# Elektrik iletim hatlarının orman yangınlarına sebep olmaması için alınan önlemlere ilişkin

- **Tür:** Yazılı soru önergesi (TBMM 28. Dönem)
- **Esas no:** 7/13211
- **Veren:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak)
- **Muhatap:** Tarım ve Orman Bakanlığı (İbrahim Yumaklı)
- **Veriliş tarihi:** 13 Haziran 2024
- **Durum:** TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 22 Ağustos 2024)
- **TBMM kaydı:** https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/55a30949-6674-4caa-83e4-019015db5fbc
- **Vekilpedia:** https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13211-elektrik-iletim-hatlarinin-orman-yanginlarina-sebep-olmamasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin

> Deniz Yavuzyılmaz (CHP), 13 Haziran 2024 tarihinde 7/13211 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 70 gün sonra, 22 Ağustos 2024).

## Önerge metni

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasanın 98"inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.

Deniz YAVUZYILMAZ Zonguldak Milletvekili

Özellikle yaz aylarında daha yoğun olarak yaşanan orman yangınlarının çıkış sebepleri arasında elektrik iletim hatlarından ve yıldırımdan kaynaklı yangınlar da yer almaktadır.

Elektrik Mühendisleri Odası elektrik kaynaklı orman yangınlarını iki ana sebebe dayandırmaktadır. Bu sebepler, yıldırım kaynaklı orman yangınları ile iletim hatlarının neden olduğu orman yangınlardır. Özellikle sıcak mevsimlerde, iletim tellerinin sarkması ile zemine veya ağaçlara olan mesafenin düşmesi sonucu ark oluşabilmekte ve bu yangına neden olabilmektedir. Yangına hassas ormanlarda iletim hatları geçirilmesi gibi yanlış uygulamalar, iletim hatlarının bulunduğu alanlarda ormanın ve ağaçların eksik denetlenmesi ya da hiç denetlenmemesi nedeniyle yangın sayıları artış göstermektedir. Başka bir nedenle çıkan yangınlarda da yoğun duman elektrik iletim hatlarında iletken görevi yaptığı için yeni bir yangını tetikleyebilmektedir.

Orman Genel Müdürlüğü (OGM) verilerine göre; 2009-2021 yılları arasında Türkiye'de toplam 32.758 orman yangını meydana gelmiş ve bu yangınlar sonucu 238.453 hektar orman alanı zarar görmüştür. Özellikle 2021 yılında yaşanan 2.793 yangın, 139.503 hektar orman alanının yanmasına neden olmuş ve bu rakamlar, 2021'de yanan alanların son 70 yılın en yüksek seviyesine ulaştığını göstermektedir. 2022 yılında ise 2.160 yangın sonucu toplam 12.799 hektar alan yanmıştır.

OGM verilerine göre, 2021 yılında çıkan yangınların çıkış sebeplerine göre dağılımını gösteren istatistik verilerine göre, enerji nedeniyle 124 adet yangın çıkmış, 37.257,67 hektarlık alan yanmıştır. 2021 yılında enerji nedeniyle yanan alan, aynı yıl yanan toplam alanın (139.503 hektar) yaklaşık yüzde 27'sine tekabül etmektedir.

2022 yılında ise enerji nedeniyle 98 orman yangını çıkmış, toplamda 2371,23 hektarlık alan yanmıştır.

Söz konusu verileri birlikte değerlendirdiğimizde, çıkış sebebi olarak enerjiye dayanan yangınlar, diğer çıkış sebeplere dayalı yangınlara göre yangın sayısı olarak az olmasına karşın yanan alan büyüklüğüne göre daha fazla zarara yol açmaktadır. Bu nedenle, orman yangınlarıyla mücadelede Orman Genel Müdürlüğü kadar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nın, Türkiye Elektrik İletim AŞ (TEİAŞ)Y'nin de önemli görevleri bulunmaktadır. İletim hatların yer ve/veya güzergahını seçimine dair yanlışlıklar da söz konusu yangınları doğuran sebeplerdendir

Orman yangınlarının çıkış nedenleri fiili nedenlere dayandırılmaktadır. Ancak, orman yangınların çıkış nedenleri ve çıkan yangınların geniş alanlarda etkili olmasında ormancılık politikalarındaki yanlış uygulamaların payı yüksektir. Bu bağlamda, ormanlardaki enerji ve madencilik tesisleri gibi izinler de ormanla insan etkileşimini artırmaktadır.

OGM verilerine göre; 22020 yılında 46.949, 2021 yılında 42.703 hektarlık, 2022 yılında 20.314 hektarlık orman alanı maden ve enerji tesislerine ormancılık dışındaki amaçlar için tahsis edilmiştir.

Buna göre;

1. Elektrik iletim hatlarının orman yangınlarına neden olmaması için hangi önlemleri alıyorsunuz? Bu konuda belirli standartlar ve düzenlemeler mevcut mudur?

2. İletim hatlarının geçtiği ormanlık alanlarda düzenli olarak denetim yapılmakta mıdır? Bu denetimlerin sıklığı ve kapsamı nedir? Son | yıl içindeki denetimlerinizin tarihi ve sonuçları nelerdir?

3. Yeni iletim hatları projeleri geliştirilirken yangın riski nasıl değerlendiriliyor? Bu projelerin güzergâh seçiminde hangi kriterler göz önünde bulunduruluyor?

4. Orman alanlarına enerji ve madencilik tesisleri için verilen izinlerin orman yangınlarına katkısı nedir? Bu izinler verilirken yangın riski nasıl değerlendiriliyor?

5. Orman yangınlarıyla mücadelede Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve diğer ilgili kurumlarla nasıl bir iletişim ve koordinasyon sağlanmaktadır?

12.06.2024

## Bakanlığın cevabı

Orman alanlarının, enerji nakil hatlarından (ENH) kaynaklı yangınlardan etkin bir şekild korunabilmesi için; e Orman içinden geçen enerji nakil hatlarının bakımlarının en kısa sürede yapılması ve eskimiş olanların yenilenmesi, e Ormaniçinden geçen hatlarda ahşap direk kullanılmaması ve mümkünse bu hatların orman alanından geçen kısımlarının bir plan dâhilinde yer altına alınması, s Trafoların bakımının düzenli olarak yapılması, trafo kapasitelerinin çekilen maksimum enerji ile uyumlu hale getirilmesi, se Trafo merkezlerinde olası patlamalara karşı hazır söndürme sistemlerinin bulundurulması, e Enerji nakil hatlarının altında bulunan ve yangına neden olabilecek yanıcı materyallerin temizlenmesi gibi çalışmaların tamamlanması için Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile koordineli bir çalışma yürütülmektedir.

Ayrıca, izin verilen alanlarda izin sahiplerinden kesin izin taahhüt senedi alınmakta olup alınan bu senedinin 12'nci maddesinde "İzin sahibi, kendisine teslim edilen orman alanında ve bitişiğindeki ormanların korunmasına, orman yangınlarına karşı gerekli önlemleri almaya ve orman idaresinin direktiflerine uymaya mecburdur. Bu konudaki kusur ve ihmalinden dolayı muhtemel idare zararından orman idaresine karşı sorumlu olacaktır. İdarenin talebi halinde izin sahibi, her türlü makine ve emrinde çalışan işçi ile orman yangınlarının söndürülmesine yardımcı olacaktır." hükmü kapsamında gerekli önlemler alınmaktadır.

İzin süresince de belirlenen bu kriterlere uyulup uyulmadığı hususlarında gerekli kontroller yapılmaktadır.

Valilik bünyesinde oluşturulan il yangınla mücadele komisyonu tarafından her yıl alınan kararlar neticesinde dağıtım hatları için TEDAŞ'ın, iletim hatları için TEİAŞ'ın yapacağı çalışmalar belirlenerek koordinasyon sağlanmakta ve izin verilen enerji nakil hatlarının alt bakımları yangın sezonu öncesinde yaptırılmaktadır.

"Orman Kanunu'nun 17'nci Maddesinin Üçüncü Fıkrasının Uygulanması Hakkında Yönetmelik" kapsamında, izin sahaları bölge müdürlüğü ekiplerince yatırımı devam eden hatlarda her yıl kontrol edilmekte, yatırımı biten hatlar sonu O ve 5 ile biten yıllarda bir kez denetlenmektedir. Ayrıca, iletim hattı izini verilen sahalar orman işletme müdürlüğü teknik elemanları ve toplu koruma ekiplerince aylık ve haftalık periyodik olarak kontrol edilmektedir.

İlgili kurumların yeni iletim hattı proje güzergâhları belirlerken idaremize proje geliştirme aşamasında görüş sorulmaktadır. Görüş alınan alanlarda ilgili birimlerimiz gerekli inceleme ve ' tespitleri yapmakta, riskli alanlarda güzergâh değişikliği talep etmektedir. İletim hatlarının yangına hassas ağaç türlerinden oluşan blok ormanlık alanlardan geçirilmemesine, zaruret halinde mümkün mertebe boşluklu yapıdaki ormanlık alanlara kaydırılması konusuna azami dikkat edilmektedir.

Orman yangınlarıyla mücadelede; Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ve diğer ilgili kurum ve kuruluşlarla yerleşim alanındaki en büyük mülki idari amir başkanlığında her yıl yapılan Yangın Komisyon Toplantıları ile koordinasyon sağlanmakta ve kurumların yapacakları iş ve işlemler belirlenmektedir.

İbrahim YUMAKLI
Bakan

---

**Kaynak gösterme:** Deniz Yavuzyılmaz (CHP, Zonguldak). “Elektrik iletim hatlarının orman yangınlarına sebep olmaması için alınan önlemlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/13211, 13 Haziran 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-13211-elektrik-iletim-hatlarinin-orman-yanginlarina-sebep-olmamasi-icin-alinan-onlemlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/55a30949-6674-4caa-83e4-019015db5fbc

Vekilpedia, TBMM’nin kamuya açık kayıtlarını derleyen bağımsız bir arşivdir; TBMM’nin resmî sitesi değildir ve yorum yapmaz.
