların bulunmama gerekçesi nedir? Toplumsal cinsiyet eşitliği ilkesine dayanan ve ülkemizin ilk imzacıları arasında olduğu İstanbul Sözleşmesi'nden çekilme kararı alındığı 20 Mart 2021 tarihinden itibaren erkek şiddeti sonucu kaç kadın yaşamını yitirmiştir? Giresun ilinde kaç adet "Şiddet Önleme ve İzleme Merkezi" bulunmaktadır? ## Bakanlığın cevabı İlgi yazı ekinde alınan Giresun Milletvekili Sayın Elvan IŞIK GEZMİŞ tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/13092 Esas Numaralı yazılı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Giresun Milletvekili Sayın Elvan IŞIK GEZMİŞ'e Ait 7/13092 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni Kadına yönelik şiddetle mücadele çalışmalarımız; çok yönlü, bütüncül bir yaklaşımla sıfır tolerans ilkesiyle sürdürülmektedir. Toplumun tüm kesimlerinin önleme, koruma, cezalandırma ve politika boyutuyla sürecin içinde ortak ve kararlı bir şekilde yer alması önemlidir. Politika önceliklerinin belirlendiği Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planı ile Yıllık Faaliyet Planları Bakanlığımız koordinasyonunda Adalet, İçişleri, Milli Eğitim ve Sağlık Bakanlıkları başta olma üzere kamu kurum ve kuruluşları, üniversite ve sivil toplum kuruluşlarının katkı ve katılımları ile hazırlanmıştır. Söz konusu eylem planlarının izlenmesi ve uygulamaların değerlendirilmesi kapsamında yapılan çalışmalarda da en önemli paydaşlarımız STK"lar ve üniversitelerdir. 2007-2022 yılları arasında her yıl düzenli olarak gerçekleştirilen Kadına Yönelik Şiddet İzleme Komitesi toplantılarına kamu kurum ve kuruluşlarının temsilcilerinin yanı sıra sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve üniversite temsilcileri davet edilmiş ve düzenli olarak katılımları sağlanmıştır. Ayrıca 25 Kasım 2023 tarihinde yayımlanan "kadına yönelik şiddetle mücadele" konulu 2023/16 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi ile kamu sektörünün kurumsal sorumluluklarının altı çizilmiş, Bakanımız başkanlığında, merkezi düzeyde "Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Koordinasyon Kurulu" teşekkül ettirilmiştir. Üniversiteler bünyesindeki Kadın ve/veya Aile Çalışmaları Merkez Müdürleri ile ilgili sivil toplum kuruluşu temsilcileri Kurulun üyesi olarak belirlenmiştir. Kurul çalışmalarına konuyla ilgili meslek kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve özel sektör temsilcileri davet edilmektedir. Sivil toplum kuruluşları, meslek kuruluşları, uluslararası kuruluşlar, üniversitelerin ilgili merkez ve bölümleri tarafından yürütülen çalışmalar ve üretilen rapor, kitap, makale gibi çıktılar takip edilmekte olup kadına yönelik şiddetle mücadele alanında yürütülen çalışmalarda ilgili dokümanlardan faydalanılmaktadır. Kadına yönelik şiddetle mücadelede toplumun tüm kesimlerinin önleme, koruma, cezalandırma ve politika boyutuyla sürecin içinde ortak ve kararlı bir şekilde yer alması önemlidir. Kadına yönelik şiddetle mücadelemiz kararlılıkla devam etmektedir. Diğer taraftan, 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, Türk Ceza Kanununda yapılan düzenlemeler ve konuya ilişkin yayımlanan 2006/17 ve 2023/16 sayılı Genelgeler ile yasal altyapı güçlendirilmiş ve kadına yönelik şiddetle mücadele bir üst seviyeye taşınmıştır. Bakanlığımız koordinasyonunda yürütülen çalışmalar ise şu şekildedir: Kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda kurumsal sorumlulukların altını çizen Bakanlığımız Genelgesi 16 Haziran 2021 tarihinde imzalanmış olup 81 ilimizde yer alan Aile ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüklerine gönderilmiştir. Ülkemizde 2007 yılından beri yürürlükte olan ve kadına yönelik şiddetle mücadele yol haritasını çizen Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ulusal Eylem Planlarının dördüncüsü yürürlükte olup uygulama süreci devam etmektedir. Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele IV. Ulusal Eylem Planının uygulanmasında her yıl öne çıkan başlıklar çerçevesinde ilgili taraflar ile iş birliğinde öncelikli faaliyetlerimiz belirlenerek yıllık faaliyet planları hazırlanmaktadır. 2024 yılı Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Faaliyet Planımız hazırlanmış olup uygulanmaktadır. MW. Ulusal Eylem Planımızın 81 il düzeyinde etkin biçimde uygulanmasını teminen Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planları 81 ilde yürürlüğe girmiş olup uygulaması ve izlemesi yapılmaktadır. Şiddetle mücadele kapsamında sunulan hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesiyle uygulamadaki sorunların giderilmesini sağlamak amacıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Değerlendirme, İzleme ve Koordinasyon İl Komisyonları, Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri Hakkında Yönetmelik kapsamında 81 ilimizde Vali veya Vali Yardımcısı başkanlığında düzenli olarak toplanmaktadır. Kurumsal hizmetlerimiz 82 Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM), 416 Sosyal Hizmet Merkezi (SHM) Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası ve Bakanlığımıza bağlı 112 Kadın Konukevi ile yürütülmektedir. ŞÖNİM, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun kapsamında hizmet vermektedir. Bu merkezlerde Kanun kapsamında, şiddet mağduruna yönelik tedbirlerin takibi ve izlenmesi ile psikososyal destek, hukuki destek, eğitim ve mesleki destek, sağlık desteği, ekonomik destek ile rehberlik, danışmanlık ve yönlendirme hizmetleri sunulmaktadır. 81 ilde hizmet veren ŞÖNİM'"lerden hizmete açıldığı tarihten 2024 Haziran ayı sonuna kadar 1.534.128 kadın, 139.039 erkek ve 142.898 çocuk olmak üzere toplam 1.816.065 kişi hizmet almıştır. Diğer taraftan şiddet mağdurlarının etkin korunması bağlamında, Elektronik Kelepçe uygulaması ile şiddet mağduru ve şiddet uygulayanı birlikte izleyerek yüksek riskli vakalarda etkili koruma ve müdahale sağlanmaktadır. Elektronik Kelepçe uygulamasının, İçişleri Bakanlığı iş birliğinde 2021 yılı itibariyle ülke genelinde yaygınlaştırılması sağlanmış olup hukuki altyapısının oluşturan "6284 Sayılı Kanun Kapsamında Teknik Yöntemlerle Takip Sistemlerinin Kullanılmasına Dair Yönetmelik" 04 Eylül 2021 tarihinde Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Ayrıca Bakanlığımız ile İçişleri Bakanlığı iş birliğinde şiddet mağduru veya şiddet görme riski altında olan kadınlar için etkin ve hızlı müdahalenin sağlanması amacıyla Kadın Destek Sistemi (KADES) mobil uygulaması hayata geçirilmiştir. Bakanlığımız bünyesinde bulunan "Alo 183 Şiddetle Mücadele Hattı" şiddete uğrayan ya da uğrama riski taşıyan, destek ve yardıma ihtiyacı olan kadın ve çocuklar için psikolojik, hukuki ve ekonomik danışma hattı olarak 7 gün 24 saat ücretsiz hizmet vermektedir. Politika ve hizmetlerimizi geliştirme, uygulama ve izleme sürecinde verilerden faydalanılması ve bilimsel bilginin bu çalışmalara dayanak oluşturması önceliklerimiz arasında olup kadına yönelik şiddet alanında idari kayıtlar ve saha araştırmaları kapasitemizin güçlendirmesine yönelik ar-ge faaliyetleri sürdürülmektedir. Bu kapsamda 2008 ve 2014 yürütülen Türkiye'de Kadına Yönelik Şiddet Araştırmalarının üçüncüsü, TÜBİTAK ile iş birliğinde Marmara Üniversitesi tarafından Bakanlığımız ve TÜİK katkılarıyla Kamu Kurumları Araştırma ve Geliştirme Projelerini Destekleme (1007) Programı kapsamında yürütülecektir. Verilerin toplanmasına dair saha çalışmasının 2024 yılı Kasım-Aralık aylarında tamamlanması planlanmaktadır. Alanda bir başucu kaynağı niteliğinde olan bu araştırma ile kapsamlı raporlar ve mikro verilerin yanı sıra geliştirilecek veri ambarı ile verilerin analizinde yapay zekâ algoritmaları kullanılabilecek, zengin veri görselleştirme tekniklerinden faydalanılabilecektir. Ayrıca kadına yönelik şiddet mağdurlarının psikososyal iyilik halinin artırılması ve şiddet döngüsünün kırılması amacıyla sunulacak sosyal hizmetleri; bilimsel kanıta dayalı, sistematik, bütüncül ve mağdurun özel ihtiyaçlarına duyarlı şekilde yapılandıran bir psikososyal destek modeli geliştirilecek ve bunun etkin olarak Türkiye genelinde hayata geçirilmesi için uygulayıcı ve eğitici programları hazırlanacaktır. Öte yandan, "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi" konulu 2024/6 sayılı Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 15 Mayıs 2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Mezkur Genelge ile kamuoyuna duyurulan ve aileyi merkeze alarak hazırlanmış olan "Ailenin Korunması ve Güçlendirilmesi Vizyon Belgesi ve Eylem Planında (2024 — 2028)" birçok faaliyete yer verilmiştir. Söz konusu ulusal politika belgesi katılımcı bir anlayışla; ilgili kamu kurumları, akademisyenler ve sivil toplum kuruluşlarının katkılarıyla hazırlanmıştır. Kadınlara karşı ayrımcılığı önlemek, kadının insan haklarını korumak ve geliştirmek, kadınların toplumsal hayatın tüm alanlarında hak, firsat ve imkânlardan eşit biçimde yararlanmalarını sağlamak üzere yürüttüğümüz tüm çalışmalar başta Anayasa'nın 10 uncu, 41 inci ve 90 ıncı maddeleri ile CEDA W Sözleşmesi ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi gibi taraf olduğumuz temel hak ve özgürlüklere ilişkin sözleşme hükümleri ile diğer ulusal mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütülmektedir. Giresun ilinde 1 adet ŞÖNİM ve 6 adet SHM Şiddetle Mücadele İrtibat Noktası vatandaşımızın hizmetinde olup 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbirlerin izlenmesi ile koruyucu ve önleyici hizmet sunumu, söz konusu kurumsal hizmet birimlerinin iş birliği ve koordinasyonu ile yürütülmektedir. Kadına yönelik şiddet eylemlerinin soruşturulması ve kovuşturulması süreçleri ile 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbire hükmedilmesi süreçleri yargı mercilerince yürütülmektedir. Şiddet vakaları, dava süreçleri ve sonuçları, illere göre dağılımı konusundaki güncel veriler Adalet Bakanlığı UYAP sistemi, İçişleri Bakanlığı POL-NET ve Jandarma Genel Komutanlığının veri sistemi üzerinde toplanmaktadır. Soru önergesinde yer alan diğer konular, Bakanlığımız görev ve faaliyet alanında olmadığından değerlendirilememiştir. Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan --- **Kaynak gösterme:** Elvan Işık Gezmiş (CHP, Giresun). “Kadına yönelik şiddet vakalarının önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13092, 12 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13092-kadina-yonelik-siddet-vakalarinin-onlenmesi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/f0b02f4e-6322-49ef-99db-01900c931cea Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.