# Şanlıurfa ilinde artan kuduz vakalarına ve alınan önlemlere ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13197 - **Veren:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 13 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 102 gün sonra, 23 Eylül 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b087f898-8a04-45c0-99e9-019015d1cecf - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13197-sanliurfa-ilinde-artan-kuduz-vakalarina-ve-alinan-onlemlere-iliskin > Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 13 Haziran 2024 tarihinde 7/13197 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 102 gün sonra, 23 Eylül 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. 12.06.2024 Dilan KUNT AYAN Şanlıurfa Milletvekili Şanlıurfa*da son günlerde meydana gelen "köpek ısırmaları" ve "sokak hayvanlarının toplatılması" konuları basın ve kamuoyunda geniş etki uyandırmış, konuyla ilgili çeşitli iddialar ortaya atılmıştır. Yaşanan köpek ısırması vakalarının ardından, sosyal medyaya ve basına sokak hayvanlarının yetkili olup olmadığı bilinmeyen kişiler tarafından yakalandığı, etkisiz hale getirildiği ve toplandığına yönelik görüntüler yansımıştır. Yurttaşların bir kısmı kuduz vakaları, sahipsiz sokak hayvanlarının ısırdığı insanlar üzerinden sokak hayvanlarına yönelik nefret ve uyutulmalarına yönelik söylemlerde bulunmakta; bir kısmı da sokak hayvanlarının belediyeler tarafından topluca katledildiği ve yurttaşların sokak hayvanlarına eziyet ettiği yönünde şikayetleri dile getirmektedir. Şanlıurfa Valiliği 09.06.2024 tarihinde: "30.05.2024 tarihinde Eyyübiye ilçesi Payamlı Mahallesi'nde, 03.06.2024 tarihinde de Eyyübiye ilçesi Batıkent Mahallesi'nde sonradan kuduz olduğu tespit edilen sahipsiz köpekler tarafından 4 vatandaşımızın ısırıldığı anlaşılmıştır. Yapılan incelemede, her iki vakada da sahipsiz sokak köpeklerinin kontrol altına alınarak tecrit edildiği, vatandaşlarımızın ise hiçbir gecikmeye meydan verilmeden tedavilerine başlandığı ve aşılarının yapıldığı tespit edilmiştir. Meydana gelen her iki olaydan sonra Büyükşehir Belediyesi, Eyyübiye Belediyesi, İl Tarım Orman Müdürlüğü ve İl Sağlık Müdürlüğü'nün ilgili birimleri tarafından gerekli çalışmaların yapıldığı belirlenmiştir." şeklinde açıklama yapmıştır. Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve ilgili müdürlükleri, İl Tarım Orman Müdürlüğü ve Bakanlık ise hayvanların toplatılması ve akıbeti hakkında herhangi bir resmi açıklama yapmamıştır. Hayvan hakları koruma dernekleri, Şanlıurfa ve çeşitli illerde açıklamalar yapmış ancak net, açık ve sürece dair somut bilgilere ulaşılmamıştır. Kuduz vakalarının Şanlıurfa ve Türkiye genelinde giderek artmasına dair endişelerin giderilmesi, kuduz olan veya kuduz vakası tespit edilen bölgelerde yaşayan sokak hayvanlarının sağlığı ve güvenliğinin 5199 Sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile Kuduz Hastalığından Korunma ve Kuduz Hastalığı ile Mücadele Yönetmeliği kapsamındaki prosedürlere göre sağlanması gerekmektedir. Bakanlığınız ilgili mevzuatın uygulanmasından ve Şanlıurfa ilinde gerçekleşen olaylara dair iddiaları yanıtlanmasından sorumludur. Bu bağlamda; 1. Şanlıurfa İlinde son 6 ayda kaç kişi köpek ısırması ve kuduz şüphesiyle başvuruda bulunmuş, bu vakaların ardından Büyükşehir Belediyesi, Valilik ve İl Tarım Orman Müdürlüğü tarafından hangi tedbirler alınmıştır? Her yıl giderek artan kuduz şüphesi ve vakalarının nedeni nedir, Bakanlığınız bu konuda hangi çalışmaları yapmış, önleyici ve koruyucu tedbirlerin alınmasıyla ilgili Belediyelere talimat ve denetim sorumluluğunu ne ölçüde yerine getirmiştir? Şanlıurfa ilinde Belediye ve Bakanlığınıza bağlı kaç hayvan barınağı bulunmaktadır? Bu barınakların kapasitesi ne kadardır, hangi hizmetler verilmektedir? Şanlıurfa Büyükşehir Belediyesi ve ilçe belediyelerinde kaç veteriner hekim istihdam edilmektedir? Sokak hayvanlarının iyi koşullarda korunması ve yaşatılması için Bakanlığınızın ayırdığı bütçe ne kadardır? Şanlıurfa ilinde kaç sokak hayvanı bulunmaktadır, sokak hayvanlarının kimliklendirme, aşılama ve kısırlaştırma çalışmaları tamamlanmış mıdır? Mevzuata uygun şekilde Belediye ve ilgili kamu kuruluşları tarafından aşılama ve kısırlaştırmalarının tamamlanmamasının nedeni nedir? Son 1 haftadır Şanlıurfa ilinde kaç kişi köpekler tarafından ısırılmış, kuduz teşhisi konulan köpeklerin akıbeti ne olmuştur? Eyyübiye ilçesinde iki mahallede yaşanan kuduz vakalarının ardından kırk kilometrelik alanda Yönetmelik?e uygun tedbirler alınmış mıdır, hangi tedbirler alınmıştır? 8- Eyyübiye ilçesinde toplatılan sokak hayvanları nereye götürülmüştür, akıbetleri nedir, Şanlıurfa ilinde toplam kaç hayvan toplatılmıştır? Toplanan hayvanlar şu anda nerede ve hangi koşullarda tutulmaktadır? Şanlıurfa ilinde kuduz şüphesi taşıyan hayvanlarla aynı bölgede yaşamayan ve temas etmeyen sokak hayvanlarının toplatıldığı ve olumsuz koşullarda tutuldukları iddiaları doğru mudur, bu konuda Bakanlığınız veya İl Tarım Orman Müdürlüğünüzün herhangi bir talimatı var mıdır? 10- Şanlıurfa"da sokak hayvanlarının Kanun ve Yönetmelik'e aykırı şekilde yetkili olmayan kişiler tarafından toplandığı, öldürüldüğü, uyutulduğu ve eziyet edildiğine dair iddialar doğru mudur? Bu konuda Bakanlığınız tarafından ilgi kişi ve kurumlar hakkında denetleme ve takip yapılmakta mıdır, herhangi bir soruşturma açılmış mıdır? ## Bakanlığın cevabı Hayvanlara verilen değer kapsamında onların refahını gözeten ilk yasal düzenleme olan 5199 sayılı "Hayvanları Koruma Kanunu" 2004 yılında kabul edilmiştir. Yaşanan ve gelişen süreç içerisinde 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nda değişiklik öngören 75927 sayılı "Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" 02.08.2024 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Kanun değişikliği ile; e İnsan, hayvan ve çevre sağlığının bütüncül olarak gözetilmesi amaçlanmıştır. e Sahipli ve sahipsiz hayvan tanımları netleştirilmiş, sahipsiz köpeklerin belediyelerce hayvan bakımevlerine alınarak rehabilite edilmesi ve sahiplendirilmesi öngörülmüştür. Amaç; başıboş hayvanların hayvan bakımevlerine alınması ve rehabilite edilerek sahiplendirilmesi ile hem hayvanlara daha iyi yaşam şartlarının sağlanması; hem de başıboş köpeklerin sokaklarda kontrolsüz üremesi ve insan-hayvan çatışmasının engellenmesidir. e Sahipli ve sahipsiz tüm hayvanların kayıt altına alınmasına yönelik hükümlere yer verilmiştir. Böylece tüm hayvanların takibi sağlanarak sahipli hayvanların sokağa terk edilmelerinin önüne geçilmesi amaçlanmış ve bu maksatla hayvanını sokağa terk edenlere uygulanacak idari yaptırım hayvan başına 60.000 TLye yükseltilmiştir. "* Sahipsiz veya güçten düşmüş hayvanların en hızlı şekilde yerel yönetimlerce kurulan hayvan bakımevlerine götürülecektir. Bakanlığımız veri sistemine kaydedilen ve rehabilite edilen bu köpekler, sahiplendirilinceye kadar hayvan bakımevlerinde barındırılacaktır. e Kanun değişikliğinde, köpeklerden insan ve hayvanların hayatı ve sağlığı için tehlike teşkil eden ve olumsuz davranışları kontrol edilemeyen, bulaşıcı veya tedavi edilemeyen hastalığı bulunanlara Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu'nun ilgili hükümlerinin uygulanması gerektiği belirtilmiştir. Ülkemizin 2003 yılında kabul ettiği Ev Hayvanlarının Korunmasına Dair Avrupa Sözleşmesi kapsamında belirtilen sahipsiz hayvan popülasyonunun kontrol altına alınması işlemleri için yerel yönetimler yetkilendirilmiştir. Bu düzenlemeler ile insan, hayvan ve çevre sağlığının korunması amaçlanmıştır. "* Büyükşehir belediyeleri, il belediyeleri ve nüfusu yirmi beş bini aşan belediyeler 31.12.2028 tarihine kadar hayvan bakımevlerini kurmakla ve mevcut bakımevlerinin koşullarını iyileştirmekle yükümlü kılınmıştır. e Yerel yönetimlerin hayvan bakımevleri kurmak da dahil sahipsiz hayvanlara ilişkin iş ve işlemlerini yürütmelerinde gerekli kaynağı ayırmaları ve bu kaynağı belirtilen amaçla kullanmaları için hükümler yer almıştır. Bakanlığımızca yayımlanan 2013/8 ve 2013/16 sayılı "Geçici Hayvan Bakımevi Yapımı İle İlgili Ödenek Tahsisi Hakkında" Genelgeler kapsamında hayvan bakımevi yapımı için 63 ilde 118 yerel yönetime mali destek sağlanmıştır. 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu'nun 19'uncu maddesi ve Bakanlığımızca yayımlanan 2017/3 sayılı "Sokak Hayvanlarının Kısırlaştırılması ile İlgili Ödenek Tahsisi" Genelgesi kapsamında sahipsiz hayvanları kısırlaştırarak mikroçip, kulak küpesi numarası ve fotoğrafı ile Bakanlığımız veri tabanına (HAYBİS) kaydeden yerel yönetimlere 2023 yılında 28.952.100 TL mali destek sağlanmıştır. 2024 yılında sahipsiz hayvanların kısırlaştırılmasının desteklenmesi maksadıyla 45 milyon TL ödenek ayrılmıştır. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa ilinde artan kuduz vakalarına ve alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13197, 13 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13197-sanliurfa-ilinde-artan-kuduz-vakalarina-ve-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b087f898-8a04-45c0-99e9-019015d1cecf Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.