# TMO'nun belirlediği 2024 yılı hububat alım fiyatlarına ve fark ödemelerine ilişkin - **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem) - **Esas no:** 7/13202 - **Veren:** Ünal Karaman (AK Parti, Konya) - **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı) - **Veriliş tarihi:** 13 Haziran 2024 - **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 2 Ağustos 2024) - **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d20be1a7-1115-4447-a174-019015a90293 - **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13202-tmo-nun-belirledigi-2024-yili-hububat-alim-fiyatlarina-ve-fark-odemelerine-iliskin > Ünal Karaman (AK Parti), 13 Haziran 2024 tarihinde 7/13202 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 2 Ağustos 2024). ## Önerge metni Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Toprak Mahsulleri Ofisi'nin 2024 hububat alım fiyatları ve fark ödemesi destekleri açıklanmış, Bakanlığınız tarafından ekmeklik buğday alım fiyatı ton başına 9 bin 250 lira, makarnalık buğday ton başına 10 bin lira, arpa alım fiyatı ise ton başına 7 bin 250 lira olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede Çiftçi Kayıt Sistemi'ne kayıtlı olan çiftçilere buğdayda ton başına 1.750 lira, arpada ton başına 750 lira fark ödemesi yapılacağı da ifade edilmiştir. 2023 yılı fark ödemelerinin hasattan tam bir yıl sonra hesaplara yattığı göz önüne alındığında, bu enflasyonist ortamda prim ödemeleri adeta pul olmuştur. TÜİK verilerine göre yıllık enflasyonun 9675 olduğu bir ekonomik ortamda buğday alım fiyatlarında sadece 9012, arpa alım fiyatlarında sadece 903.6 artışa gidilmesi üreticilerimize zarar ettirmiş, çiftçilerde üretim yapmamanın yapmaktan daha karlı olduğu fikrini oluşturmuştur. Açıklanan bu alım fiyatlarının düşüklüğü çiftçilerimizin toprağa küsmesine ve tarımsal faaliyetlerden uzaklaşarak tarlalarını yok pahasına satmasına sebep olabilecektir. Konya Milletvekili Bu bilgiler çerçevesinde; I. TÜİK tarafından açıklanan enflasyon verileri ve girdi maliyetlerindeki artış oradayken, Bakanlığınız tarafından açıklanan taban alım fiyatları neye göre belirlenmiştir? 2. 2023 yılı fark ödemeleri ne gerekçe ile hasattan bir yıl sonra ödenmiştir? 2024 yılı fark ödemelerinin ne zaman yapılması öngörülmektedir? 3. 2024 yılı için fark ödemelerinin ürün bedeliyle birlikte ödenmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır? 4. Bakanlığınız, açıklanan bu düşük fiyatlar sebebiyle önümüzdeki yıllarda buğday ekim alanlarında bir azalma olacağını öngörmekte midir? 5. Çiftçi Kayıt Sistemine göre son 22 yılda kaç çiftçimiz tarımsal üretimi bırakmıştır? 6. 2023 yılında Türkiye genelinde yabancılara satılan tarım arazisi kaç metrekaredir? Tarım arazisi satın alan yabancıların ülkelere göre dağılımı nasıldır? 7. 2023 yılında Konya'da yabancılara kaç metrekare tarım arazisi satılmıştır? Tarım arazisi satın alan yabancıların ülkelere göre dağılımı nasıldır? 8. Haziran 2024 itibariyle Türkiye genelinde ve Konya özelinde yabancılara kaç metrekare tarım arazisi satılmıştır? Tarım arazisi satın alan yabancıların ülkelere göre dağılımı nasıldır? 9. Yabancıların en çok tarım arazisi sahibi olduğu illerimizin sıralaması ne şekildedir? ## Bakanlığın cevabı Ülkemiz hububat üretim potansiyeli yüksek olan ülkeler arasında yer almakta olup hububat üretimi tarımsal üretimimizde büyük önem taşımaktadır. Ülkemizde üretilen bitkisel ürünler içerisinde en fazla ekiliş alanlarına sahip olan ürün grubu hububattır. 2023 yılı tahıl ekili alanımız bir önceki yıla göre "3 artışla 115 milyon dekara, tahıl üretimimiz 0 9,1 artışla 42,2 milyon tona çıkmıştır. 2023 yılında buğday ekilen alan bir önceki yıla göre 943 artışla 68,3 milyon dekar, üretimimiz ise Yo11,4 oranında artışla 22 milyon ton olarak gerçekleşmiştir. Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir. 2023 Yılında Yapılacak Tarımsal Desteklemeler ve 2024 Yılında Uygulanacak Sertifikalı Tohum Kullanım Desteğine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Anılan Karar kapsamında 2023 yılı ürünü buğday fark ödemesi desteği 100 kı/kg, arpa fark ödemesi desteği ise 50 kı/kg olarak ödenmiştir. 2024 yılında yapılacak tarımsal desteklemelere ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı yayımı çalışmaları devam etmekte olup 2024 yılı ürünü buğday fark ödemesi desteği 2023 yılına göre 9675 oranında artırılarak 175 kr/kg, arpa fark ödemesi desteği ise 9050 oranında artırılarak 750 kr/kg olarak ödenmesi planlanmıştır. Bakanlığımızca 2021 yılından itibaren ülke genelinde işlenmeyen ve nadasa bırakılan arazilerde gerek bitkisel üretimin artırılması gerekse kuraklığa dayanıklı çeşitlerin ekilişlerinin yaygınlaştırılmasına yönelik "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" yürütülmektedir. Proje kapsamında uygun münavebe planı ve ekim yöntemleri uygulayarak stratejik ürünlerin üretiminde kullanılması, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun çeşitlerle hububat, baklagil ve yağlı tohumlu bitkilerin üretiminin geliştirilmesi sağlanmaktadır. Söz konusu proje kapsamında hububat üretimine öncelik verilmektedir. Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir. Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) başta hububat ve bakliyat olmak üzere görev alanına giren ürün piyasalarını yakından takip ederek, piyasa regülasyonuna destek sağlamaktadır. TMO alım fiyatları, tüm parametreler dikkate alınarak belirlenen bir eşik fiyattır. Açıklanan ürün alım fiyatları, üretimin sürdürülebilirliği ve tüketiciye yansıması dikkate alınarak gerçekleştirilmektedir. Bakanlık Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) kayıtlarına göre çiftçi sayısı son beş yılda sürekli artmıştır. Ayrıca sisteme kayıtlı arazi miktarı da artmaktadır. TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı 2020 yılında ÇKS'ye kayıtlı 2 milyon 128 bin, 2021 yılında ÇKS* ye kayıtlı 2 milyon 173 bin, 2022 yılında ÇKS" ye kayıtlı 2 milyon 178 bin, 2023 yılında ÇKS" ye kayıtlı 2 milyon 246 bin, 2024 yılında ÇKS" ye kayıtlı 2 milyon 331 bin Çiftçi bulunmaktadır. (2024 üretim yılı veri girişleri devam etmektedir.) ÇKS Yönetmeliğinde 18 Kasım 2023 tarihinde yapılan değişiklik ile mülkiyet durumuna bakılmaksızın tarımsal üretim yapılan araziler taahhütname ile kayıt yapılabilmektedir. ÇKS'ye kayıt olamadığı için tarımsal destekler, tarım sigortaları ve Hazine faiz destekli kredilerden © yararlanamayan üreticilerimiz odeğişiklik (sayesinde bu imkânlardan yararlanabilmektedir. Böylece bu yasal düzenlemeyle önümüzdeki süreçte çiftçi sayısının daha da artması beklenmektedir. İbrahim YUMAKLI Bakan --- **Kaynak gösterme:** Ünal Karaman (AK Parti, Konya). “TMO'nun belirlediği 2024 yılı hububat alım fiyatlarına ve fark ödemelerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13202, 13 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13202-tmo-nun-belirledigi-2024-yili-hububat-alim-fiyatlarina-ve-fark-odemelerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d20be1a7-1115-4447-a174-019015a90293 Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.