# Kocaeli'nin Başiskele ilçesinde denizin renginin değişmesine ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13106
- **Veren:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli)
- **Muhatap:** Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı (Mehmet Özhaseki)
- **Veriliş tarihi:** 12 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 4 Eylül 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7041b31b-658e-4ab8-bfe6-01901033063d
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13106-kocaeli-nin-basiskele-ilcesinde-denizin-renginin-degismesine-iliskin

> Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti), 12 Haziran 2024 tarihinde 7/13106 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 84 gün sonra, 4 Eylül 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Mehmet Özhaseki tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Tarafıma iletilen bilgide; "İzmit Körfezi'nin Başiskele sahil bölgesinde denizin rengi kahverengiye dönüştü. Denizdeki renk değişimi dron ile görüntülendi. Marmara Denizi'nin doğu ucunda yer alan İzmit Körfezi'nin Başiskele ilçesindeki Seymen sahili kısmında denizin rengi kahverengiye dönüştü. Kıyı şeridine yakın noktalardaki renk değişimi geniş bölgede etkili oldu. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı'na bağlı ekipler yaşanan renk değişiminin sebebini belirlemek için çalışma başlattı." ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?

2. Denizinrenginin kahverengiye dönüşmesinin sebebi nedir?

3. Denizin renk değiştirmesinin doğaya ve canlı sağlığına etkileri nelerdir?

4. Denizin renginin değişmesine sebep olanlara cezai işlem uygulandı mı? Eğer uygulandıysa cezanın içeriğini paylaşabilir misiniz?

TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat, 2 Nolu Banko Oda: F214 Bakanlıklar/Ankara

## Bakanlığın cevabı

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

Tarafıma iletilen bilgide; "İzmit Körfezi'nin Başiskele sahil bölgesinde denizin rengi kahverengiye dönüştü. Denizdeki renk değişimi dron ile görüntülendi. Marmara Denizi'nin doğu ucunda yer alan İzmit Körfezi'nin Başiskele ilçesindeki Seymen sahili kısmında denizin rengi kahverengiye dönüştü. Kıyı şeridine yakın noktalardaki renk değişimi geniş bölgede etkili oldu. Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Dairesi Başkanlığı'na bağlı ekipler yaşanan renk değişiminin sebebini belirlemek için çalışma başlattı." ifadeleri yer almaktadır.

Bu bağlamda;

1. Tarafıma iletilen iddialar doğru mudur?

2. Denizin renginin kahverengiye dönüşmesinin sebebi nedir?

3. Denizin renk değiştirmesinin doğaya ve canlı sağlığına etkileri nelerdir?

4. Denizin renginin değişmesine sebep olanlara cezai işlem uygulandı mı? Eğer uygulandıysa cezanın içeriğini paylaşabilir misiniz?

CEVAP

Konu ile ilgili olarak Kocaeli Büyükşehir Belediye Başkanlığından alınan cevabi bilgide;

Büyükşehir Belediyesi tarafından İzmit Körfezinde rutin olarak gerçekleştirilen kontroller esnasında deniz yüzeyinde bazı bölgelerde renk değişimi gözlenmesine müteakip bu bölgelerden deniz suyu numuneleri alınarak Tübitak-MAM Deniz Araştırmaları ve Teknolojileri Laboratuvarlarında analiz edilmesinin sağlandığı, numuneler üzerinde yapılan mikroskobik incelemeler sonucunda, söz konusu renk değişiminin mevsimsel olarak fitoplankton çoğalmasından kaynaklandığının belirlendiği, incelemelerde bir dinoflagellat türü olan Prorocentrum micansın aşırı çoğaldığı ve red-tide olayına sebep olduğunun tespit edildiği,

İzmit Körfezinde yerleşik tür olan fitoplanktonların aşırı çoğalmasıyla oluşan biyolojik oluşumların, besin elementleri yönünden zengin ve sıcaklığın da fazla olduğu ortamlarda iklim, oşinogrofi vb. etmenlerin de etkisiyle aşırı çoğalan bu türlerin su yüzeyinde toplanarak suyun renginin kahverengi veya kırmızı renkte gözükmesine sebep olduğu, körfezde özellikle bahar aylarında tekrarlayan bu durumun Marmara Deniziyle birlikte tüm dünya denizlerinin farklı kesimlerinde de gözlemlenen doğal bir oluşum olduğu, bu olayın en önemli sebeplerinden biri de uygun iklim koşullarında yüksek yağışla birlikte karadan besin elementlerinin (özellikle dereler vasıtasıyla) deniz ortamına girmesi sonucunda ortamda bulunan belirli fitoplankton türlerinin aşırı üremesine uygun hale geldiği, körfezin genel oşinografik özelliklerine bakıldığında, batıda Yelkenkaya Burnundan başladığı ve körfez sonuna yani İzmit merkez önlerine kadar dar ve uzun bir oluk şeklinde uzandığı, körfezin içinde bulunduğu coğrafi zorluk nedeniyle özellikle yaz aylarında suyun alt ve yüzey tabakasındaki akıntıların düşmesiyle beraber bu gibi kapalı ortam alıcı ortamlarda ötrofikasyon riskinin de arttığı,

Belediye tarafından İzmit Körfezinde kesintisiz olarak yürütülen kontrol ve denetim faaliyetleriyle birlikte deniz çöpleriyle mücadele, acil müdahale, gemilerden atık alma, su kalitesi ve biyoçeşitliliğe yönelik bilimsel izleme, dip çamuru temizliği, farkındalık ve bilinçlendirme çalışmaları gibi pek çok proje ve yatırımın hayata geçirilerek havza bazında bütüncül bir yönetim anlayışı uygulandığı,

Ayrıca, bölgedeki üniversiteler ve bilimsel kuruluşlarla beraber pek çok çalışma gerçekleştirildiği ve körfez özelinde bundan sonraki süreçte yapılacak çalışmalar kapsamında yol haritası oluşturmak üzere

ODTÜ Deniz Bilimleri Fakültesiyle çalışma yürütüldüğü, belirtilmiştir.

7113406 64167

---

**Kaynak gösterme:** Ömer Faruk Gergerlioğlu (DEM Parti, Kocaeli). “Kocaeli'nin Başiskele ilçesinde denizin renginin değişmesine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13106, 12 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13106-kocaeli-nin-basiskele-ilcesinde-denizin-renginin-degismesine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7041b31b-658e-4ab8-bfe6-01901033063d

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
